Ο αντάρτης ποιητής Νίκος Καρβούνης (Πέθανε σαν σήμερα το 1947)

Feb 18, 2023 | Ημερολόγιο | 0 comments

«Βροντάει ο Ολυμπος, αστράφτει η Γκιώνα/ μουγκρίζουν τ’ Αγραφα, σειέται η στεριά./ Στ’ άρματα στ’ άρματα, εμπρός στον αγώνα/ για τη χιλιάκριβη τη λευτεριά…». 

Νίκος Καρβούνης 

Γεννήθηκε στην Ιθάκη. Και η «Ιθάκη του» ήταν το τραγούδι της ΕΑΜικής Εθνικής Αντίστασης, το «Βροντάει ο Ολυμπος». Ενας αντιστασιακός θούριος που γράφτηκε στα τέλη του 1942 και μελοποιήθηκε από τον αντάρτη μουσικό Αστραπόγιαννο (Ακη Σμυρναίο). 

Ο Νίκος Καρβούνης θήτεψε σαν δημοσιογράφος σε αρκετές εφημερίδες. Μετέφρασε στην Ελλάδα, για πρώτη φορά, τα έργα των ποιητών Γουόλτ Γουίτμαν, Σέλεϊ, Πόε, Μαγιακόφσκι. Μαζί με τον «οδηγητή του λαού», τον ποιητή Κώστα Βάρναλη εκδίδουν το φιλολογικό περιοδικό «Ηγησώ». Το 1912, ενταγμένος στο τάγμα των Επτανησίων Γαριβαλδινών, συμμετέχει στους βαλκανικούς πολέμους σαν πολεμικός ανταποκριτής. Μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή (ήταν εθελοντής/ ανταποκριτής) ασπάζεται το μαρξισμό και τη διαλεκτική του. Το 1932 ήταν στέλεχος της «Κοινωνικής Αλληλεγγύης» (Διεθνής Εργατική Βοήθεια).

Μέσα από τις στήλες του «Ριζοσπάστη» και στο περιοδικό «Νέοι Πρωτοπόροι», στάθηκε δίπλα στους «ταπεινούς και καταφρονεμένους», στους «κολασμένους». Ο αντιφασίστας διανοούμενος, αρθρογραφώντας αποκαλύπτει τον εμπρησμό του γερμανικού Ράιχσταγκ και τα φονικά πογκρόμ των ταγμάτων εφόδου εναντίον των Γερμανών κομμουνιστών. Το δικτατορικό καθεστώς της 4ης Αυγούστου 1936, τον φυλακίζει/ εξορίζει στη Γαύδο, για τις κομμουνιστικές/ αντιφασιστικές του απόψεις (έγραφε στο «Ριζοσπάστη» με το ψευδώνυμο Κ. Μαυροθαλασσίτης). 

Μετά την κατάληψη της Ελλάδας από τους Ιταλο-γερμανούς φασίστες, φυλακίζεται στο στρατόπεδο της Λάρισας και, αμέσως μετά την αποφυλάκισή του, εντάσσεται στο ηρωικό ΕΑΜ και ανεβαίνει στο βουνό. Αναλαμβάνει το Γραφείο Τύπου στην ΠΕΕΑ και το πρώτο ελεύθερο πρακτορείο ειδήσεων στα ελεύθερα βουνά της Ελλάδας. Η προσφορά του στην Εθνική Αντίσταση μέσα από τις γραμμές του ΕΑΜ είναι σημαντική. Οι λαϊκές του αποστολές, για λογαριασμό του ΕΑΜ σε Αγγλία, Αμερική, Γαλλία και Σοβιετική Ενωση, όπως αναφέρει ο Κώστας Καραγιώργης στο «Ριζοσπάστη», ήταν σημαντικότατες. Ο πνευματώδης λογοτέχνης με κομμουνιστικό θάρρος, αφοσιώθηκε μέχρι το τέλος της ζωής του για τα ιδανικά της λαϊκής δημοκρατίας, με κέντρο τον Ανθρωπο!

Τα γραφτά του παραμένουν και σήμερα επίκαιρα. Εγραφε: «Η επιστήμη εξεπορνεύθη και αυτή εις εφόδιο επιτυχίας διά την βιοπάλην, εις επάγγελμα βιοποριστικόν, εις είδος εκμεταλλεύσιμον προς χρηματισμό και εξασφάλισιν υλικής ευμαρείας…». «Το λέγουν οι ταρτούφοι της κρατούσης σημερινής κοινωνίας – είναι υποχρεωμένος να πετάξει στο πέλαγος της βιοπάλης ό,τι αγνόν και ευγενικό του απομένει ακόμη: την αγνότητα, την ανθρωπίνη ωραιότητα… Οι νόμοι της ζωής έχουν τη νέμεσή τους: εκείνοι που καταστρέφουν, που θα τον καταρρίψουν τον κόσμον που εσάπισε, που υπερωρίμασε για να δημιουργήσουν έναν κόσμον… Είναι οι ίδιοι οι Νέοι…» (4 Απριλίου 1932 απ’ την εφημερίδα «Πρωΐα»). 

Με τις ιδέες του πατριωτισμού, του κομμουνισμού κινήθηκε ο Νίκος Καρβούνης δίπλα στο βασανισμένο λαό: «Σπάμε την άτιμη την αλυσίδα/ που μας εβάραινε θανατερά./ Θέλουμε λεύτερη εμείς Πατρίδα/ και Πανανθρώπινη τη λευτεριά». Το θρυλικό τραγούδι του «Στ’ άρματα – στ’ άρματα» αντηχεί… κάθε στιγμή. Θα συντροφεύει πάντα την εργατική τάξη.

