Τι εκφράζει ένας καλλιτέχνης που καταφέρνει να συγκεντρώνει χιλιάδες νέους ανθρώπους γύρω από τη μουσική του, χωρίς να αποτελεί προϊόν της συνηθισμένης τηλεοπτικής και μιντιακής βιομηχανίας;
Ομολογούμε ότι δεν είμαστε ειδικοί στη ραπ μουσική. Οι μουσικές μας προτιμήσεις κινούνται σε διαφορετικά μονοπάτια. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι μπορούμε να προσπεράσουμε ένα πολιτιστικό φαινόμενο που αποκτά ολοένα και μεγαλύτερη κοινωνική απήχηση.
Ο λόγος για τον ΛΕΞ και τη νέα δισκογραφική του δουλειά «MPASTARD0S», που κυκλοφόρησε στις 13 Νοέμβρη, σε συνεργασία με τον παραγωγό Dof Twogee.
Η είδηση δεν είναι απλώς ότι ο νέος δίσκος του Θεσσαλονικιού ράπερ βρέθηκε στην τέταρτη θέση της παγκόσμιας κατάταξης Top Albums Debut Global του Spotify, για το διάστημα 13-15 Νοέμβρη. Ανάμεσα στις νέες κυκλοφορίες της πλατφόρμας βρέθηκε πάνω από δίσκους διεθνώς αναγνωρισμένων ονομάτων. Πρόκειται αναμφίβολα για μια αξιοσημείωτη επιτυχία.
Αλλά η ουσία βρίσκεται αλλού.
Ο ΛΕΞ δεν έγινε γνωστός επειδή αποτελεί ένα ακόμη καλοστημένο προϊόν της μουσικής βιομηχανίας. Η απήχησή του συνδέθηκε με μια ιδιαίτερη στιχουργική γλώσσα, με εικόνες από τις λαϊκές συνοικίες, την καθημερινότητα των ανθρώπων που βρίσκονται στο περιθώριο, την επισφάλεια, τις ματαιώσεις και τις αντιφάσεις της σύγχρονης κοινωνικής πραγματικότητας.
Με άλλα λόγια, μιλάει για έναν κόσμο που υπάρχει, που ασφυκτιά, αλλά σπάνια βρίσκει χώρο στην κυρίαρχη δημόσια αφήγηση.
Και ίσως εδώ βρίσκεται ένα από τα κλειδιά για να κατανοήσουμε την απήχησή του. Μια γενιά που δεν βρίσκει τη φωνή της στο επίσημο πολιτικό σκηνικό
Μια ολόκληρη γενιά που μεγαλώνει μέσα σε συνθήκες εργασιακής ανασφάλειας, χαμηλών μισθών, πανάκριβης στέγης, περιορισμένων προσδοκιών και μιας καθημερινότητας που δεν αφήνει πολλά περιθώρια αισιοδοξίας. Την ίδια στιγμή, παρακολουθεί ένα πολιτικό σύστημα που μιλάει διαρκώς για ανάπτυξη, ανταγωνιστικότητα, επενδύσεις και επιτυχίες, αλλά αποφεύγει να απαντήσει στα πιο στοιχειώδη ερωτήματα της δικής της ζωής.
Αυτή η κοινωνική αντίφαση δεν εξαφανίζεται επειδή δεν χωράει στα τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων. Βρίσκει άλλους δρόμους έκφρασης. Στη μουσική, στην τέχνη, στον δρόμο, στις πολιτιστικές αναζητήσεις της νεολαίας.
Η ραπ, με τις ιδιαίτερες καταβολές της στις λαϊκές και περιθωριοποιημένες κοινότητες, έχει μια μακρά παράδοση κοινωνικής καταγραφής και διαμαρτυρίας. Δεν είναι τυχαίο ότι μπορεί να λειτουργήσει ως μέσο έκφρασης ανθρώπων που δεν αναγνωρίζουν τον εαυτό τους στις καθιερωμένες πολιτιστικές φόρμες.
