Σαν σήμερα 26 Δεκέμβρη του 1997, πεθαίνει ο διανοούμενος Κορνήλιος Καστοριάδης.

Dec 26, 2025 | Ημερολόγιο | 0 comments

“Η φυσική και ανεμπόδιστη εκτύλιξη της αυτόνομης δημιουργικής δραστηριότητας των μαζών που εγκαθιστούν νέες μορφές συλλογικής ζωής, αυτή είναι η ουσία της σοσιαλιστικής αλλαγής. Οι εργαζόμενες μάζες δεν μπορούν να πραγματοποιήσουν τον αντικειμενικό σκοπό της επανάστασής τους, παρά εάν οικοδομήσουν την ίδια τους την εξουσία σ’ όλους τους τομείς της κοινωνικής δραστηριότητας. Η ύπαρξη των αυτόνομων οργάνων των μαζών, συμβούλια, επιτροπές, κομμούνες, δεν είναι απλώς μια μορφή εξουσίας, αλλά αυτή η ίδια η επανάσταση”.

“Στην Ελλάδα, μέχρι και σήμερα, το κράτος εξακολουθεί να παίζει τον ρόλο του ντοβλετιού, δηλαδή μιας αρχής ξένης και μακρινής, απέναντι στην οποία είμαστε ραγιάδες και όχι πολίτες. Δεν υπάρχει κράτος νόμου και κράτος δικαίου, ούτε απρόσωπη διοίκηση που έχει μπροστά της κυρίαρχους πολίτες. Το αποτέλεσμα είναι η φαυλοκρατία ως μόνιμο χαρακτηριστικό. Η φαυλοκρατία συνεχίζει την αιωνόβια παράδοση της αυθαιρεσίας των κυρίαρχων και των «δυνατών»: ελληνιστικοί ηγεμόνες, Ρωμαίοι ανθύπατοι, Βυζαντινοί αυτοκράτορες, Τούρκοι πασάδες, κοτζαμπάσηδες, Μαυρομιχάληδες, Κωλέττης, Δηλιγιάννης”.

“Ο Θουκυδίδης είχε πει αυτό: Ή ελευθερία ή ησυχία. Πρέπει να διαλέξετε. Ή θα είστε ελεύθεροι ή θα είσαστε ήσυχοι. Τα δύο μαζί δε γίνονται.» (Radio France Internationale, 1990). Η επιλογή της «ησυχίας» με κόστος την απώλεια της «ελευθερίας» αποτελεί το βαθύ πυρήνα της παραίτησης του σύγχρονου Έλληνα. Επιλέξαμε ξεκάθαρα να απολέσουμε την «ελευθερία» μας, αποδεχόμενοι τη λιτότητα ως φυσική νομοτέλεια. Πλέον, η Ελλάδα καλείται να επιζήσει με τη λιτότητα, όπως ακριβώς η Συρία με τον πόλεμο, η Αφρική με την πείνα κι η Ανθρωπότητα με το θάνατο”.

“Σύμφωνα με την παραδοσιακή «αριστερή» άποψη, όλα αυτά τα επέβαλαν η Δεξιά, οι κυρίαρχες τάξεις και η μαύρη αντίδραση. Μπορούμε όμως να πούμε ότι όλα αυτά τα επέβαλαν στον ελληνικό λαό ερήμην του ελληνικού λαού; Μπορούμε να πούμε ότι ο ελληνικός λαός δεν καταλάβαινε τι έκανε; Δεν ήξερε τι ήθελε, τι ψήφιζε, τι ανεχόταν; Σε μιαν τέτοια περίπτωση αυτός ο λαός θα ήταν ένα νήπιο. Εάν όμως είναι νήπιο, τότε ας μη μιλάμε για δημοκρατία. Εάν ο ελληνικός λαός δεν είναι υπεύθυνος για την ιστορία του, τότε, ας του ορίσουμε έναν κηδεμόνα. Εγώ λέω ότι ο ελληνικός λαός -όπως και κάθε λαός- είναι υπεύθυνος για την ιστορία του, συνεπώς, είναι υπεύθυνος και για την κατάσταση, στην οποία βρίσκεται σήμερα”.

