Σαν σήμερα 26 Δεκέμβρη του 1997, πεθαίνει ο διανοούμενος Κορνήλιος Καστοριάδης.

Dec 26, 2025 | Ημερολόγιο | 0 comments

“Η φυσική και ανεμπόδιστη εκτύλιξη της αυτόνομης δημιουργικής δραστηριότητας των μαζών που εγκαθιστούν νέες μορφές συλλογικής ζωής, αυτή είναι η ουσία της σοσιαλιστικής αλλαγής. Οι εργαζόμενες μάζες δεν μπορούν να πραγματοποιήσουν τον αντικειμενικό σκοπό της επανάστασής τους, παρά εάν οικοδομήσουν την ίδια τους την εξουσία σ’ όλους τους τομείς της κοινωνικής δραστηριότητας. Η ύπαρξη των αυτόνομων οργάνων των μαζών, συμβούλια, επιτροπές, κομμούνες, δεν είναι απλώς μια μορφή εξουσίας, αλλά αυτή η ίδια η επανάσταση”.

“Στην Ελλάδα, μέχρι και σήμερα, το κράτος εξακολουθεί να παίζει τον ρόλο του ντοβλετιού, δηλαδή μιας αρχής ξένης και μακρινής, απέναντι στην οποία είμαστε ραγιάδες και όχι πολίτες. Δεν υπάρχει κράτος νόμου και κράτος δικαίου, ούτε απρόσωπη διοίκηση που έχει μπροστά της κυρίαρχους πολίτες. Το αποτέλεσμα είναι η φαυλοκρατία ως μόνιμο χαρακτηριστικό. Η φαυλοκρατία συνεχίζει την αιωνόβια παράδοση της αυθαιρεσίας των κυρίαρχων και των «δυνατών»: ελληνιστικοί ηγεμόνες, Ρωμαίοι ανθύπατοι, Βυζαντινοί αυτοκράτορες, Τούρκοι πασάδες, κοτζαμπάσηδες, Μαυρομιχάληδες, Κωλέττης, Δηλιγιάννης”.

“Ο Θουκυδίδης είχε πει αυτό: Ή ελευθερία ή ησυχία. Πρέπει να διαλέξετε. Ή θα είστε ελεύθεροι ή θα είσαστε ήσυχοι. Τα δύο μαζί δε γίνονται.» (Radio France Internationale, 1990). Η επιλογή της «ησυχίας» με κόστος την απώλεια της «ελευθερίας» αποτελεί το βαθύ πυρήνα της παραίτησης του σύγχρονου Έλληνα. Επιλέξαμε ξεκάθαρα να απολέσουμε την «ελευθερία» μας, αποδεχόμενοι τη λιτότητα ως φυσική νομοτέλεια. Πλέον, η Ελλάδα καλείται να επιζήσει με τη λιτότητα, όπως ακριβώς η Συρία με τον πόλεμο, η Αφρική με την πείνα κι η Ανθρωπότητα με το θάνατο”.

“Σύμφωνα με την παραδοσιακή «αριστερή» άποψη, όλα αυτά τα επέβαλαν η Δεξιά, οι κυρίαρχες τάξεις και η μαύρη αντίδραση. Μπορούμε όμως να πούμε ότι όλα αυτά τα επέβαλαν στον ελληνικό λαό ερήμην του ελληνικού λαού; Μπορούμε να πούμε ότι ο ελληνικός λαός δεν καταλάβαινε τι έκανε; Δεν ήξερε τι ήθελε, τι ψήφιζε, τι ανεχόταν; Σε μιαν τέτοια περίπτωση αυτός ο λαός θα ήταν ένα νήπιο. Εάν όμως είναι νήπιο, τότε ας μη μιλάμε για δημοκρατία. Εάν ο ελληνικός λαός δεν είναι υπεύθυνος για την ιστορία του, τότε, ας του ορίσουμε έναν κηδεμόνα. Εγώ λέω ότι ο ελληνικός λαός -όπως και κάθε λαός- είναι υπεύθυνος για την ιστορία του, συνεπώς, είναι υπεύθυνος και για την κατάσταση, στην οποία βρίσκεται σήμερα”.

“Η εκπαίδευση σήμερα από το σχολείο ή από την οικογένεια, έχει σκοπό να παράγει ανθρώπους προσαρμοσμένους στον παρόντα τύπο κοινωνίας. Την ανάγκη του ατόμου να ενσωματωθεί στην κοινωνία την εκφυλίζει σε εθισμό υποταγής στην αυθεντία και σε λατρεία του κατεστημένου. Επιβάλλει έναν παράλογο τύπο εργασίας που διαχωρίζει, εξαρθρώνει και διαστρέφει τις σωματικές και διανοητικές ικανότητες. Όση περισσότερη εκπαίδευση αυτού του τύπου παρέχεται, τόσο περισσότερα άτομα αυτού του τύπου ανθρώπου θα παράγονται, με τη δουλοφροσύνη ενσωματωμένη στην προσωπικότητα τους”.

