Ο υπουργός Υγείας επιχειρεί να μετατρέψει την ιστορική παρουσία των Εβραίων στην Παλαιστίνη σε άλλοθι για τη σημερινή πολιτική του ισραηλινού κράτους. Μόνο που η Ιστορία δεν γράφεται με όρους προπαγάνδας.

Η αντιπαράθεση του Άρη Χατζηστεφάνου με τον Άδωνι Γεωργιάδη στην πλατφόρμα Χ είναι αποκαλυπτική για τον τρόπο με τον οποίο η πολιτική προπαγάνδα επιχειρεί να χρησιμοποιήσει επιλεκτικά την Ιστορία.

Ο Χατζηστεφάνου επικαλείται αρχαίες ιστορικές αναφορές στην Παλαιστίνη και επισημαίνει ότι το ζήτημα δεν είναι ποιος λαός πρόλαβε να εμφανιστεί πρώτος σε κάποιο αρχαίο κείμενο, αλλά πώς χρησιμοποιούνται τέτοιες αναφορές για να δικαιολογηθούν οι σημερινές πολιτικές επιλογές του ισραηλινού κράτους.

Η απάντηση του Γεωργιάδη είναι χαρακτηριστική: «Όσον αφορά στον Ηρόδοτο, η αναφορά του είναι γεωγραφική και όχι εθνολογική. Σε κάθε περίπτωση οι Άραβες στην περιοχή αυτή έφτασαν τον 7ο μ.Χ. αιώνα, άρα πολύ αργότερα από τους Εβραίους».

Εδώ ο υπουργός ανακαλύπτει μια βολική ιστορική μέθοδο: επικαλείται την αρχαιότητα για να θεμελιώσει πολιτικά δικαιώματα στο σήμερα, αλλά όταν μια αρχαία πηγή αναφέρεται στην Παλαιστίνη, σπεύδει να μας εξηγήσει ότι η αναφορά είναι απλώς γεωγραφική. Μόνο που το ίδιο το γεγονός ότι μια αρχαία ονομασία είχε γεωγραφική σημασία δεν αποδεικνύει ούτε αναιρεί την ύπαρξη ενός σύγχρονου έθνους. Οι σημερινές εθνικές ταυτότητες δεν μεταφέρονται αυτούσιες στην αρχαιότητα. Διαμορφώνονται ιστορικά, μέσα από σύνθετες διαδικασίες που περιλαμβάνουν γλώσσα, πολιτισμό, κοινωνικές σχέσεις και πολιτικές εξελίξεις.

Σχεδόν όλοι οι ιστορικοί αναλυτές τονίζουν ότι η πολιτική νομιμότητα ενός λαού το 2026 δεν μπορεί να εξαρτάται από το τι συνέβη πριν από 2.000 ή 3.000 χρόνια. Η παλαιστινιακή ταυτότητα, ακόμη και αν διαμορφώθηκε ως σύγχρονο έθνος τον 19ο και 20ό αιώνα (όπως συνέβη άλλωστε με τα περισσότερα σύγχρονα έθνη, συμπεριλαμβανομένου του ελληνικού), βασίζεται στο γεγονός ότι ζούσαν εκεί για γενιές, καλλιεργούσαν τη γη, είχαν τα σπίτια τους και αποτελούσαν τη συντριπτική πλειοψηφία του πληθυσμού πριν από τις γεωπολιτικές ανατροπές των Παγκόσμιων Πολέμων.

Και φυσικά, η αραβική κατάκτηση της Παλαιστίνης τον 7ο αιώνα δεν σημαίνει ότι οι προηγούμενοι κάτοικοί της εξαφανίστηκαν και αντικαταστάθηκαν από πληθυσμούς που ήρθαν μαζικά από την Αραβική Χερσόνησο. Οι πληθυσμοί της περιοχής δεν εξαφανίζονται κάθε φορά που αλλάζει η πολιτική εξουσία, η θρησκεία ή η γλώσσα τους.

