Πηγή: Θανάσης Καραμπάτσος – Documento
Αντίσταση, αμφισβήτηση, ανυπακοή για ένα καλύτερο μέλλον
13 Νοεμβρίου 1987. Σταδίου, στο ύψος του Κολοκοτρώνη. Τα ΜΑΤ του ΠαΣοΚ και του Αρκουδέα φράσσουν την πορεία προς το Σύνταγμα, όπου κινείται ο οικουμενικός πατριάρχης Δημήτριος προς την Ηρώδου Αττικού και το υπουργείο Παιδείας, τότε στη Μητροπόλεως.
Είχε ξεσπάσει ένα κύμα κινητοποιήσεων και καταλήψεων σχολών καθώς στο πλαίσιο της διακηρυγμένης από τον Σημίτη το 1985 λιτότητας η κυβέρνηση Παπανδρέου προσπαθούσε να πάρει πίσω την απλοχεριά της πρώτης της διακυβέρνησης. Στη ΓΣΕΕ είχε εκδηλωθεί αντίδραση και διάσπαση (ίδιον της πολιτικής εποχής έκτοτε), ο κόσμος είχε δυσαρεστηθεί. Στα πανεπιστήμια κοβόταν η σίτιση, έμπαιναν περιορισμοί στη στέγαση στις εστίες (μεγάλο θέμα με πολλούς φοιτητές να είναι από επαρχία και στις εστίες να υπάρχουν ρουσφέτια, υπενοικιάσεις κ.λπ.), σχεδιαζόταν η περικοπή πολλών δωρεάν παροχών μέσω κριτηρίων.
Στις αρχές του μήνα η Φιλοσοφική, η σχολή μου, είχε καταλάβει συμβολικά τον πορνοκινηματογράφο Ριβολί. Ιδιοκτησία του Πανεπιστημίου Αθηνών γαρ και δεν το ήξερα (λίγες μέρες μετά έμαθα ότι άλλο τσοντοσινεμά, το Σταρ στην Αγίου Κωνσταντίνου, ήταν ιδιοκτησίας της Εκκλησίας) αλλά δεν συμμετείχα, το θεωρούσα εντυπωσιασμό των αριστεριστών κι όχι βαριά πολιτική κίνηση, αν και δεν την απέρριπτα. Εκείνες τις μέρες είχα γνωρίσει τον Τάσο Κωστόπουλο, που φωτογράφιζε και έγραφε στο περιοδικό «Σχολιαστής». Στην «ανανεωτική» Αριστερά αυτός, στην «παραδοσιακή» εγώ, αλλά βρήκαμε χώρο διαλόγου στο πεζοδρόμιο έξω από μια πολιορκία ενός κλειστού ξενοδοχείου στην πλατεία Κάνιγγος – έκτοτε με βρισκόμαστε πάντα σχεδόν στο πόδι και ανταλλάσσουμε ιδέες, απόψεις, εμπειρίες, αλλά ως ιστορικός ερευνητής έχει αποτυπώσει την εποχή εκείνη εδώ, κάποιον καιρό αφότου αποτύπωσε σε φωτογραφία τον τσεκουροφόρο Βορίδη στα Εξάρχεια.
Εκεί στη Σταδίου, με τον φραγμό στα όνειρά μας απέναντι, ενηλικιωθήκαμε πολιτικά. Φοιτητές από όλη την Ελλάδα, αφυπνισμένοι από την πασοκική ευφορία (πόσο φαιδρό το σλόγκαν «ΠαΣοΚ, ωραία χρόνια» για εμάς που τα ζήσαμε), τραβήξαμε μπροστά. Από εκεί που είχαμε χτυπηθεί με τους αριστεριστές λίγες μέρες πριν, εκεί που είχαμε νερόβραστα πλαίσια αγώνα, εκεί που θα μας προσπερνούσαν οι διαθέσεις των φοιτητών, βρεθήκαμε να χτυπάμε μαζί με όσους βαδίζαμε χώρια μέχρι τότε.
Ήταν στρατηγική επιλογή. Η ΠΑΣΠ είχε διασπαστεί καθώς έβλεπε το κόμμα να τραβάει δεξιότερα με τους μετέπειτα εκσυγχρονιστές, ο Ρήγας Φεραίος είχε διασπαστεί πάλι σε ανανεωτικούς και πιστούς του «Κ», διεργασίες υπήρχαν στο εξωκοινοβούλιο για συμμαχίες και φοιτητικά ή πολιτικά προτάγματα.
Εκεί στη Σταδίου επήλθε η σύγκρουση. Για της γενιάς μας τα Πολυτεχνεία. Όπως λέει κι ο στίχος του Φαλάρα, «όπως και να ’ναι τούτη η Γη, θα ’μαι στην πρώτη τη γραμμή, όπως και τώρα, τώρα, τώρα, που είναι δίσεκτοι καιροί». Σύγκρουση με την κομματική γραμμή του κατευνασμού, με την ηγεσία του Περισσού να μας τραβάει το αυτί γιατί καταστρέφαμε πολιτικούς σχεδιασμούς και υποσχέσεις. Σύγκρουση με την πολιτική της λιτότητας. Σύγκρουση με τα ΜΑΤ και την αυταρχική κίνηση να κάτσουμε στα αυγά μας και να καταπιούμε δίδακτρα, ιδιωτικά πανεπιστήμια, αγορά συγγραμμάτων, περικοπές στη γνώση και στα εξάμηνα του χρόνου σπουδών.