Ο ΛΕΞ έχει καταφέρει να δημιουργήσει μια ιδιαίτερη σχέση με ένα μεγάλο ακροατήριο. Δεν χρειάζεται να συμφωνεί κανείς με κάθε στίχο του για να αναγνωρίσει ότι αυτή η σχέση έχει κοινωνικό ενδιαφέρον.
Ο «μπάσταρδος» και το δικαίωμα να μην είσαι αυτό που περιμένουν από σένα
Ο νέος δίσκος παρουσιάζει και μια ενδιαφέρουσα μετατόπιση. Ο ΛΕΞ πειραματίζεται με πιο μελωδικούς ήχους, τραγουδά περισσότερο, απομακρύνεται σε ορισμένα σημεία από την καθαρά αφηγηματική φόρμα που τον καθιέρωσε.
Αυτή η αλλαγή έχει ήδη προκαλέσει συζητήσεις και αντιδράσεις ανάμεσα στους ακροατές του. Άλλοι τη θεωρούν φυσική καλλιτεχνική εξέλιξη, άλλοι αντιμετωπίζουν με επιφύλαξη τη νέα μουσική κατεύθυνση.
Έχει, όμως, ενδιαφέρον ότι ο ίδιος δεν φαίνεται διατεθειμένος να εγκλωβιστεί στην εικόνα που δημιούργησε το κοινό του γι’ αυτόν. Και αυτό είναι επίσης μια μορφή καλλιτεχνικής ανεξαρτησίας.
Δεν είναι υποχρεωμένος ένας δημιουργός να παραμένει για πάντα ίδιος, ούτε να εκπληρώνει τις προσδοκίες όσων τον αγάπησαν σε μια προηγούμενη περίοδο της διαδρομής του.
Δεν χρειάζεται να εξιδανικεύσουμε τον ΛΕΞ. Ούτε να μετατρέψουμε μια μουσική επιτυχία σε πολιτικό πιστοποιητικό επαναστατικότητας.
Η μεγάλη απήχηση ενός καλλιτέχνη δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το ακροατήριό του διαθέτει ενιαία πολιτική συνείδηση ή ότι η κοινωνική διαμαρτυρία μετατρέπεται από μόνη της σε οργανωμένη συλλογική δράση. Αυτό, όμως, δεν μειώνει τη σημασία του φαινομένου. Αντίθετα, γεννά ένα ερώτημα που θα έπρεπε να απασχολεί κάθε άνθρωπο που ενδιαφέρεται για τις κοινωνικές διεργασίες και ιδιαίτερα την Αριστερά: Τι είναι αυτό που κάνει χιλιάδες νέους ανθρώπους να αναζητούν στη μουσική ενός ράπερ την έκφραση συναισθημάτων, εμπειριών και αγωνιών που δεν βρίσκουν εκπροσώπηση στους καθιερωμένους θεσμούς και στην κυρίαρχη πολιτική και πολιτιστική σκηνή;
Ίσως, τελικά, η επιτυχία του ΛΕΞ να λέει περισσότερα για την κοινωνία μας απ’ όσα λέει για την ίδια τη μουσική του.
Και πιθανόν το σημαντικότερο μήνυμα να βρίσκεται ακριβώς εκεί: όταν μια γενιά αναζητά τη φωνή της μέσα από τη μουσική του δρόμου, το πρώτο πράγμα που οφείλουμε να κάνουμε δεν είναι να κρίνουμε τη μουσική της, αλλά να προσπαθήσουμε να ακούσουμε τι έχει να μας πει.
Β.
Κεντρική φώτο από το ΒΗΜΑ


Τι εκφράζει ένας καλλιτέχνης που καταφέρνει να συγκεντρώνει χιλιάδες νέους ανθρώπους γύρω από τη μουσική του, χωρίς να αποτελεί προϊόν της συνηθισμένης τηλεοπτικής και μιντιακής βιομηχανίας;
0 Comments