Η σιωπή δεν είναι ουδετερότητα. Είναι ταξική επιλογή

Όταν σκοτώθηκαν οπαδοί του ΠΑΟΚ σε τροχαίο δυστύχημα, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας έσπευσε να εκδώσει συλλυπητήρια ανακοίνωση. Άμεση, θεσμική, «ανθρώπινη».
Όταν όμως πέντε εργάτριες απανθρακώθηκαν στα Τρίκαλα, δεν υπήρξε ούτε λέξη. Καμία δήλωση. Καμία αναφορά. Μόνο σιωπή.

Αυτή η συμπεριφορά δεν είναι τυχαία. Δεν είναι αμέλεια. Είναι πολιτική στάση. Είναι ταξική επιλογή.

Στη χώρα όπου οι εργάτες πεθαίνουν σε χώρους δουλειάς-παγίδες, όπου οι γυναίκες της βιοπάλης καίγονται ζωντανές, το ανώτατο πολιτειακό αξίωμα επιλέγει πότε θα συγκινηθεί και για ποιους. Οι «ορατοί» πολίτες αξίζουν λόγια. Οι αόρατοι της εργασίας αξίζουν σιωπή.

Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: άλλες ζωές μετράνε περισσότερο. Άλλοι θάνατοι θεωρούνται «ατυχία» και κλείνουν χωρίς ενοχλητικές δηλώσεις. Γιατί αν μιλήσεις για εργάτριες, πρέπει να μιλήσεις και για εργοδοσία, για συνθήκες, για ευθύνη. Και αυτά χαλάνε την εικόνα της «κανονικότητας».

Η Προεδρία της Δημοκρατίας είναι θεσμός με πολιτικό βάρος, υποτίθεται. Και όταν επιλέγει να σωπάσει, παίρνει θέση. Όχι υπέρ της κοινωνίας, αλλά υπέρ της τάξης που δεν θέλει να ακούγεται η λέξη «εργατικό έγκλημα».

Οι εργάτριες στα Τρίκαλα δεν ήταν λιγότερο νεκρές. Ήταν απλώς λιγότερο χρήσιμες για το αφήγημα.

Και αυτό είναι βαθιά, ωμά και επικίνδυνα ταξικό.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας –θεσμικό σύμβολο «ενότητας του έθνους»– αισθάνθηκε την ανάγκη να εκφράσει δημόσια συγκίνηση για επτά οπαδούς του ΠΑΟΚ που χάθηκαν σε τροχαίο εν ώρα αναψυχής, αλλά παρέμεινε εντελώς αδιάφορος για πέντε εργάτριες που σκοτώθηκαν εν ώρα δουλειάς, θύματα της ίδιας της λογικής του κέρδους. Αυτή η ταξική διάκριση δεν είναι τυχαία. Είναι δομική.

Οι οπαδοί του ΠΑΟΚ είναι «φίλαθλοι», μέρος του «λαϊκού πολιτισμού», της «συλλογικής χαράς», της εθνικής ταυτότητας που ο Πρόεδρος οφείλει να τιμήσει. Η απώλειά τους προκαλεί «οδύνη» γιατί συμβαίνει «σε στιγμή χαράς».

Οι εργάτριες είναι «εργαζόμενες», μέρος της παραγωγικής διαδικασίας, ανώνυμες μηχανές κέρδους. Η απώλειά τους δεν «προκαλεί οδύνη» –είναι «δυστύχημα», «ατύχημα», κάτι που «θα διερευνηθεί». Δεν αξίζουν ούτε μια τυπική πρόταση συλλυπητηρίων από το ύψιστο θεσμικό πρόσωπο.

Θα το επαναλάβουμε. Αυτή η σιωπή είναι ταξική επιλογή. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας δεν είναι «ουδέτερος» –είναι μέρος του αστικού κράτους που προστατεύει την εργοδοσία, νομιμοποιεί την εκμετάλλευση και αποσιωπά τα εγκλήματα που γίνονται στο όνομα του κέρδους. Όταν σκοτώνονται οπαδοί σε τροχαίο, η θλίψη είναι «εθνική». Όταν σκοτώνονται εργάτριες με ευθύνη εργοδότη, η θλίψη είναι… ατομική, οικογενειακή, συνδικαλιστική –όχι θεσμική.

Προφανώς, οι πέντε ταξικές αδελφές μας της Βιολάντα δεν χρειάζονται τυπικά λόγια –χρειάζονται δικαιοσύνη, αγώνα, τιμωρία των ενόχων και ριζική αλλαγή στις συνθήκες δουλειάς. Και ο αγώνας αυτός θα συνεχιστεί χωρίς την «θλίψη» των θεσμών που τους άφησαν να καούν ζωντανοί.