Ελάχιστοι θυμούνται τις κινητοποιήσεις εκείνες ως μεγαλειώδεις. Σαν να λέμε ότι το Πολυτεχνείο δεν έριξε τη χούντα. Κι όμως ήταν η πρώτη, μαζική και μαχητική αντίδραση στο πρώτο κύμα νεοφιλελευθερισμού που έπληξε τη χώρα. Αν είχε περάσει χωρίς αντιστάσεις ο μπαμπάς Μητσοτάκης με τον Σημίτη θα κυβερνούσαν μέχρι τώρα σαρώνοντας συνειδήσεις και δικαιώματα.
Εκείνες τις μέρες στο μπλοκ των φοιτητών που συγκρούστηκε για αρκετά λεπτά με την αστυνομία χωρίς να υποχωρήσει, έχοντας η κεφαλή ένα στήριγμα δεκάδων χιλιάδων πίσω της, βρέθηκαν πολλοί γνωστοί σήμερα πολιτικοί, πανεπιστημιακοί και συνδικαλιστές: Πολάκης, Παπανικολάου, Ρίζος, Μαυροειδής, Μπελαβίλας, Καλιαμπάκοι, Κοντονής, Φίλης, Κατρούγκαλος, Δ. Τσιόδρας, Ρινάλντι κ.ά. πολλοί που σίγουρα ξεχνάω. Ήταν το βάπτισμα του πυρός στην αμφισβήτηση της αυθεντίας. Στην ΕΦΕΕ ήταν και ο Κωστής Χατζηδάκης ως αρχιδαπίτης και στη Φιλοσοφική ο Θοδωρής Τσούχλος, μέχρι πρότινος πρόεδρος της ΟΛΜΕ αλλά όχι κυβερνητικός και μητσοτακικός.
Η κόκκινη γραμμή των συμφερόντων των δυνάμεων της εργασίας είχε διαπεράσει όλα τα κόμματα. Και τότε οι ηγεσίες ζητούσαν θαύματα κάνοντας πιρουέτες δεξιότερα και προς το κέντρο, αλλά οι διαθέσεις των φοιτητών ήταν πιο αριστερά. Αν τους χάναμε θα βυθιζόμασταν στα αμφιθέατρα. Εκείνες τις ημέρες, παραμονές του Πολυτεχνείου, σκεφτήκαμε το μέλλον. Άλλος μέσα σε κυβερνητικό σχήμα, άλλος προς όφελος της κοινωνίας. Η σπίθα ξανάναψε. Σε λίγους μήνες, στις εκλογές καταγράφηκαν αρκετά κέρδη τα οποία κεφαλαιοποιήθηκαν τα επόμενα χρόνια με τους κυματοθραύστες στην κυβέρνηση Μητσοτάκη, με την πανελλαδική απάντηση στη δολοφονία Τεμπονέρα, στις συγκρούσεις για την επετηρίδα, για τις πανελλαδικές («κάτσε καλά, Γεράσιμε»), για το άρθρο 16, για τη δολοφονία Γρηγορόπουλου, για τα μνημόνια.
Εκείνες τις μέρες, το Ιστορικό – Αρχαιολογικό τμήμα της Φιλοσοφικής αποφάσισε και έκανε ολιγόωρη κατάληψη σε ιδιωτικό κολέγιο διαμαρτυρόμενο για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια του κέρδους. Προφητικό! Τότε μας έβλεπαν σε πορεία στους δρόμους της Κηφισιάς και έκλειναν πόρτες και παράθυρα, η δε υπεύθυνη του κολεγίου κόντεψε να λιποθυμήσει μόλις μπήκαμε μέσα ενώ μια άλλη φρίαξε φωνάζοντας «έρχονται οι μπολσεβίκοι» σε άπταιστα αγγλικά.
Λίγες μέρες πριν από το Πολυτεχνείο κρατήσαμε το πνεύμα της αντίστασης, της αμφισβήτησης και του τρίπτυχου Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία. Σήμερα το μπλοκάρει ο πρύτανης του ΕΜΠ και η ιδεολογία του ωχαδερφισμού και του Μητσοτάκη. Σήμερα οι νέοι σε όλη την Ευρώπη δεν κλείνονται στον καναπέ αλλά έχουν βγει στους δρόμους του αγώνα. Αναζητούν εκπλήρωση του οράματός τους, το μέλλον της γενιάς τους. Σίγουρα δεν θα το βρουν ούτε θα το αναζητήσουν κάνοντας βόλτες στο πολιτικό κέντρο και ομνύοντας στον νεοφιλελευθερισμό με «ανθρώπινο πρόσωπο».


0 Comments