«Θέλουμε να σπουδάζουμε με γαλήνη και ηρεμία» – Όταν η χούντα επιστράτευε ακόμη και τον φοιτητικό Τύπο για την προπαγάνδα της!

Nov 18, 2026 | Ιστορία, Πολιτική | 0 comments

Ένα ιστορικό πρωτοσέλιδο, δύο ημέρες μετά την αιματοβαμμένη εξέγερση του Πολυτεχνείου, αποκαλύπτει τον μηχανισμό προπαγάνδας της δικτατορίας στα πανεπιστήμια. Πίσω από τη φοιτητική εφημερίδα «Φοιτητής» βρίσκονταν η ΚΥΠ και το Γ΄ Σώμα Στρατού!

Ένα αποκαλυπτικό ιστορικό ντοκουμέντο φωτίζει τη σκοτεινή πλευρά της ενημέρωσης στα χρόνια της επταετίας. Πρόκειται για το πρωτοσέλιδο της φοιτητικής εφημερίδας «Φοιτητής», με ημερομηνία 19 Νοεμβρίου 1973, μόλις σαράντα οκτώ ώρες μετά την αιματοβαμμένη καταστολή της εξέγερσης του Πολυτεχνείου.
Ο κεντρικός τίτλος του εντύπου προκαλεί αλγεινή εντύπωση: «Θέλουμε να σπουδάζουμε με γαλήνη και ηρεμία».

Την ώρα που η Αθήνα μετρούσε νεκρούς, τραυματίες και συλληφθέντες, και ενώ το καθεστώς είχε εξαπολύσει τις δυνάμεις καταστολής εναντίον μιας νεολαίας που αμφισβητούσε ανοιχτά τη δικτατορία, κάποιοι επιχειρούσαν να παρουσιάσουν την εξέγερση ως μια απλή διατάραξη της φοιτητικής καθημερινότητας.

Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, είναι ποιος εξέδιδε αυτή την εφημερίδα και ποιοι κινούσαν τα νήματα πίσω από τη λειτουργία της.

Την απάντηση δίνει η ιστορική έρευνα του Χρίστου Ζαφείρη, όπως παρουσιάστηκε σε δημοσίευμα του Βασίλη Κεχαγιά στην εφημερίδα «Μακεδονία» (21/4/2024). Ο «Φοιτητής» πρωτοεμφανίστηκε το 1972 στη Θεσσαλονίκη ως δημοσιογραφικό όργανο της Φοιτητικής Ένωσης Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης (ΦΕΑΠΘ). Η συγκεκριμένη ένωση, όμως, δεν αποτελούσε έκφραση ελεύθερου φοιτητικού συνδικαλισμού, καθώς η διοίκησή της ήταν διορισμένη από το δικτατορικό καθεστώς και λειτουργούσε υπό τον απόλυτο έλεγχό του.

Η πραγματική εικόνα αποδεικνύεται ακόμη πιο αποκαλυπτική. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, την επιτελική ευθύνη της έκδοσης είχαν το Γ΄ Σώμα Στρατού και η ΚΥΠ. Αφανής καθοδηγητής ήταν ο ταγματάρχης Αναστάσιος Παπακωνσταντίνου, στέλεχος της ΚΥΠ Θεσσαλονίκης, ο οποίος χάρασσε τη γραμμή του εντύπου και επέλεγε τους βασικούς του συνεργάτες.

Μάλιστα, τον Νοέμβρη του 1973, το 7ο Επιτελικό Γραφείο του Γ΄ Σώματος Στρατού απέστειλε απόρρητη διαταγή στις στρατιωτικές μονάδες της Βόρειας Ελλάδας, ζητώντας να εγγραφούν συνδρομητές στην εφημερίδα, με το κόστος να καλύπτεται απευθείας από τα ταμεία των μονάδων. Ένα χαρακτηριστικό δείγμα του πώς αντιλαμβανόταν το καθεστώς τον «ελεύθερο φοιτητικό Τύπο».

