Η μαύρη λίστα των δολοφονημένων ταξικών αδελφών μας καθημερινά μεγαλώνει. Εχασε τελικά την ζωή του ο ένας από τους δυο εργάτες που είχαν τραυματιστεί σοβαρά στις εγκαταστάσεις της Motor Oil στους Αγίους Θεοδώρους, ενώ ο δεύτερος συνάδελφός του δίνει σκληρή μάχη για να κρατηθεί στη ζωή, διασωληνωμένος στο Θριάσιο Νοσοκομείο.  

Το σκηνικό είναι εφιαλτικά γνώριμο και αναδεικνύει το πιο σάπιο κομμάτι της καπιταλιστικής παραγωγής: το καθεστώς των εργολαβιών και των υπεργολαβιών, που έχει μετατραπεί σε κανονικό δουλεμπόριο στα ελληνικά διυλιστήρια.

Όταν ένας μεγάλος όμιλος αποφασίζει να κάνει συντήρηση («shut down»), το πρώτο που κοιτάζει είναι πώς θα μειώσει το κόστος και τον χρόνο. Εδώ μπαίνει η «αλυσίδα» της εκμετάλλευσης. Η μητρική εταιρεία αναθέτει το έργο σε έναν μεγάλο εργολάβο, αυτός με τη σειρά του σε μικρότερους υπεργολάβους, και κάπου στο τέλος της διαδρομής βρίσκονται οι εργάτες. Με αυτόν τον τρόπο, οι μεγαλοκαπιταλιστές πετυχαίνουν τριπλό στόχο:

1. Διαλύουν κάθε έννοια Συλλογικής Σύμβασης, προσλαμβάνοντας ανειδίκευτους ή κακοπληρωμένους εργάτες μέσω «εξωτερικών συνεργείων», με εξαντλητικά ωράρια.

2. Ξεφορτώνονται την ευθύνη για τα μέτρα ασφάλειας, καθώς σε κάθε «στραβή» η μητρική εταιρεία νίπτει τας χείρας της, ρίχνοντας το φταίξιμο στον «τρίτο» εργολάβο.

3. Σπάνε τη συλλογική οργάνωση των ίδιων των εργαζομένων, χωρίζοντάς τους σε υπαλλήλους «πολλών ταχυτήτων» μέσα στον ίδιο χώρο δουλειάς.

Για να «πιαστούν» τα ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα και να μη μείνει ούτε ώρα πίσω η κερδοφορία-μαμούθ, οι ζωές των εργαζομένων μπαίνουν σε δεύτερη μοίρα. Η εντατικοποίηση της εργασίας στα εξωτερικά συνεργεία, η απουσία ουσιαστικών ελέγχων από την Επιθεώρηση Εργασίας και η πλήρης αποδόμηση των μέτρων προστασίας μετατρέπουν τα διυλιστήρια σε απέραντα σφαγεία.

Και σαν να μην έφτανε ο θάνατος ενός εργάτη και η αγωνία για τη ζωή του συναδέλφου του, ήρθε και η ανακοίνωση της διοίκησης της Motor Oil να προκαλέσει με τον δικό της τρόπο.

«Η Διοίκηση και όλοι οι εργαζόμενοι της εταιρείας εκφράζουμε τα ειλικρινή μας συλλυπητήρια και τη δέσμευσή μας να σταθούμε δίπλα στην οικογένεια του θύματος».

Διαβάστε το ξανά: «Η Διοίκηση και όλοι οι εργαζόμενοι». Όλοι μαζί! Μια ωραία, αγαπημένη εταιρική οικογένεια, όπου αφεντικά και εργάτες μοιράζονται τάχα τις ίδιες αγωνίες, τα ίδια συμφέροντα, την ίδια μοίρα.

Να λοιπόν πώς το κεφάλαιο επιχειρεί να εξαφανίσει την ταξική πραγματικότητα ακόμη και πάνω από το αίμα ενός νεκρού εργάτη. Να τσουβαλιάσει εκείνους που κατέχουν και διευθύνουν την επιχείρηση με εκείνους που πουλούν την εργατική τους δύναμη για να ζήσουν. Εκείνους που καρπώνονται τον πλούτο που παράγεται με την εργασία των πολλών με εκείνους που βάζουν καθημερινά το κορμί τους στη μηχανή της παραγωγής.

Όχι, κύριοι της Motor Oil! Δεν είμαστε όλοι το ίδιο. Δεν είμαστε όλοι μια οικογένεια. Και δεν θα γίνουμε συνένοχοι στην παραχάραξη της ίδιας μας της κοινωνικής πραγματικότητας.

Γιατί, αν πράγματι εργοδοσία και εργαζόμενοι ήταν μια αδιαίρετη οικογένεια, τότε ποιος αποφασίζει για τους μισθούς, τα ωράρια, τις συνθήκες εργασίας και τα μέτρα ασφαλείας; Ποιος καρπώνεται τα κέρδη και ποιος αναγκάζεται να διακινδυνεύει τη ζωή του για το μεροκάματο; Ποιος έχει την εξουσία να οργανώνει την παραγωγή και ποιος καλείται να εκτελεί τις εντολές της;

Αυτές οι ερωτήσεις δεν απαντώνται με ανακοινώσεις συλλυπητηρίων. Και δεν διαγράφονται με μια βολική αναφορά στους «εργαζόμενους και τη διοίκηση», λες και πρόκειται για ισότιμους εταίρους μιας κοινής προσπάθειας.

Η συγκεκριμένη διατύπωση δεν είναι αθώα. Επιδιώκει συνειδητά να λειτουργήσει ώστε να εμφανιστεί η επιχείρηση ως ένα ενιαίο σώμα, χωρίς εσωτερικές αντιθέσεις, χωρίς συγκρουόμενα συμφέροντα, χωρίς εκμεταλλευτές και εκμεταλλευόμενους.

Μόνο που η πραγματικότητα είναι πεισματάρα. Ο νεκρός εργάτης δεν ανήκε  στην ίδια κοινωνική πλευρά με τους κεφαλαιοκράτες, ιδιοκτήτες της εταιρείας.. Και οι συνάδελφοί του ξέρουν ότι τα συμφέροντά τους είναι διαμετρικά αντίθετα με τα συμφέροντα των ιδιοκτητών της επιχείρησης.

Τα συλλυπητήρια προς την οικογένεια του νεκρού είναι αυτονόητα. Εκείνο που δεν είναι αυτονόητο, είναι μάλλον απαράδεκτο, είναι να χρησιμοποιείται η γλώσσα της εταιρικής ενότητας για να σβηστεί η ταξική διαχωριστική γραμμή.

Λαός και Κολωνάκι, εργάτες και αφεντικά, δεν γίνονται ένα επειδή το γράφει μια εταιρική ανακοίνωση. Κι αν κάτι αναδεικνύει με τον πιο οδυνηρό τρόπο αυτός ο θάνατος, είναι ακριβώς ότι, μέσα στην καπιταλιστική παραγωγή, άλλοι αποφασίζουν και άλλοι πληρώνουν το τίμημα.

Απέναντι, λοιπόν, στα επικοινωνιακά τερτίπια της εργοδοσίας, η απάντηση δεν μπορεί παρά να είναι μία: καμία ταξική ειρήνη πάνω από τους νεκρούς μας, καμία συγκάλυψη, καμία υποταγή των εργατικών δικαιωμάτων στα συμφέροντα του κεφαλαίου.