Σαν σήμερα, στις 19 Φλεβάρη 1929, ιδρύεται η Διεύθυνση Ειδικής Ασφαλείας του Κράτους, γνωστή και ως Ειδική Ασφάλεια ή απλά “Η Ειδική”, ένα σώμα της Ελληνικής Χωροφυλακής που θα σημαδέψει την ελληνική ιστορία με την κατασταλτική του δράση.

Δημιουργήθηκε επί κυβέρνησης Ελευθερίου Βενιζέλου, αρχικά ως Διεύθυνση Ειδικής Ασφαλείας Αθηνών, με κύριο σκοπό τη δίωξη κομμουνιστικών οργανώσεων και τη σύλληψη κομμουνιστών στην πρωτεύουσα.

Αυτή η ίδρυση συνδέεται άμεσα με το πολιτικό κλίμα της εποχής, όπου ο φόβος του κομμουνισμού χρησιμοποιήθηκε για την ενίσχυση του κρατικού μηχανισμού καταστολής.

Η Γέννηση ενός Κατασταλτικού Μηχανισμού

Το 1929 ήταν μια χρονιά έντονων πολιτικών αναταράξεων στην Ελλάδα. Μετά την επιστροφή του Βενιζέλου στην εξουσία το 1928, η κυβέρνησή του προχώρησε σε μέτρα για την “προστασία του κοινωνικού καθεστώτος”. Λίγους μήνες μετά την ίδρυση της Ειδικής Ασφάλειας, ψηφίστηκε ο νόμος 4229/1929, γνωστός ως “Ιδιώνυμο”, ο οποίος ποινικοποιούσε την προπαγάνδα ιδεών που απειλούσαν το καθεστώς, στοχεύοντας κυρίως τους κομμουνιστές.

Η Ειδική Ασφάλεια ξεκίνησε ως τμήμα του Αρχηγείου Χωροφυλακής, αλλά σύντομα η αρμοδιότητά της επεκτάθηκε. Αρχικά περιορίστηκε στη δίωξη κομμουνισμού στα προάστια της Αθήνας, ενώ η Γενική Ασφάλεια Αθηνών ανέλαβε το κέντρο της πόλης.

Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας του Ιωάννη Μεταξά (1936-1941), η Ειδική Ασφάλεια ενισχύθηκε περαιτέρω, γινόμενη εργαλείο για την καταστολή κάθε αντιφρονούντος. Χιλιάδες κομμουνιστές και αριστεροί φυλακίστηκαν, βασανίστηκαν ή εξορίστηκαν, με την υπηρεσία να λειτουργεί ως μυστική αστυνομία του καθεστώτος.

Η Σκοτεινή Περίοδος της Κατοχής: Συνεργασία με τους Ναζί

Η πιο μαύρη σελίδα στην ιστορία της Ειδικής Ασφάλειας γράφτηκε κατά την Κατοχή (1941-1944). Μετά την εισβολή των δυνάμεων του Άξονα, πολλοί αξιωματικοί της υπηρεσίας συνεργάστηκαν στενά με τη Γκεστάπο και τις SS, κερδίζοντας το προσωνύμιο “Ελληνική Γκεστάπο”.

Βασανιστήρια, εκτελέσεις και διώξεις μελών της Εθνικής Αντίστασης ήταν καθημερινότητα. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της δολοφονίας της Ηλέκτρας Αποστόλου το 1944, μιας ηρωίδας της Αντίστασης που βασανίστηκε φρικτά από στελέχη της Ειδικής.

Η υπηρεσία λειτούργησε ως όργανο των κατοχικών δυνάμεων, συμμετέχοντας σε μπλόκα και συλλήψεις, όπως το αιματηρό Μπλόκο της Κοκκινιάς τον Αύγουστο του 1944.

Στελέχη όπως ο Αλέξανδρος Λάμπου και ο Κωνσταντίνος Γκίνος ανέλαβαν ηγετικούς ρόλους, συνεργαζόμενοι άμεσα με τους Ναζί για την εξόντωση του ΕΑΜ και άλλων αντιστασιακών οργανώσεων.

Διάλυση και Κληρονομιά

Η Ειδική Ασφάλεια διαλύθηκε επίσημα στις 28 Σεπτεμβρίου 1944, λίγο μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας.

Πολλοί από τους ηγέτες της δικάστηκαν και καταδικάστηκαν σε φυλάκιση, αλλά λόγω του Εμφυλίου Πολέμου (1946-1949), οι περισσότεροι απελευθερώθηκαν νωρίς και κάποιοι επανήλθαν σε θέσεις εξουσίας.

Η κληρονομιά της παραμένει ως σύμβολο κρατικής καταστολής και συνεργασίας με ξένες δυνάμεις, υπενθυμίζοντας τις σκοτεινές πλευρές της ελληνικής ιστορίας.Η ίδρυση της Ειδικής Ασφάλειας σηματοδότησε την έναρξη μιας εποχής όπου η ασφάλεια του κράτους ταυτίστηκε με την καταπίεση πολιτικών αντιπάλων, αφήνοντας βαθιά σημάδια στην κοινωνική μνήμη.