Για χρόνια ακούμε το ίδιο τροπάριο. Κάθε φορά που ένας διαδηλωτής τραυματίζεται, κάθε φορά που ένας δημοσιογράφος χτυπιέται, κάθε φορά που οι δυνάμεις καταστολής υπερβαίνουν κάθε όριο, η επίσημη απάντηση είναι σχεδόν πάντα η ίδια: «μεμονωμένο περιστατικό».

Μόνο που τα «μεμονωμένα περιστατικά» έχουν γίνει πλέον τόσα πολλά, ώστε συνθέτουν μια μόνιμη και συστηματική πραγματικότητα.

Η πρόσφατη έρευνα της Διεθνούς Αμνηστίας για τη χρήση χειροβομβίδων κρότου-λάμψης από την ΕΛ.ΑΣ. έρχεται να φωτίσει μια σκοτεινή πλευρά της αστυνόμευσης των διαδηλώσεων στην Ελλάδα. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες που συγκέντρωσε η οργάνωση, διαδηλωτές, δημοσιογράφοι και δικηγόροι περιγράφουν επανειλημμένες περιπτώσεις υπερβολικής αστυνομικής βίας, αυθαίρετων προσαγωγών και χρήσης εξοπλισμού που μπορεί να προκαλέσει σοβαρές, ακόμη και μόνιμες βλάβες.

Το πιο ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι οι χειροβομβίδες κρότου-λάμψης παρουσιάζονται συχνά ως «ακίνδυνα» μέσα καταστολής. Η πραγματικότητα είναι εντελώς διαφορετική. Ελληνικά δικαστήρια έχουν αναγνωρίσει ότι η εσφαλμένη χρήση τους μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε πλήρη απώλεια ακοής, ενώ η νομολογία τις αντιμετωπίζει ως όπλα των οποίων η χρήση οφείλει να διέπεται από τις αρχές της αναγκαιότητας και της αναλογικότητας.

Δεν πρόκειται για θεωρητικές διαπιστώσεις. Ο δημοσιογράφος Μανώλης Κυπραίος έχασε οριστικά την ακοή του έπειτα από ρίψη χειροβομβίδας κρότου-λάμψης κατά τη διάρκεια κινητοποίησης, μια υπόθεση που αποκάλυψε με τον πιο τραγικό τρόπο τους κινδύνους που συνεπάγεται η χρήση αυτού του εξοπλισμού.

Η Διεθνής Αμνηστία καλεί τις ελληνικές αρχές να σταματήσουν να αντιμετωπίζουν αυτές τις πρακτικές ως «εξαιρέσεις» και να αναγνωρίσουν τη συστημική διάσταση του προβλήματος. Όταν οι ίδιες καταγγελίες επαναλαμβάνονται επί χρόνια, όταν τα ίδια μέσα χρησιμοποιούνται ξανά και ξανά με παρόμοια αποτελέσματα, τότε δεν μιλάμε πλέον για λάθη. Μιλάμε για επιλογές.

Το ζήτημα δεν αφορά μόνο όσους κατεβαίνουν σε μια πορεία. Αφορά κάθε δημοκρατικό δικαίωμα. Αφορά το δικαίωμα στη διαμαρτυρία, στη συνάθροιση, στην ελεύθερη έκφραση. Γιατί μια κοινωνία στην οποία η συμμετοχή σε μια διαδήλωση μπορεί να σημαίνει τραυματισμό από ένα «μη θανατηφόρο» όπλο είναι μια κοινωνία όπου η δημοκρατία συρρικνώνεται και η καταστολή διευρύνεται.

Και όσο οι κυβερνήσεις επενδύουν περισσότερα στην αστυνομική θωράκιση παρά στην κοινωνική δικαιοσύνη, τόσο οι χειροβομβίδες κρότου-λάμψης θα παραμένουν όχι απλώς ένα αστυνομικό εργαλείο, αλλά ένα σύμβολο μιας εξουσίας που αντιμετωπίζει τη λαϊκή διαμαρτυρία ως εχθρό.