“Η εκπαίδευση σήμερα από το σχολείο ή από την οικογένεια, έχει σκοπό να παράγει ανθρώπους προσαρμοσμένους στον παρόντα τύπο κοινωνίας. Την ανάγκη του ατόμου να ενσωματωθεί στην κοινωνία την εκφυλίζει σε εθισμό υποταγής στην αυθεντία και σε λατρεία του κατεστημένου. Επιβάλλει έναν παράλογο τύπο εργασίας που διαχωρίζει, εξαρθρώνει και διαστρέφει τις σωματικές και διανοητικές ικανότητες. Όση περισσότερη εκπαίδευση αυτού του τύπου παρέχεται, τόσο περισσότερα άτομα αυτού του τύπου ανθρώπου θα παράγονται, με τη δουλοφροσύνη ενσωματωμένη στην προσωπικότητα τους”.

Κορνήλιος Καστοριάδης.

Σαν σήμερα 26 Δεκέμβρη του 1997 πέθανε, στο Παρίσι μετά από επιπλοκές της εγχείρησης ανοιχτής καρδιάς στην οποία είχε υποβληθεί σε ηλικία 75 ετών ο διανοούμενος Κορνήλιος Καστοριάδης. 

 Είχε μια μεγάλη πολιτική διαδρομή. Από 16 χρονών ακόμα εντάχτηκε στην ΟΚΝΕ και το 1938, γίνεται μέλος του ΚΚΕ. Λίγα χρόνια αργότερα, στην αρχή της κατοχής της χώρας μας από τις δυνάμεις του άξονα, αποχωρεί από το ΚΚΕ κατηγορώντας το για σωβινισμό για να ενταχτεί στην τροτσκιστική οργάνωση ΔΕΚΕ του Άγι Στίνα.

Το 1944 φεύγει από την Ελλάδα με το πορτογαλικό πλοίο Ματαρόα για το Παρίσι όπου και εγκαθίσταται μόνιμα. Γίνεται μέλος της τροτσκιστικής Τετάρτης Διεθνούς και του Διεθνιστικού Κομμουνιστικού Κόμματος, με τους οποίους όμως σταδιακά διακόπτει κάθε σχέση. 

Αποδεκτός από το σύστημα, ο Καστοριάδης, -ο πυρήνας των πολιτικών θέσεων του στηριζόταν στην άποψη ότι ο στόχος των κομμουνιστικών κομμάτων δεν είναι η δημιουργία μίας αταξικής κοινωνίας αλλά μίας κομματικής δικτατορίας, κάτι που υποστήριζε και από το περιοδικό που εξέδιδε αργότερα “Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα”-, αποκαταστάθηκε πλήρως επαγγελματικά εργαζόμενος για δεκαετίες σε υψηλόβαθμη θέση σαν οικονομολόγος και στέλεχος στον ΟΟΣΑ.

Μπορεί να μας χωρίζει άβυσσος από τις θεωρητικές προσεγγίσεις του Κορνήλιου Καστοριάδη, -που μεταβαλλόταν διαρκώς-  αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν τον αναγνωρίζουμε σαν έναν από τους σημαντικούς στοχαστές του 20ου αιώνα.

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Αφιέρωμα στον μεγάλο Ρουμάνο συγγραφέα Παναΐτ Ιστράτι που πέθανε σαν σήμερα το 1935

Συμπληρώθηκαν σήμερα 90 χρόνια από την ημέρα που ο Παναΐτ Ιστράτι άφησε την τελευταία του πνοή. (18/04/1935). Αναφερόμαστε στον σπουδαίο αυτό Ρουμάνο. ελληνικής καταγωγής, (Παναγής Βαλσάμης το πραγματικό του όνομα), που στις μέρες μας, αν και έχει λίγο-πολύ σβηστεί...

Σαν σήμερα, 18/04/1932, η Ελλάδα κηρύσσει χρεοστάσιο.

Παραθέτουμε ένα άρθρο που δίνει μια ιστορική καταγραφή της κατάστασης τότε, από τη (συντηρητική βέβαια) οπτική γωνία της “Καθημερινής”: Tα κρίσιμα χρόνια 1928-1932 H ΠΕΡΙΟΔΟΣ 1928-1932 δεν μπορεί να εξετασθεί ανεξάρτητα από τις οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές...

«Αρραβώνας με τη ζωή και τον θάνατο», ένα συγκλονιστικό βιβλίο

Του Γιώργη Γιαννακέλλη Με πολύ χαρά κρατάω στα χέρια μου το βιβλίο που μόλις κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Τσουκάτου, του συντρόφου και αδελφικού φίλου, Σεϊτ Αλντογάν με τίτλο «Αρραβώνας με τη ζωή και τον θάνατο». Εξυπακούεται ότι για αυτό το βιωματικό πόνημα του...

