Το γράφει το «Πρώτο Θέμα»: Το θύμα της επίθεσης με μαχαίρι στην Ελευσίνα έχει «χαρτογραφηθεί από την αστυνομία ως αναρχικός». Μια φράση που ανοίγει ξανά το ζήτημα των πολιτικών φακέλων και της παρακολούθησης ανθρώπων για τις ιδέες τους.

Μια φράση, χωμένη μέσα σε ένα αστυνομικό ρεπορτάζ, αποκαλύπτει περισσότερα απ’ όσα ίσως αντιλαμβάνεται εκείνος που την έγραψε.

Στο δημοσίευμά του για τη μαχαιρωμένη επίθεση σε βάρος 32χρονου στην Ελευσίνα, το «Πρώτο Θέμα» αναφέρει χαρακτηριστικά: «Το θύμα, το οποίο έχει χαρτογραφηθεί από την αστυνομία ως αναρχικός».

Ας σταθούμε λίγο σε αυτή τη διατύπωση.

Τι ακριβώς σημαίνει ότι ένας άνθρωπος έχει «χαρτογραφηθεί» από την αστυνομία ως αναρχικός; Ποια υπηρεσία τον έχει καταγράψει; Με ποια διαδικασία; Με βάση ποια στοιχεία; Για ποιον σκοπό διατηρούνται αυτές οι πληροφορίες και ποιος έχει πρόσβαση σε αυτές;

Το δημοσίευμα δεν δίνει απαντήσεις. Η ίδια, όμως, η διατύπωση γεννά ερωτήματα που δεν μπορούν να προσπεραστούν σαν να πρόκειται για μια ασήμαντη δημοσιογραφική λεπτομέρεια.

Στην Ελλάδα, το φακέλωμα ανθρώπων για τις πολιτικές τους πεποιθήσεις έχει βαρύ ιστορικό φορτίο. Για δεκαετίες, το κράτος κατέγραφε, παρακολουθούσε και αντιμετώπιζε ως ύποπτους πολίτες εξαιτίας των ιδεών, των κοινωνικών τους σχέσεων και της πολιτικής τους δράσης. Οι πολιτικοί φάκελοι αποτέλεσαν εργαλείο καταστολής, αποκλεισμών και διώξεων.

Δεν έχουμε κανέναν λόγω να αμφιβάλουμε για την βασιμότητα του δημοσιεύματος και η καταγραφή πολιτικών πεποιθήσεων από κρατικές υπηρεσίες εγείρει σοβαρά ζητήματα ιδιωτικότητας και ελευθερίας της πολιτικής έκφρασης.

Και βέβαια, η αναφορά στην πολιτική ταυτότητα ενός ανθρώπου που έχει δεχτεί επίθεση δεν πρέπει να λειτουργεί ως υπονοούμενο που τον τοποθετεί αυτομάτως σε κάποια κατηγορία υπόπτων. Το γεγονός ότι κάποιος ανήκει στον αναρχικό χώρο δεν εξηγεί την επίθεση που υπέστη ούτε δικαιολογεί τη βία εναντίον του.

Στην υπόθεση της Ελευσίνας, οι αστυνομικές έρευνες βρίσκονται σε εξέλιξη και τα πραγματικά κίνητρα της επίθεσης σύμφωνα με τα δημοσιεύματα έχουν εξακριβωθεί. Σε κάθε περίπτωση όμως το ερώτημα για την αστυνομική «χαρτογράφηση» παραμένει. Επι καθεστώτος Μητοτάκη αν η αστυνομία διαθέτει πληροφορίες για την πολιτική τοποθέτηση ενός ανθρώπου, οφείλει να μπορεί να εξηγήσει ποια είναι η νόμιμη βάση της σχετικής επεξεργασίας, ποιος είναι ο σκοπός της και ποιες δικλίδες αποτρέπουν την αυθαίρετη χρήση τους.

Οι πολιτικές πεποιθήσεις αποτελούν ιδιαίτερα προστατευόμενα προσωπικά δεδομένα. Η επεξεργασία τους δεν είναι μια ουδέτερη υπόθεση, ούτε δικαιολογείται απλώς και μόνο επειδή μια υπηρεσία μπορεί τεχνικά να συγκεντρώνει πληροφορίες.

Αν, λοιπόν, η αστυνομία «χαρτογραφεί» πολιτικές ταυτότητες, η κοινωνία δικαιούται να γνωρίζει τι σημαίνει αυτό στην πράξη. Η φράση βρίσκεται ήδη δημοσιευμένη. Τώρα χρειάζονται οι απαντήσεις.