Κορνήλιος Καστοριάδης.

Σαν σήμερα 26 Δεκέμβρη του 1997 πέθανε, στο Παρίσι μετά από επιπλοκές της εγχείρησης ανοιχτής καρδιάς στην οποία είχε υποβληθεί σε ηλικία 75 ετών ο διανοούμενος Κορνήλιος Καστοριάδης. 

 Είχε μια μεγάλη πολιτική διαδρομή. Από 16 χρονών ακόμα εντάχτηκε στην ΟΚΝΕ και το 1938, γίνεται μέλος του ΚΚΕ. Λίγα χρόνια αργότερα, στην αρχή της κατοχής της χώρας μας από τις δυνάμεις του άξονα, αποχωρεί από το ΚΚΕ κατηγορώντας το για σωβινισμό για να ενταχτεί στην τροτσκιστική οργάνωση ΔΕΚΕ του Άγι Στίνα.

Το 1944 φεύγει από την Ελλάδα με το πορτογαλικό πλοίο Ματαρόα για το Παρίσι όπου και εγκαθίσταται μόνιμα. Γίνεται μέλος της τροτσκιστικής Τετάρτης Διεθνούς και του Διεθνιστικού Κομμουνιστικού Κόμματος, με τους οποίους όμως σταδιακά διακόπτει κάθε σχέση. 

Αποδεκτός από το σύστημα, ο Καστοριάδης, -ο πυρήνας των πολιτικών θέσεων του στηριζόταν στην άποψη ότι ο στόχος των κομμουνιστικών κομμάτων δεν είναι η δημιουργία μίας αταξικής κοινωνίας αλλά μίας κομματικής δικτατορίας, κάτι που υποστήριζε και από το περιοδικό που εξέδιδε αργότερα “Σοσιαλισμός ή Βαρβαρότητα”-, αποκαταστάθηκε πλήρως επαγγελματικά εργαζόμενος για δεκαετίες σε υψηλόβαθμη θέση σαν οικονομολόγος και στέλεχος στον ΟΟΣΑ.

Μπορεί να μας χωρίζει άβυσσος από τις θεωρητικές προσεγγίσεις του Κορνήλιου Καστοριάδη, -που μεταβαλλόταν διαρκώς-  αυτό όμως δεν σημαίνει ότι δεν τον αναγνωρίζουμε σαν έναν από τους σημαντικούς στοχαστές του 20ου αιώνα.

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

«Είμαι 18 και δεν ξέρω τι θέλω»: 56 χρόνια μετά, οι 18άρηδες παραμένουν κρέας για τα κανόνια των ιμπεριαλιστών! – Σαν σήμερα το 1970 κυκλοφορεί το θρυλικό «I’m Eighteen».

«Είμαι 18 και δεν ξέρω τι θέλω»: 56 χρόνια μετά, οι 18άρηδες παραμένουν κρέας για τα κανόνια των ιμπεριαλιστών! Σαν σήμερα, 11 Νοέμβρη 1970, η μπάντα του Alice Cooper εξαπέλυε έναν από τους πιο ωμούς και αληθινούς ύμνους στην ιστορία της ροκ: το «I’m Eighteen». "I'm...

Δικαιοσύνη δύο ταχυτήτων: Όταν το μερικό αποτύπωμα αρκεί για τη φυλακή, αλλά τα 600 «αόρατα» μοσχάρια περνούν απαρατήρητα

H κρατική μηχανή ποτέ δεν υπήρξε ουδέτερος θεσμός και η λεγόμενη ισοπολιτεία ακούγεται σαν ανέκδοτο. Από τη μία πλευρά, βλέπουμε έναν αστυνομικό και δικαστικό μηχανισμό με εντυπωσιακά αντανακλαστικά και εξαντλητική αυστηρότητα. Έναν μηχανισμό ικανό να εντοπίζει ένα...

Αφιέρωμα: Γιάννης Ρίτσος (Πέθανε σαν σήμερα το 1990): Ο ποιητής που έκανε τον πόνο των ανθρώπων ποίηση, την Αντίσταση τραγούδι και την ελπίδα σημαία αγώνα

Σαν σήμερα, στις 11 Νοέμβρη 1990, σίγησε η καρδιά του Γιάννη Ρίτσου. Δεν σίγησε, όμως, η φωνή του. Γιατί οι ποιητές που έδεσαν τη ζωή τους με τους αγώνες των ανθρώπων δεν πεθαίνουν. Συνεχίζουν να περπατούν μαζί με τους καταπιεσμένους, να τραγουδούν μαζί με τους...