Ημέρα Παλαιστινίων Κρατουμένων: Μία μέρα για εκείνους που «σαπίζουν» στις φυλακές του Ισραήλ, χωρίς δικαιοσύνη

Η φετινή επέτειος επισκιάζεται από τον νέο νόμο περί θανατικής ποινής του Ισραήλ, ο οποίος αφορά αποκλειστικά Παλαιστινίους που έχουν καταδικαστεί για θανατηφόρες επιθέσεις. Πηγή: Σιμόνη Σωτηρέλη Παπαδοπούλου - in.gr Κάθε χρόνο, στις 17 Απριλίου, γιορτάζεται η Ημέρα...

Η γυάλα

Πηγή: Τζίνα Μοσχολιού - ΝΕΑ Επτά χρόνια πια στο τιμόνι της χώρας, το μοτίβο είναι τόσο επαναλαμβανόμενο που καταντάει θλιβερά προβλέψιμο. Αν κάποιοι ακόμα πιστεύουν ότι οι εξωφρενικές κυβερνητικές δηλώσεις που ακούμε εσχάτως είναι προϊόν εκνευρισμού, απλές...

Σαν σήμερα, 17 Απρίλη 1945: Οι Ναζί δολοφονούν την 24χρονη ηρωίδα της Ολλανδικής Αντίστασης Γιανέτιε «Χάνι» Σχαφτ – Το «Κορίτσι με τα Κόκκινα Μαλλιά» που δεν λύγισε ποτέ

Στις 17 Απρίλη 1945, μόλις τρεις εβδομάδες πριν από την απελευθέρωση της Ολλανδίας από τον φασιστικό ζυγό, οι Ναζί και οι Ολλανδοί συνεργάτες τους εκτέλεσαν την Γιανέτιε Γιόχαννα Σχαφτ – τη θρυλική «Χάνι», το «Κορίτσι με τα Κόκκινα Μαλλιά». Ήταν μόλις 24 χρονών. Δεν...

Δίκη Αμπελοκήπων – Απολογία Ρωμανού: «Ποινικοποιείται μια σακούλα, πρέπει να αποδείξω ότι δεν είμαι ελέφαντας»

«Θα ήταν πιο ειλικρινές να μου έλεγαν "κάτσε φυλακή γιατί δεν σε γουστάρουμε". Τώρα βρίσκομαι σε μια καφκική κατάσταση», υποστήριξε ο Νίκος Ρωμανός • Χειροκροτήματα και συγκίνηση κατά την απολογία του. Πηγή: ΕφΣυν Συνεχίζεται με την απολογία του Νίκου Ρωμανού η δίκη...

Νέα ΑΝΟΙΧΤΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ενάντια στις Συνδικαλιστικές διώξεις και Απολύσεις

Κυριακή 19 Απρίλη, 5μμ, Πάντειο Έναν χρόνο μετά την επιβολή δυνητικής αργίας στην αγωνίστρια εκπαιδευτικό Χρύσα Χοτζόγλου — την πρώτη περίπτωση μετά τη χούντα που συνδικαλιστική δράση αντιμετωπίζεται ως «επικίνδυνη» για το δημόσιο σχολείο— η επίθεση κλιμακώνεται με...

Θέλουν ν’ αγιάσω αλλά…

Γράφει ο mitsos175 Καλλιόπη, δε σε πιστεύω. Άλλωστε είδα την ομιλία, μια χαρά τα είπε. «Ναι, αλλά έκανε δηλώσεις μετά. Κοίτα στο διαδίκτυο, αλλά πρώτα τα χάπια σου για την πίεση». Μη λες άλλα! Για να δω… «Δεν θα πω τίποτα άλλο, γιατί καταλαβαίνω τι πάει να πει να...

Μια τοποθέτηση της Λιάνας Κανέλλη που προκαλεί αντιδράσεις

Σχολιάστηκε πλατιά η χθεσινή παρέμβαση της συνεργαζόμενης βουλευτή με το ΚΚΕ, Λιάνας Κανέλλη, η οποία αναφερόμενη στον Σκάι για την κατάσταση υγείας του υφυπουργού παρά τω πρωθυπουργώ Γ. Μυλωνάκη δήλωσε: «καταλαβαίνω τι πάει να πει να πάθεις εγκεφαλικό από φούσκωμα...

Επιλεγμένα Video