Πηγή: Παναγιώτης ΚΑΡΑΒΑΣΙΛΗΣ – “Ριζοσπάστης”, Σάββατο 4 Φλεβάρη 2006

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Από την πολτοποίηση του 1975, στο κάψιμο των φακέλων το 1989: το κράτος της Δεξιάς και η βολική λήθη

Η Ιστορία δεν σβήνει από μόνη της· τη σβήνουν. Και στην Ελλάδα, δύο στιγμές σημαδεύουν τη συστηματική προσπάθεια να θαφτεί η αλήθεια για την πρόσφατη ιστορία μας: η πολτοποίηση των αρχείων του Εθνικού Γραφείου Εγκλημάτων Πολέμου το 1975 και το κάψιμο των φακέλων...

Ευτύχης Μπιτσάκης (1927–2025): Μια ζωή αφιερωμένη στην επιστήμη και στον αγώνα. (“Εφυγε” σαν σήμερα πριν ένα χρόνο)

Ο πανεπιστημιακός δάσκαλος, φιλόσοφος και αντιστασιακός, «έφυγε» σε ηλικία 98 ετών, σαν σήμερα πριν ένα χρόνο. Η πορεία και το έργο Γεννήθηκε στο χωριό Κάδρος της Κρήτης (24 Αυγούστου 1927). Σπούδασε Χημεία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και Φιλοσοφία, καθώς και Θεωρητική...

Σαν σήμερα: Το πραξικόπημα στο Ιράν – 19 Αυγούστου 1953

Όταν η CIA και η BP έπνιξαν τη δημοκρατία στο Ιράν Στις 19 Αυγούστου 1953 γράφτηκε μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες της σύγχρονης ιστορίας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Μεγάλη Βρετανία, με τα βρόμικα εργαλεία τους – CIA και MI6 – οργάνωσαν, πλήρωσαν και εκτέλεσαν...

Σκοταδισμός και μεταφυσικό: Η παρηγοριά του απόλυτου

Σε άρθρο μας, αναγνώστρια μας σχολίασε στο f/b :«Ο άνθρωπος δε μπορεί να ζει με τον απόλυτο ρεαλισμό. Το μεταφυσικό στοιχείο είναι στα πλαίσια της αναζήτησης του ανθρώπου για το τέλειο, για την υπέρτατη δικαιοσύνη αφού ο άνθρωπος απέτυχε.» Δεν είναι ένα τυχαίο σχόλιο....

Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα: Η ποίηση που δεν μπόρεσαν να εκτελέσουν

Σαν σήμερα, στις 19 Αυγούστου 1936, τα φασιστικά αποσπάσματα του Φράνκο εκτέλεσαν τον Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα, θάβοντάς τον σε έναν ανώνυμο λάκκο κοντά στη Γρανάδα. Ήθελαν να σβήσουν τη φωνή του, γιατί ήταν φωνή ελευθερίας, αγάπης, αντίστασης. Δεν τα κατάφεραν. Ο...

Οι βάσεις του θανάτου μετατρέπονται σε παγίδες: Η αμερικανική υποχώρηση από τον Περσικό Κόλπο

Γράφει ο Συνεργάτης Το δημοσίευμα-«βόμβα» της Washington Post, σύμφωνα με το οποίο το Πεντάγωνο εξετάζει σοβαρά τη δραματική μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στον Περσικό Κόλπο, δεν αποτελεί μια απλή «στρατηγική αναπροσαρμογή». Αποκαλύπτει κάτι πολύ...

Αποχαιρετισμός στον Κωνσταντίνο Τσουκαλά: Ο διανοούμενος που διάβασε τις δομές και τις αντιφάσεις της ελληνικής κοινωνίας

Η απώλεια του Κωνσταντίνου Τσουκαλά, που έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 89 ετών, αφήνει ένα δυσαναπλήρωτο κενό στις κοινωνικές επιστήμες, τη δημόσια σφαίρα και την κριτική σκέψη του τόπου μας. Ο Κωνσταντίνος Τσουκαλάς δεν υπήρξε ποτέ ένας αποστασιοποιημένος, κλεισμένος...

Τα κυβερνητικά οικονομικά τεχνάσματα και οι δυο Ελλάδες

Σφοδρή κριτική στην ανάρτηση του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη κατά την οποία χαρακτήρισε ως «εθνική επιτυχία» την πρόωρη αποπληρωμή χρέους 13 δισ. ευρώ., εξαπέλυσαν το ΠΑΣΟΚ και το ΚΚΕ επισημαίνοντας ότι η απομείωση του χρέους οφείλεται στα υπερπλεονάσματα, την...

Ενα ιστορικό ντοκουμέντο και κάποια πρόσθετα στοιχεία για το Αφγανιστάν (Με αφορμή ότι συμπληρώνονται 5 χρόνια από την κατάληψη της εξουσίας από τους Ταλιμπάν)

Δυο συμπληρωματικά ιστορικά στοιχεία σε συνάρτηση με την ανάρτηση που κάναμε με την συμπλήρωση πέντε χρόνων από τότε που ανέλαβαν οι Ταλιμπάν την κυβερνητική εξουσία για το Αφγανιστάν. «Έτσι κι αμοληθούν οι μουλάδες, τότε όλοι οι αριστεροί στη χώρα θα είναι νεκροί...

H στυλιστική επιλογή της Δόμνα και η ουσία

Του Γιώργη Γιαννακέλλη Ένα θέμα με το οποίο ασχολήθηκε ένα ποστ που έκανε την εμφάνισή του πριν από μόλις τρεις μέρες στην πλατφόρμα Χ, επέλεξε σήμερα η εφημερίδα «Δημοκρατία» για το πρωτοσέλιδό της: 945 ευρώ για τα παπούτσια και το τζιν της Δόμνας Μιχαηλίδου, με την...

Επιλεγμένα Video