Σαν σήμερα, 20 Ιανουαρίου 1949, γράφτηκε μία από τις πιο τολμηρές και πολιτικά φορτισμένες σελίδες του αγώνα του Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας. Οι μαχητές και οι μαχήτριες του ΔΣΕ κατέλαβαν το Καρπενήσι, την πρωτεύουσα της Ευρυτανίας, μέσα στην καρδιά του χειμώνα, σε μια επιχείρηση που συνδύαζε στρατιωτική τόλμη, πολιτικό συμβολισμό και βαθιά λαϊκή απεύθυνση.

Η επιχείρηση εκδηλώθηκε σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Ο ορεινός όγκος της Ευρυτανίας ήταν πνιγμένος στο χιόνι, οι μετακινήσεις γίνονταν με μεγάλες κακουχίες και ο κυβερνητικός στρατός διέθετε υπεροπλία και αεροπορική υποστήριξη. Παρ’ όλα αυτά, οι δυνάμεις του ΔΣΕ κατόρθωσαν, έπειτα από σκληρές συγκρούσεις, να μπουν στην πόλη και να την ελέγξουν για αρκετές ημέρες.

Η κατάληψη του Καρπενησίου δεν είχε μόνο στρατιωτική σημασία. Αποτελούσε μια ηχηρή απάντηση στην προπαγάνδα που παρουσίαζε τον ΔΣΕ ως «διαλυμένο» και «ανίκανο» να διεξαγάγει μεγάλες επιχειρήσεις. Ταυτόχρονα, έστελνε μήνυμα στους λαϊκούς ανθρώπους της υπαίθρου και των πόλεων ότι ο αγώνας συνεχιζόταν, ότι υπήρχε δύναμη που αμφισβητούσε έμπρακτα την εξουσία του μετεμφυλιακού κράτους και των ξένων στηριγμάτων του.

Όπως ήταν αναμενόμενο η κατάληψη του Καρπενησίου από τον ΔΣΕ προκάλεσε ενθουσιασμό.

Ο Δημοκρατικός Στρατός Ελλάδας τίμησε τον «Γιώτη» και τον «Διαμαντή» με το ανώτατο παράσημο Πολεμικής Αξίας!

Ο ΓΓ του ΚΚΕ Νίκος Ζαχαριάδης έστειλε συγχαρητήριο τηλεγράφημα στους επικεφαλής, τους μαχητές και τις μαχήτριες του ΔΣΕ αναφέροντας: «Γράψατε σήμερα μια από τις λαμπρότερες σελίδες του λαϊκοαπελευθερωτικού μας αγώνα. Κρατήστε γερά το Καρπενήσι!… Οργανώστε καλά την επιθετική σας άμυνα. Σταθεροποιήστε τη λαϊκοδημοκρατική ζωή μέσα στην πόλη! Αποκαλύψτε και χτυπήστε κάθε πλιάτσικο. Δεθείτε γερά με το λαό. Πείστε τον με τα έργα σας ότι ο ΔΣΕ είναι λαϊκοαπελευθερωτικός στρατός και ότι φέρνει στο λαό την απολύτρωση…. Φερθείτε αδελφικά στους αιχμαλώτους. Δείξτε σ’ όλους πως είσαστε φορείς ανώτατου λαϊκού πολιτισμού».

Ιδιαίτερη σημασία είχε και η στάση των μαχητών απέναντι στον άμαχο πληθυσμό. Παρά τις στερήσεις, έγιναν προσπάθειες προστασίας των κατοίκων και οργάνωσης στοιχειώδους λαϊκής διοίκησης, σύμφωνα με τις αντιλήψεις και τους στόχους του ΔΣΕ για μια Ελλάδα χωρίς εκμετάλλευση, φόβο και κοινωνική αδικία.

Η αποχώρηση των δυνάμεων του ΔΣΕ από το Καρπενήσι, κάτω από την πίεση ισχυρών κυβερνητικών ενισχύσεων, δεν αναιρεί τη σημασία της επιχείρησης. Αντίθετα, την καθιστά σύμβολο αποφασιστικότητας και αυτοθυσίας. Σε μια περίοδο που ο συσχετισμός δυνάμεων γινόταν ολοένα και πιο δυσμενής, η κατάληψη του Καρπενησίου έδειξε ότι ο ΔΣΕ πολεμούσε μέχρι τέλους, με πίστη στο δίκιο του αγώνα του.

Εβδομήντα έξι χρόνια μετά, η μνήμη εκείνων των ημερών παραμένει ζωντανή. Όχι ως απλή στρατιωτική ανάμνηση, αλλά ως υπενθύμιση ότι η ιστορία γράφεται από ανθρώπους που τολμούν να συγκρουστούν με την αδικία, ακόμα και όταν γνωρίζουν πόσο βαρύ είναι το τίμημα.