Από τον «κομματικό σωλήνα» της ΝΔ στις κρατικές αναθέσεις: Η Μαριάννα Πυργιώτη αναλαμβάνει την επικοινωνία του καλωδίου Ελλάδας-Κύπρου

Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται για ακόμη μία φορά η γνώριμη συνταγή αξιοποίησης «γαλάζιων» στελεχών σε νευραλγικές -και καλοπληρωμένες, με λεφτά του ελληνικού λαού- θέσεις επικοινωνίας γύρω από μεγάλα δημόσια και ενεργειακά έργα. Όπως έγινε γνωστό μέσω ενημέρωσης του...

Διαψεύδει ο Λ. Τσαβδαρίδης, περί εικονικής συμμετοχής της κόρης του σε αγώνες χάντμπολ αλλά δεν απαντά στις καταγγελίες των γονέων για τη χρηματοδότηση του συλλόγου;

Με αφορμή το χθεσινό μας δημοσίευμα σχετικά με τις καταγγελίες που αφορούν την κόρη του υφυπουργού Ανάπτυξης, Λάζαρου Τσαβδαρίδη, και τη συμμετοχή της σε ομάδα χάντμπολ της Βόρειας Ελλάδας, η ιστοσελίδα μας —τηρώντας απαρέγκλιτα τη δημοσιογραφική δεοντολογία—...

11 Νοέμβρη 1918: Το τέλος της ιμπεριαλιστικής σφαγής του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και τα διδάγματα που μένουν ζωντανά

Σαν σήμερα σίγησαν τα κανόνια: Όταν οι λαοί πλήρωσαν με εκατομμύρια νεκρούς το ξαναμοίρασμα του κόσμου. 11η ώρα, της 11ης ημέρας, του 11ου μήνα του 1918. Ακριβώς εκείνη τη στιγμή σίγησαν τα όπλα στα χαρακώματα της Ευρώπης, σηματοδοτώντας το τέλος του Α' Παγκοσμίου...

Υποκλοπές: 70 μέρες απραξίας για τη μήνυση στελέχους της ΕΥΠ και η εκκωφαντική σιωπή των υπουργών

Του Γιώργη Γιαννακέλλη Για τους αντιεξουσιαστές ενεργοποιούνται σε χρόνο dt, για το Predator «πετάνε αετό» Με αφορμή σημερινό δημοσίευμα της εφημερίδας «ΤΑ ΝΕΑ» (στήλη «Μικροπολιτικός»), επανέρχεται στο προσκήνιο μια σοβαρή πτυχή της υπόθεσης των υποκλοπών. Αν και...

Σαν σήμερα: Νοέμβρης 1950 – Το ελληνικό σμήνος και το εκστρατευτικό σώμα στην Κορέα

Σαν σήμερα, το 1950, από την αεροπορική βάση της Ελευσίνας αναχωρεί το πρώτο ελληνικό στρατιωτικό απόσπασμα για την Κορέα.Ήταν η πρώτη φορά που η Ελλάδα συμμετείχε σε πόλεμο εκτός συνόρων υπό την αμερικανονατοϊκή διοίκηση, στέλνοντας ένα σμήνος μεταγωγικών αεροσκαφών...

Ο κουμπάρος του Άδωνι και η «εθνικοφροσύνη» του ευρώ!

Δεν προλαβαίνουμε να μετράμε τα σκάνδαλα της «γαλάζιας» διαπλοκής και των παρατρεχάμενών της! Εκεί που ο εθνικιστικός παροξυσμός, οι περικεφαλαίες και οι κορώνες περί «πατρίδας» συναντούν τα «σκοτεινά» μονοπάτια του χρήματος, ξεπροβάλλει άλλη μια χαρακτηριστική...

10 Νοέμβρη 1891: Σαν σήμερα φεύγει από τη ζωή ο Αρθούρος Ρεμπώ, ο ποιητής της εξέγερσης και της Παρισινής Κομμούνας

Σαν σήμερα, στις 10 Νοέμβρη του 1891, σε ένα νοσοκομείο της Μασσαλίας και σε ηλικία μόλις 37 ετών, αφήνει την τελευταία του πνοή ο Ζαν-Νικολά-Αρτύρ Ρεμπώ. Ο άνθρωπος που έζησε σαν κομήτης, ανατινάζοντας τα λογοτεχνικά, ηθικά και κοινωνικά δεσμά της αστικής τάξης του...

Επιλεγμένα Video