Η χούντα, επομένως, δεν αρκούνταν στις συλλήψεις, τα βασανιστήρια, τις απαγορεύσεις και τις στρατιωτικές επεμβάσεις στα πανεπιστήμια. Είχε στήσει παράλληλα έναν ολόκληρο μηχανισμό κατασκευής συναίνεσης, με διορισμένες φοιτητικές διοικήσεις, ελεγχόμενα έντυπα και τις μυστικές υπηρεσίες σε ρόλο αρχισυντάκτη.
Στόχος αυτής της στρατηγικής ήταν να εμφανίζεται η δικτατορία ως εγγυητής της ομαλότητας και της ακαδημαϊκής ζωής, την ώρα που όσοι αντιστέκονταν στιγματίζονταν ως «ταραχοποιοί», ακραία στοιχεία και εχθροί της «ηρεμίας».

Το πρωτοσέλιδο της 19ης Νοέμβρη 1973 δεν αποτελεί απλώς ένα θλιβερό δημοσιογραφικό απολίθωμα μιας άλλης εποχής. Είναι η αδιάψευστη απόδειξη του τρόπου με τον οποίο η δικτατορία επιχειρούσε να κατασκευάσει τη δική της εικονική πραγματικότητα, ενώ στους δρόμους και στα πανεπιστήμια εξελισσόταν μια βαθιά κοινωνική ρήξη.

Το καθεστώς ήθελε τους φοιτητές σιωπηλούς, πειθαρχημένους και αποκομμένους από την κοινωνία. Οι φοιτητές του Πολυτεχνείου, όμως, είχαν διαφορετική γνώμη.

Αυτή ακριβώς η ιστορική σύγκρουση είναι το πιο ουσιαστικό μήνυμα που αναδύεται σήμερα μέσα από αυτό το ξεχασμένο πρωτοσέλιδο. Γιατί η ιστορία δεν γράφεται τελικά από τους μηχανισμούς προπαγάνδας της εκάστοτε εξουσίας, αλλά από τους ανθρώπους που αντιστέκονται και αγωνίζονται για να την αλλάξουν.

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Predator: Πέντε χρόνια μετά, το παρακράτος των υποκλοπών εξακολουθεί να ζητάει απαντήσεις!

Ο μαύρος Νοέμβρης του 2021 για την ΕΥΠ και ο σκοτεινός Νοέμβρης του 2026 για την εισαγγελική διερεύνηση. Όταν ακόμη και στελέχη των μυστικών υπηρεσιών βρίσκονται στο στόχαστρο του Predator, το ερώτημα δεν είναι απλώς ποιος παρακολουθούσε ποιον. Είναι ποιος είχε τη...

Ο Μπογδάνος λέει όσα θα ήθελε να πει ο «έγκυρος» δημοσιογράφος της διαπλοκής Ν. Χατζηνικολάου

Η διπλανή φωτογραφία από το αρχείο μας, μας οδηγεί σε μια άλλη εποχή. Και το πρόσωπο που έχουμε κυκλώσει δεν είναι άσχετο με όσα συζητάμε σήμερα. Ας γυρίσουμε, λοιπόν, στο 1983. Στη δεκάτη επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, είχε τεθεί ζήτημα να μη συμμετάσχει η...

«Η πιο μεγάλη γιάφκα των τρομοκρατών είναι η πρεσβεία των Αμερικανών – Υπάρχει κι άλλη γιάφκα, είναι η πρεσβεία των Ισραηλινών»

Δεκάδες χιλιάδες διαδηλωτές στους δρόμους της Αθήνας για την 53η επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου – Αντιιμπεριαλιστικό μήνυμα, αλληλεγγύη στην Παλαιστίνη και καταγγελία της αμερικανοϊσραηλινής πολιτικής. Η 17η Νοέμβρη παραμένει μια ζωντανή πολιτική και κοινωνική...

Υποκλοπές: Επίσημη «ταφόπλακα» από τον Άρειο Πάγο στη μήνυση του στελέχους της ΕΥΠ – Με διαδικασίες-εξπρές στο αρχείο χωρίς ούτε μία κατάθεση!

