Του Γιώργη Γιαννακέλλη.

(Ενα κείμενο που είχα γράψει σαν σήμερα πριν τρία χρόνια και μου θύμισε το f/b)

Από πιτσιρικάς είχα “πετριά” με την ιστορία του κομμουνιστικού κόμματος της χώρας μας. Και θα εξηγήσω πώς την απέκτησα.

Ο πατέρας μου ήταν από την πάστα των αγωνιστών που απέφευγαν να μιλήσουν και για την προσφορά τους στο κίνημα, αλλά και το τι βίωσαν στην συνέχεια σε φυλακές και εξορίες. Γνώριζα ότι είχε καταδικαστεί σε θάνατο με την κατηγορία ότι το 1944 σαν αντάρτης του ΕΛΑΣ ήταν μέλος εκτελεστικού αποσπάσματος, το οποίο υλοποίησε απόφαση λαϊκού δικαστηρίου, το οποίο είχε καταδικάσει σε θάνατο τον μοναρχοφασίστα αξιωματικό Μοίραρχο Γεωργόπουλο και ότι είχε περάσει 8,5 από τα καλύτερα του χρόνια σε φυλακές και εξορίες.

Οσες φορές επιχείρησα να μου διηγηθεί αυτά τα γεγονότα, δεν υπήρξε αποτέλεσμα και κάποια στιγμή αντιλήφθηκα το μάταιο των προσδοκιών μου και ότι δεν είχε νόημα να επιμένω.

Κι εδώ θα μου επιτρέψετε να καταχραστώ τον χώρο της ιστοσελίδας μας για να αναφέρω μια προσωπική ιστορία, που έχει χαραχθεί βαθιά στην σκέψη μου και αποτέλεσε η αιτία να μελετήσω – και να μελετάω-, στο μέτρο των δυνατοτήτων μου, την ιστορία του κομμουνιστικού κινήματος στην χώρα μας.

Ηταν αρχές της μεταπολίτευσης. Μιλάμε πριν μισό αιώνα! Εγώ μαθητής Γυμνασίου (τότε ήταν εξατάξιο) και μέλος της ΚΝΕ. Μια απ’ τις «χρεώσεις» που μου είχε αναθέσει η οργάνωση, ήταν να συμβάλω να στηθούν πυρήνες της Μ.Ο.Δ.Ν.Ε (Μαθητική Οργάνωση Δημοκρατικής Νεολαίας Ελλάδας) σε όλο το νησί μου, την Λέσβο. Η “μαγιά” υπήρχε. Ηταν τα γυμνασιόπαιδα, παιδιά συντρόφων. Πριν πάμε σε κάποιο χωριό, ο γραμματέας της τοπικής ΚΟΒ, είχε κανονίσει και βρισκόμαστε με παιδιά για να τους δώσουμε την “Μαθητική Φωνή” -ήταν η εφημεριδούλα της Μ.Ο.Δ.Ν.Ε- και να αρχίσουμε να στήνουμε πυρήνες της οργάνωσης.

Στα πλαίσια αυτής της δραστηριότητας μου βρέθηκα σε ένα χωριό. Συμπτωματικά εκεί είχε πανηγύρι. Ξέρετε, αυτά τα υπαίθρια, με λαϊκές ορχήστρες, που γίνονται σ’ όλη την Ελλάδα. Κάποια στιγμή, λοιπόν, τα μπυρόνια πήγαιναν σύννεφο, πολύ καλή διάθεση και φραμπαλάς στην συντροφική παρέα.

Ηρθε και η επιθυμία να πάρουμε «στροφές» δίνοντας “χαρτούρα” και «παραγγελιά» στα «όργανα» («Δραπετσώνα», «Φάτε πλούσιοι παράδες» και τέτοια, συντροφικά άσματα …καταλαβαίνετε).

Μόλις έριχνα την ζεϊμπεκιά μου τα κεράσματα διαδεχόταν το ένα το άλλο και μάλιστα από το ίδιο άτομο. Μου ήταν εντελώς άγνωστος ο καλοστεκούμενος ηλικιωμένος κουστουμερισμένος τύπος με την ρεπούμπλικα και την γραβάτα, που με κερνούσε.

Κάποια στιγμή που επιστρέψαμε στο τραπέζι με πλησιάζει και μου απευθύνεται:
Είσαι του Κώστα του Γιαννακέλλη ο γιός; Με ρωτάει.
Ναι του απαντάω.
Να είσαι υπερήφανος για τον πατέρα σου, είναι μεγάλο παλικάρι, μου λέει.
Το ξέρω, γνωρίζεστε; Ήταν η επόμενη απάντηση μου.
Ναι, μου λέει, ήμουν δικαστής του όταν περνούσε από δίκη, ο πατέρας σου. «Ηταν δύσκολοι οι καιροί τότε παιδί μου». Θαύμασα όμως την στάση που κράτησε στο δικαστήριο, ο πατέρας σου, μου συμπληρώνει.

