Του Γιώργη Γιαννακέλλη

Στον διευθυντή της Εστίας, Μανώλη Κοττάκη, μπορεί κανείς να καταλογίσει πολλά. Έναν βαθύ συντηρητισμό, θρησκευτική προσήλωση που συχνά αγγίζει τα όρια της θρησκοληψίας, αντικομμουνισμό σχεδόν αντανακλαστικό και μια ανάγνωση της Ιστορίας που υπηρετεί τις ανάγκες της κυρίαρχης ιδεολογίας. Συνήθως, άλλωστε, αυτά τα χαρακτηριστικά συνυπάρχουν αρμονικά.

Υπάρχει όμως και κάτι που δύσκολα μπορεί να του αμφισβητήσει ακόμη και ο πιο σκληρός πολιτικός του αντίπαλος: την επαγγελματική του επάρκεια. Στη μακρά δημοσιογραφική του διαδρομή δεν απέκτησε τη φήμη ανθρώπου που βαφτίζει προσωπικές εικασίες σε «αποκλειστικές πληροφορίες» ούτε ότι κατασκευάζει ειδήσεις από το πουθενά.

Γι’ αυτό και το σημερινό δημοσίευμα της Εστίας αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Αν ισχύει όσα γράφει, έχουμε μπροστά μας ένα ακόμα επεισόδιο των διεργασιών που εξελίσσονται στο παρασκήνιο της αστικής πολιτικής σκηνής. Αν δεν ισχύει, τότε πρόκειται για μια τόσο χονδροειδή κατασκευή που δύσκολα θα διακινδύνευε την αξιοπιστία του ο εκδότης της.

Το δημοσίευμα περιγράφει, μεταξύ άλλων, δείπνο της υπεύθυνης Πολιτικού Σχεδιασμού του ΠΑΣΟΚ Άννας Διαμαντοπούλου και του βουλευτή Μανώλη Χριστοδουλάκη με κορυφαίο υπουργό της κυβέρνησης, σε σπίτι γνωστού επιχειρηματία. Ταυτόχρονα αποδίδει στη Διαμαντοπούλου μια διαρκή πολιτική «λοξοκοιτιά» προς τον Κυριάκο Μητσοτάκη και στον Χριστοδουλάκη ενδιαφέρον για ένα ευρύτερο σχήμα της λεγόμενης Κεντροαριστεράς.

Αναφέρει συγκεκριμένα:

Η πληροφορία «βρήκε» τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Νίκο Ανδρουλάκη να μελετά δημοσκοπήσεις για την εκλογική επιρροή του κόμματός του, τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματά του, τις απώλειες της ΝΔ (ποιες είναι οριστικές και ποιες διεκδικήσιμες από την κυβερνητική παράταξη) και, κυρίως, πόσο μπορεί να επηρεάσει το κόμμα του η απώλεια του κ. Μητσοτάκη να πολώσει το κλίμα με την ΕΛΑΣ του Αλέξη Τσίπρα, ώστε να τρομάξει «κεντρώους» ψηφοφόρους του Κινήματος για να τον ψηφίσουν. Μέσα σε αυτή την ατμόσφαιρα έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία η πληροφορία ότι δύο κορυφαία στελέχη του κόμματός του, βουλευτής το ένα, με φιλοδοξίες, αλλά διαφορετικό προσανατολισμό, δείπνησαν στην οικία διακεκριμένου επιχειρηματία της χώρας (ο οποίος έχει βγάλει «φτερά» και πετάει κατά τη διάρκεια αυτής της διακυβέρνησης) με κορυφαίο υπουργό της ΝΔ. Πρόκειται για την υπεύθυνη Πολιτικού Σχεδιασμού του κόμματος Άννα Διαμαντοπούλου, η οποία με διακυμάνσεις λοξοκοιτά κατά την τελευταία επταετία προς τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη, και τον βουλευτή και ισχυρό σε επιρροή στην Κεντρική Επιτροπή του κόμματος Μανώλη Χριστοδουλάκη, ο οποίος μιλά καλά γερμανικά για τον Αλέξη Τσίπρα και λοξοκοιτά προς τη μεγάλη Κεντροαριστερά διά της ενοποίησης του χώρου.

Η αντίδραση της Άννας Διαμαντοπούλου ήταν άμεση και κατηγορηματική. Με δημόσια δήλωσή της χαρακτήρισε το δημοσίευμα «ακραίως ψευδές και συκοφαντικό», ζήτησε την άμεση ανάκλησή του και προανήγγειλε προσφυγή στη Δικαιοσύνη εφόσον η εφημερίδα δεν ανασκευάσει.