Ούτε τα προσχήματα δεν κρατούν πλέον οι «θεσμοί» του αστικού κράτους στην υπόθεση του σκανδάλου των υποκλοπών. Μετά από 77 μέρες απόλυτης σιωπής και θεσμικής υπνηλίας, η Εισαγγελία του Αρείου Πάγου έβαλε σήμερα, 17 Νοέμβρη, και τυπικά «ταφόπλακα» στη μηνυτήρια αναφορά...

Από τον Αρκά που αγαπήσαμε στον Αρκά που δεν αναγνωρίζουμε…

Η περίπτωση του Αρκά είναι κάτι παραπάνω από θλιβερή. Του Γιώργη Γιαννακέλλη Κάποτε, εκατοντάδες χιλιάδες αναγνώστες περίμεναν με ανυπομονησία τα σκίτσα του. Γελούσαν, προβληματίζονταν, ανακάλυπταν πίσω από τις λιγοστές γραμμές του μια ολόκληρη κοινωνική και πολιτική...

«Ελεύθερη αγορά» αλά Μητσοτάκη: Στους 10 μεγάλους διαγωνισμούς, στους 8 δεν υπάρχει αντίπαλος!

Όταν η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας και τα καλοταϊσμένα παπαγαλάκια της μας κουνάνε το δάχτυλο για την «αριστεία», την «υγιή επιχειρηματικότητα» και τους «κανόνες της ελεύθερης αγοράς», η πραγματικότητα έρχεται, για άλλη μια φορά, να τους ξεγυμνώσει με τον πιο...

Ο “Βηματοδότης” γράφει για Βαρβιτσιώτη, Αλαφούζο, Blue Skies και «Ομάδα Αλήθειας» – Πληροφορίες για νέες επιχειρηματικές κινήσεις και πιθανές αποκαλύψεις

Ένα δημοσίευμα με αρκετές ενδιαφέρουσες αναφορές φιλοξενεί σήμερα η στήλη «Βηματοδότης» της εφημερίδας Το Βήμα. Ο συντάκτης αναφέρεται στη νέα επιχειρηματική δραστηριότητα του Θωμά Βαρβιτσιώτη, μέσω της νεοσύστατης εταιρείας Alveo Capital Advisors, στον χώρο των...

53 χρόνια μετά το Πολυτεχνείο: Το «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία» παραμένει επίκαιρο και ανεκπλήρωτο

Του Γιώργου Κ. Καββαδία Το Πολυτεχνείο δεν είναι μια ακίνδυνη επέτειος ούτε μια μουσειακή ανάμνηση. Πενήντα τρία χρόνια μετά την εξέγερση του Νοέμβρη του 1973, το τρίπτυχο «Ψωμί – Παιδεία – Ελευθερία» παραμένει ζωντανό, επίκαιρο και, κυρίως, ανεκπλήρωτο. Συμπυκνώνει...

Αλληλεγγύη στους 3 διωκόμενους για την υπόθεση MARFIN VOL3

ΚΕΙΜΕΝΟ ΣΥΛΛΟΓΗΣ ΥΠΟΓΡΑΦΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΕΝΗ, ΤΟΝ ΘΥΜΙΟ ΚΑΙ ΤΟΝ ΚΩΣΤΑ (σκευωρία MARFIN 3) Το Νοέμβρη συμπληρώνονται τέσσερις μήνες άδικης προφυλάκισης, με κατασκευασμένο κατηγορητήριο, του Κώστα, του Θύμιου και της Ελένης, οι οποίοι διώκονται για την υπόθεση της Marfin....

Το πιο ολοκληρωμένο αφιέρωμα που υπάρχει στο διαδίκτυο για την εξέγερση του Πολυτεχνείου το “73

Είμαστε σίγουροι ότι το αφιέρωμα που κάνουμε για την εξέγερση του Πολυτεχνείου του ’73 είναι το πιο ολοκληρωμένο που υπάρχει στο διαδίκτυο. Ανασύραμε από το αρχείο μας όλα τα σχετικά βίντεο και τα δημοσιεύματα και τώρα με την επέτειο της συμπλήρωσης 52 χρόνων απ’ αυτό...

Επιλεγμένα Video