Τώρα θες το οινόπνευμα που είχε ζαλίσει την γκλάβα μου, η καλή παρέα και το περιβάλλον που μου είχε ανεβάσει την διάθεση … δεν ξέρω.
Στα 16 μου τότε …. «Περασμένα-ξεχασμένα» του απαντάω και ξανααφιερώνομαι στον χαβαλέ  που επικρατούσε στο τραπέζι μας.

Σαν αύριο που βρίσκομαι με τον πατέρα μου, του διηγούμαι το επεισόδιο. Κάποια στιγμή τον αντιλαμβάνομαι να χλομιάζει. “Δέχτηκες να σε κεράσει αυτός που με δίκασε σε θάνατο; Και για ποιόν ήταν δύσκολοι οι καιροί; Για μας που πολεμούσαμε με το τουφέκι στο χέρι τον ξένο κατακτητή και τους ντόπιους συνεργάτες του, ή γ’ αυτούς που υπηρέτησαν πιστά κατακτητές και μονορχοφασιστικά καθεστώτα;“, μου λέει και αποχωρεί, προφανώς εκνευρισμένος.

Ηταν η στιγμή που θα επιθυμούσα να άνοιγε η γη να με καταπιεί. Και πάντα με πονάει όταν αναλογίζομαι αυτή την απαράδεκτη συμπεριφορά μου, απέναντι σε ένα άτομο συνυπεύθυνο για τις εκτελέσεις και φυλακίσεις αγωνιστών.

Από τότε όλα ήρθαν τα πάνω -κάτω μέσα μου. Βάλθηκα να γνωρίσω όσα περισσότερα μπορούσα γι’ αυτούς τους “δύσκολους καιρούς”. Αρχικά μου δημιουργήθηκε η έντονη περιέργεια να μάθω γι’ αυτή την αντάρτικη ομάδα του ΕΛΑΣ που εφάρμοσε την απόφαση εκτάκτου λαϊκού δικαστηρίου και εκτέλεσε τον συνεργάτη των Γερμανών, Μοίραρχο Γεωργόπουλο.

Είχα συναντήσει αρκετούς αντάρτες του ΕΛΑΣ και ΕΑΜίτες που συμμετείχαν σ’ αυτά τα γεγονότα, αλλά κανείς δεν θέλησε να μου μιλήσει για το συγκεκριμένο επεισόδιο και ήταν γενικόλογες οι πληροφορίες που μου έδιναν, ενώ και σε σχετικά βιβλία για το αντάρτικο στην Λέσβο δεν υπάρχει η παραμικρή συγκεκριμένη αναφορά για το ποιοι ήταν οι εκτελεστές του Μοίραρχου. (Το πιο πλήρης δημοσίευμα που υπάρχει στο διαδίκτυο είναι του Δημήτρη Μάντζαρη, στην ιστοσελίδα ertnews, αλλά δεν μου πρόσφερε κάποιο στοιχείο που δεν γνώριζα).

Υ. Γ: Στην παραπάνω φώτο μια σελίδα από τα πρακτικά του δικαστηρίου που έγινε στην Μυτιλήνη στις 12 Ιούνη 1947 και στο οποίο ο πατέρας μου μαζί με άλλους αγωνιστές του ΕΑΜ – ΕΛΑΣ καταδικάστηκε από το μονορχοφασιστικό καθεστώς σε θάνατο. Τότε δεν χρειαζόταν τίποτε περισσότερο από τις καταθέσεις 2-3 χωροφυλάκων και άλλων τόσων Χιτών οι οποίοι κάτι «ήκουσαν και επληροφορήθην δια την υπόθεσην» και η απόφαση του δικαστηρίου ήταν καρμπόν για τους κατηγορουμένους ΕΑΜίτες – ΕΛΑΣίτες: «Εις θάνατον».

Ευτυχώς ο μακαρίτης γέρος μου, όπως και οι υπόλοιποι θανατοποινίτες αυτής της υπόθεσης δεν εκτελέστηκαν. Πέρασαν όμως τα καλύτερα χρόνια της ζωής τους σε φυλακές και εξορίες. Το θέμα μας όμως δεν είναι αυτό. Αλλωστε, τέτοια δικαστήρια σκοπιμότητας που οδήγησαν στο εκτελεστικό απόσπασμα και σε τόπους εξορίας χιλιάδες κομμουνιστές υπήρξαν εκατοντάδες. Και κάτι άλλο. Είναι πραγματικό έγκλημα που η κυβέρνηση Τζανετάκη (στην οποία συμμετείχαν η Ν.Δ και ο Συνασπισμός της Αριστεράς και της Προόδου), αποφάσισε το 1989 την καταστροφή των ατομικών φακέλων των πολιτικών φρονημάτων των Ελλήνων πολιτών, στερώντας έτσι από τους ιστορικούς ερευνητές υπερπολύτιμο υλικό. 

ΕΔΩ Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