Εδώ βρίσκεται και το ενδιαφέρον της υπόθεσης. Δεν έχουμε κανέναν λόγο να προδικάσουμε ποια από τις δύο πλευρές λέει την αλήθεια. Όμως το θέμα δύσκολα θα κλείσει με μια διάψευση. Είτε η Εστία θα επιμείνει παρουσιάζοντας στοιχεία είτε θα αναγκαστεί να υποχωρήσει. Σε κάθε περίπτωση, η συνέχεια θα έχει ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον.

Από τη δική μας σκοπιά, το περιστατικό επαναφέρει ένα ευρύτερο ερώτημα: τι ακριβώς επιδιώκει πολιτικά η Άννα Διαμαντοπούλου;

Δεν είναι μυστικό ότι εδώ και χρόνια επενδύει στη συγκρότηση ενός ευρύτερου αστικού μεταρρυθμιστικού πόλου, ο οποίος θα υπερβαίνει τα στενά όρια του ΠΑΣΟΚ. Η φιλοδοξία της να ηγηθεί του κόμματος δεν ευοδώθηκε. Η πολυσυζητημένη «κεντρώα ανασύνθεση» επίσης δεν προχώρησε. Και όσο η φθορά της κυβέρνησης μεγαλώνει και η συζήτηση για τη μετα-Μητσοτάκη εποχή ανοίγει δειλά-δειλά, είναι εύλογο να πολλαπλασιάζονται οι πολιτικές διεργασίες και οι προσωπικές στρατηγικές.

Δεν θα ήταν άλλωστε η πρώτη φορά.

Αξίζει να θυμίσουμε στους νεότερους αναγνώστες ότι τον Μάρτη του 2017 η Άννα Διαμαντοπούλου, μαζί με τον Γιάννη Ραγκούση και τον Γιώργο Φλωρίδη, ίδρυσε την πολιτική κίνηση «Ώρα Αποφάσεων». Παρουσιάστηκε τότε ως μια μεγάλη πρωτοβουλία που θα αναμόρφωνε τον χώρο του Κέντρου και της σοσιαλδημοκρατίας.

Στήθηκαν επιτροπές, συγκροτήθηκε εκατονταμελής συντονιστική επιτροπή, γράφτηκαν βαρύγδουπες διακηρύξεις για «νέα αρχή» και «υπέρβαση του παλιού πολιτικού συστήματος». Απευθύνθηκαν –όπως έλεγαν– στους απογοητευμένους πολίτες που είχαν απομακρυνθεί από την πολιτική.

Στην πράξη, όμως, το εγχείρημα αποδείχθηκε ένα πολιτικό πυροτέχνημα. Μερικές ημερίδες, λίγες συγκεντρώσεις φίλων και γνωστών, ορισμένες τηλεδιασκέψεις μέσω Skype και πολλές μεγαλόστομες εξαγγελίες. Η περιβόητη ιδρυτική συνέλευση και η εκλογή αρχηγού από τη βάση δεν έγιναν ποτέ. Η «Ώρα Αποφάσεων» πέρασε στην πολιτική ιστορία ως άλλη μία αποτυχημένη απόπειρα ανασύνθεσης του αστικού κέντρου.

Δεν είναι παράδοξο. Οι πολιτικοί σχηματισμοί δεν γεννιούνται από τις προσωπικές φιλοδοξίες προβεβλημένων στελεχών ούτε από επικοινωνιακές κατασκευές. Χωρίς κοινωνικό έρεισμα, χωρίς σαφές πολιτικό σχέδιο και χωρίς πραγματική αναφορά στις λαϊκές ανάγκες, καταλήγουν συνήθως σε αυτό που ήταν εξαρχής: προσωποπαγείς μηχανισμοί αναζήτησης ρόλου.

Η υπόθεση του δημοσιεύματος της “Εστίας” ίσως αποδειχθεί τελικά ένα απλό δημοσιογραφικό επεισόδιο. Ίσως, όμως, να φωτίζει και τις διεργασίες που ήδη εξελίσσονται στο εσωτερικό του αστικού πολιτικού συστήματος, καθώς όλοι προετοιμάζονται για την επόμενη μέρα.

Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι εργαζόμενοι δεν έχουν τίποτα να περιμένουν από ανακατατάξεις προσώπων και συμμαχιών που κινούνται μέσα στα όρια της ίδιας πολιτικής: της υπηρέτησης του κεφαλαίου, της αγοράς και των συμφερόντων της οικονομικής ολιγαρχίας. Είτε με τη σφραγίδα της ΝΔ είτε με εκείνη μιας ανασυντεθειμένης «Κεντροαριστεράς», ο λογαριασμός συνεχίζει να πληρώνεται από την κοινωνική πλειοψηφία.