Το 1913 καταγράφεται μια μικρή αλλά ιστορικά καθοριστική στιγμή στο επαναστατικό κίνημα της Ρωσίας. Ο Ρώσος επαναστάτης Ιωσήφ Βισαριόνοβιτς Τζουγκασβίλι, ήδη ενεργό στέλεχος του επαναστατικού χώρου και ένας από τους εκδότες της εφημερίδας Πράβντα, υπογράφει για πρώτη φορά κείμενό του με το ψευδώνυμο «Στάλιν».

Η υπογραφή αυτή εμφανίζεται σε επιστολή του προς το περιοδικό του Ρωσικό Σοσιαλδημοκρατικό Εργατικό Κόμμα και δεν είναι τυχαία. Το όνομα «Στάλιν» προέρχεται από τη ρωσική λέξη stal (ατσάλι) και σημαίνει «ατσάλινος άνθρωπος», συμβολίζοντας τη σκληρότητα, την αντοχή και την ακαμψία χαρακτήρα που ο ίδιος ήθελε να προβάλλει.

Εκείνη την περίοδο, η χρήση ψευδωνύμων ήταν συνηθισμένη ανάμεσα στους επαναστάτες, τόσο για λόγους συνωμοτικότητας όσο και για τη δημιουργία πολιτικής ταυτότητας. Στην περίπτωση του Τζουγκασβίλι, όμως, το «Στάλιν» δεν ήταν απλώς ένα ακόμα ψευδώνυμο. Έμελλε να γίνει ένα από τα πιο αναγνωρίσιμα ονόματα του 20ού αιώνα, ταυτισμένο με την πορεία της Σοβιετικής Ένωσης και με μια εποχή βαθιών πολιτικών και κοινωνικών ανακατατάξεων.

Η πρώτη αυτή υπογραφή του 1913 σηματοδοτεί την αρχή της μετάβασης από τον περιφερειακό επαναστάτη στον πολιτικό ηγέτη που, λίγα χρόνια αργότερα, θα διαδραμάτιζε πρωταγωνιστικό ρόλο στην ιστορία της Ρωσίας και του κόσμου.