Του Γιώργη Γιαννακέλλη
Δεν χρειάζεται να ψάξει κανείς πολύ για να καταλάβει πού βαδίζει το αστικό κράτος στην Ελλάδα του 21ου αιώνα. Αρκεί μια μόνο φωτογραφία. Μια εικόνα που θα μπορούσε κάλλιστα να έχει βγει από τις πιο σκοτεινές σελίδες του Μεσαίωνα, κι όμως τραβήχτηκε μόλις προχθές, στις Σέρρες, κατά την υποδοχή των επαναπατρισθέντων κειμηλίων της Μονής Τιμίου Προδρόμου.
Στην πρώτη γραμμή της λιτανείας, ανάμεσα σε ρασοφόρους, μητροπολίτες με χρυσά εγκόλπια και πατερίτσες, στέκεται η ίδια η υπουργός Πολιτισμού της κυβέρνησης Μητσοτάκη, η Λίνα Μενδώνη. Όχι απλώς ως τυπική εκπρόσωπος της πολιτείας –πράγμα ήδη προβληματικό σε ένα υποτιθέμενο κοσμικό κράτος– αλλά κρατώντας ευλαβικά στα χέρια της ένα βαρύτιμο εκκλησιαστικό κειμήλιο, πρωτοστατώντας στην ιεροτελεστία λες και πρόκειται για λαϊκό επίτροπο της ενορίας!
Και καλά, να αναρωτηθεί κανείς: «Περάσαμε άραγε ποτέ Διαφωτισμό σ’ αυτόν τον τόπο;». Η απάντηση είναι απλή και ταξική. Η ντόπια αστική τάξη ουδέποτε συγκρούστηκε πραγματικά με το ιερατείο. Αντίθετα, από τη γέννηση του ελληνικού κράτους μέχρι σήμερα, το παπαδαριό αποτέλεσε τον πιο πιστό, τον πιο πολύτιμο ιδεολογικό μηχανισμό του συστήματος για τη χειραγώγηση και την αποχαύνωση των λαϊκών στρωμάτων.
Όταν οι μισθοί εξανεμίζονται, όταν η ακρίβεια τσακίζει τα εργατικά νοικοκυριά, όταν ο πολιτισμός αντιμετωπίζεται από την κυβέρνηση της ΝΔ ως εμπόρευμα για τουρίστες και «επενδυτές», η εικόνα της υπουργού Πολιτισμού να περιφέρει εξαπτέρυγα και κειμήλια δεν είναι απλώς γραφικότητα. Είναι συνειδητή πολιτική επιλογή. Είναι η επιτομή του «Πατρίς, Θρησκεία, Οικογένεια» -θα μιλήσω σε άλλη ανάρτηση για το πόσο αντιδραστικό αυτό το σύνθημα– σε σύγχρονη, κυβερνητική εκδοχή.
Εκεί που η επιστήμη, η κριτική σκέψη και η ουσιαστική παιδεία θα έπρεπε να αποτελούν το θεμέλιο της κοινωνικής προόδου, το αστικό κράτος επενδύει ξανά και ξανά στη θρησκοληψία, στον μυστικισμό και στη θεσμική διαπλοκή Κράτους και Εκκλησίας. Γιατί ένας λαός που περιμένει σωτηρία από τα «άγια λείψανα» και τις λιτανείες, δύσκολα θα σηκώσει κεφάλι για να διεκδικήσει το δίκιο του εδώ, στη γη.
Ο Διαφωτισμός, σύντροφοι, δεν ήταν ποτέ υπόθεση των υπουργών και των κρατούντων. Ήταν και παραμένει υπόθεση των καταπιεσμένων που παλεύουν να σπάσουν τα δεσμά – τόσο τα υλικά όσο και τα πνευματικά.
Και φυσικά οι κομμουνιστές πρέπει να έχουν μόνιμο ανοιχτό μέτωπο με όλες τις μεταφυσικές δοξασίες όπως μας έχουν διδάξει θυ θεωρητικοί της κοσμοθεωρίας μας.
0 Comments