Το ιστορικό

Η Επιτροπή Αντιαμερικανικών Υποθέσεων της Βουλής (HUAC – House Un-American Activities Committee), με πρόεδρο τον Τζ. Πάρνελ Τόμας και μετέπειτα «αστέρα» τον γερουσιαστή Τζόζεφ Μακάρθι, κάλεσε δεκάδες σεναριογράφους, σκηνοθέτες και ηθοποιούς να καταθέσουν για «κομμουνιστική διείσδυση» στο Χόλιγουντ.

Δέκα από αυτούς (οι περίφημοι «Hollywood Ten») αρνήθηκαν να απαντήσουν στην ερώτηση «Είστε ή υπήρξατε ποτέ μέλος του Κομμουνιστικού Κόμματος;» και κυρίως αρνήθηκαν να δώσουν ονόματα συναδέλφων τους. Επικαλέστηκαν την 1η Τροπολογία (ελευθερία λόγου και συνείδησης) και την 5η (δικαίωμα να μην αυτοενοχοποιηθεί κανείς).

Οι Δέκα του Χόλιγουντ ήταν:

1.Alvah Bessie (σεναριογράφος)

2.Herbert Biberman (σκηνοθέτης)

3.Lester Cole (σεναριογράφος)

4.Edward Dmytryk (σκηνοθέτης – ο μόνος που αργότερα «έσπασε» και κατέδωσε)

5.Ring Lardner Jr. (σεναριογράφος, βραβευμένος με Όσκαρ)

6.John Howard Lawson (σεναριογράφος)

7.Albert Maltz (σεναριογράφος)

8.Samuel Ornitz (σεναριογράφος)

9.Adrian Scott (παραγωγός)

10.Dalton Trumbo (σεναριογράφος, από τους διασημότερους)

24-25 Νοεμβρίου 1947

➤ 24 Νοεμβρίου: Η Βουλή των Αντιπροσώπων τους καταδικάζει για «ασέβεια προς το Κογκρέσο» (contempt of Congress) με συντριπτική πλειοψηφία.

➤ 25 Νοεμβρίου: Οι μεγάλοι παραγωγοί του Χόλιγουντ (συνάντηση στο ξενοδοχείο Waldorf-Astoria της Νέας Υόρκης) εκδίδουν την περίφημη Waldorf Statement: ανακοινώνουν ότι οι Δέκα απολύονται άμεσα και ότι δεν θα προσλαμβάνεται ξανά κανείς που είναι ή υπήρξε κομμουνιστής ή αρνείται να συνεργαστεί με την Επιτροπή. Αυτή είναι η επίσημη γέννηση της Μαύρης Λίστας.

Οι συνέπειες

⏩ Οι Δέκα φυλακίστηκαν από 6 μήνες έως 1 χρόνο.

⏩ Η μαύρη λίστα επεκτάθηκε σε πάνω από 300 καλλιτέχνες τα επόμενα χρόνια (ανάμεσά τους ο Τσάρλι Τσάπλιν, ο Όρσον Γουέλς, ο Λέοναρντ Μπερνστάιν, ο Άρθουρ Μίλερ, ο Πολ Ρόμπσον κ.ά.).

⏩ Πολλοί αναγκάστηκαν να γράφουν με ψευδώνυμο (ο Dalton Trumbo πήρε Όσκαρ το 1956 με ψεύτικο όνομα για το «The Brave One» και άλλο ένα το 1975 για το «Roman Holiday» που είχε γράψει το 1953).

⏩ Η λίστα κράτησε ουσιαστικά μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του ’60. Επίσημο τέλος θεωρείται το 1960 όταν ο Κirk Douglas έβαλε ανοιχτά το όνομα του Trumbo στους τίτλους του «Σπάρτακος».

Η 24η Νοεμβρίου 1947 είναι η μέρα που το αμερικανικό κράτος και το μεγάλο κεφάλαιο του Χόλιγουντ έδειξαν το πραγματικό τους πρόσωπο: όποιος δεν καταδίδει, δεν δουλεύει, όποιος δεν προσκυνάει, φυλακίζεται.

Οι Δέκα του Χόλιγουντ δεν λύγισαν (εκτός του Dmytryk). Παρέμειναν όρθιοι και σήμερα τιμώνται ως σύμβολα αντίστασης στην πιο σκοτεινή περίοδο του Ψυχρού Πολέμου στις ΗΠΑ. «Δεν θα γίνω ρουφιάνος για να σώσω τη δουλειά μου» – αυτή ήταν η απάντηση που έδωσαν και πληρώσανε ακριβά.