Η ιστορική και γενετική έρευνα καταδεικνύει σημαντικές πληθυσμιακές συνέχειες στη Λεβαντίνη. Οι σημερινοί Παλαιστίνιοι έχουν βαθιές ρίζες στην περιοχή, όπως και άλλοι λαοί της. Η ιστορία της δεν χωράει σε απλοϊκές αφηγήσεις περί αποκλειστικής ιδιοκτησίας μιας γης.

Αλλά υπάρχει και κάτι ακόμη πιο σημαντικό. Ακόμη κι αν ένας λαός μπορεί να τεκμηριώσει ιστορικούς δεσμούς χιλιάδων ετών με μια περιοχή, αυτό δεν του δίνει το δικαίωμα να στερεί από έναν άλλο λαό την ελευθερία, την ασφάλεια και την αυτοδιάθεσή του.

Η ιστορική παρουσία των Εβραίων στην περιοχή είναι πραγματική και δεν χρειάζεται να αμφισβητηθεί για να υπερασπιστεί κανείς τα δικαιώματα των Παλαιστινίων. Το ίδιο πραγματική είναι η μακρόχρονη παρουσία των παλαιστινιακών πληθυσμών στη γη τους.

Η Ιστορία δεν είναι συμβόλαιο ιδιοκτησίας που μεταβιβάζεται από γενιά σε γενιά ούτε δικαστική απόφαση που ακυρώνει τα δικαιώματα όσων ζουν σήμερα σε έναν τόπο.

Ούτε, βέβαια, η εκλογική νίκη ενός πολιτικού αποτελεί πιστοποιητικό ηθικής αθωότητας για την πολιτική του.

Ο Γεωργιάδης υποστηρίζει ότι, αφού ο Νετανιάχου αναδείχθηκε πρώτος στις ισραηλινές εκλογές, ο χαρακτηρισμός του ως αντισημίτη ισοδυναμεί με χαρακτηρισμό της πλειοψηφίας των Ισραηλινών ως αντισημιτών. Πρόκειται για ένα ακόμη προβληματικό άλμα συλλογιστικής. Η εκλογική υποστήριξη προς έναν πολιτικό δεν σημαίνει ότι οι ψηφοφόροι του υιοθετούν κάθε δήλωση και κάθε πολιτική του. Και ασφαλώς δεν απαλλάσσει μια κυβέρνηση από την κριτική για τις πράξεις της. (Υπάρχει και το δραματικό δεδομένο της αποκτήνωσης ενός μεγάλου μέρους του Ισραηλινού λαού),

Εξάλλου, η αντισημιτική ρητορική και η πολιτική του ισραηλινού κράτους είναι δύο διαφορετικά ζητήματα. Η κριτική σε μια κυβέρνηση, ακόμη και για εγκλήματα που αποδίδονται σε αυτήν, δεν συνιστά αυτομάτως αντισημιτισμό. Αντίστοιχα, η συλλογική ενοχοποίηση των Εβραίων για τις πράξεις του ισραηλινού κράτους είναι απαράδεκτη και ενισχύει τον αντισημιτισμό.

Αυτό ακριβώς είναι το πολιτικό ζήτημα που πρέπει να συζητάμε: όχι ποιος λαός διαθέτει το αρχαιότερο ιστορικό πιστοποιητικό, αλλά ποιος ασκεί εξουσία, ποιος υφίσταται καταπίεση και ποια δικαιώματα παραβιάζονται σήμερα.

Γιατί, τελικά, η Ιστορία μπορεί να φωτίζει το παρόν, αλλά δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως άλλοθι για να δικαιολογούνται οι αδικίες του.

Και όταν ένας υπουργός επιχειρεί να εμφανίσει τη σημερινή πολιτική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή ως διαγωνισμό αρχαιότητας ανάμεσα σε λαούς, το πρόβλημα δεν βρίσκεται στην Ιστορία. Βρίσκεται στην πολιτική σκοπιμότητα εκείνου που την επικαλείται.