Η συγκάλυψη σκανδάλων φοροαποφυγής και αθέμιτου ανταγωνισμού και η επιλεκτική προβολή ειδήσεων. Η σημειολογία της συνάντησης του Mr Google με τον Αντώνη Σαμαρά.

Σε τεραστίων διαστάσεων πολιτικο-οικονομικό σκάνδαλο φαίνεται ότι είναι μπλεγμένη η Google στην Ελλάδα. Από τη φοροαποφυγή/φοροδιαφυγή μέχρι τη χειραγώγηση της κοινής γνώμης, τη διαμόρφωση κλίματος και την εφαρμογή μονοπωλιακών πρακτικών στον τομέα της ενημέρωσης, ο παγκόσμιος κολοσσός φέρεται να έχει συμμετάσχει σε παρασκηνιακές διαβουλεύσεις και παράτυπες συμφωνίες κυρίων παρεμβαίνοντας καταλυτικά στη λειτουργία μιας φαινομενικά αρρύθμιστης αγοράς.

Η δύναμη που αποκτούν τα sites που υπερπροβάλλονται από τη Google και η “ηχώ” των απόψεων που προωθούνται από τον αλγόριθμό της, χρησιμοποιούνται για την άσκηση πιέσεων στην κυβέρνηση, καθώς και για τη νομή της διαφημιστικής πίττας.

Αν και όλα αυτά δεν είναι εύκολα ορατά δια γυμνού οφθαλμού, τα συμπεράσματα προκύπτουν αβίαστα αν συνδεθούν γεγονότα και εξελίξεις.

Η παρέμβαση της Google μέσω των news.google.gr, της μηχανής αναζήτησης αλλά και των διαφημίσεών της, στο πεδίο των ειδήσεων είναι καταλυτική για τη βιωσιμότητα πολλών επιχειρήσεων στα media, καθώς στην αγορά της ηλεκτρονικής ενημέρωσης οι επισκέπτες είναι αυτοί που διασφαλίζουν τη ροή εσόδων, τόσο από την ίδια τη Google όσο και από άλλες πηγές.

Σε πολιτικό επίπεδο η κατάσταση που έχει διαμορφωθεί είναι ακόμα σοβαρότερη, καθώς υπερπροβάλλονται sites με ταυτόσημες -σχεδόν- προσεγγίσεις σε θέματα επικαιρότητας, ενώ αποκλείονται άλλα με διαφορετικές οπτικές γωνίες. Με τον τρόπο αυτό υπερπροβάλλεται μια πτυχή της είδησης, αγνοούνται τεχνηέντως οι υπόλοιπες και χειραγωγείται η κοινή γνώμη.

Παράλληλα η ανακατεύθυνση τεράστιων πληθυσμιακών ομάδων μέσα από τις δομές της google σε επιλεγμένα και περιορισμένα sites δημιουργεί πρόβλημα αθέμιτου ανταγωνισμού για τους υπόλοιπους παίχτες, οι οποίοι δεν προβάλλονται αντιστοίχως από τη Google, λόγω του…. αλγόριθμου.

Από τους νταβατζήδες στη Google

Το σκληρό πόκερ των κυβερνώντων με την “τέταρτη εξουσία” είναι γνωστό, με αποκορύφωμα τους “νταβατζίδες” του Κώστα Καραμανλή και το νόμο για το βασικό μέτοχο, με τον οποίο ο τότε πρωθυπουργός επιχείρησε να κόψει τον ομφάλιο λώρο που συνδέει ακόμα και σήμερα τους εθνικούς προμηθευτές και εργολάβους με τα media που ασκούν πίεση στην εκάστοτε κυβέρνηση.

Σε εκείνη την παρτίδα ο Κώστας Καραμανλής έχασε παταγωδώς, καθώς οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ είχαν βαριές αμαρτίες (βλ. σκάνδαλο Βατοπεδίου), με αποτέλεσμα να πληγεί η φήμη και η αξιοπιστία και να καταναλωθεί το πολιτικό κεφάλαιο του ίδιου του πρωθυπουργού πολύ γρήγορα.

Η Google σήμερα, ελέγχοντας πάνω από το 50% της αγοράς ιντερνετικών αναζητήσεων στην Ελλάδα και κατευθύνοντας παράλληλα και μέσα από τον ειδησεογραφικό της ιστότοπο www.googlenews.gr αναγνώστες σε συγκεκριμένες -κυρίως- ενημερωτικές ιστοσελίδες, αποτελεί τον αδιαμφισβήτητο ρυθμιστή και καταλύτη της online ενημέρωσης. Παράλληλα ελέγχει και τη ροή τεράστιων διαφημιστικών εσόδων μέσα από το δικό της δίκτυο διαφημίσεων, αποτελώντας ταυτόχρονα media shop και διατηρώντας έμμεσα εκδοτική δραστηριότητα

Επιλέγοντας μέσα από έναν αδιαφανή και άγνωστο αλγόριθμο τις ειδήσεις και τα sites που θα προβάλει μέσα από τη σελίδα googlenews.gr, την οποία επισκέπτονται εκατομμύρια χρήστες είτε μέσω κινητών συσκευών, είτε μέσω σταθερού υπολογιστή, ανακατευθύνει την κίνηση σε συγκεκριμένα sites.

Αθέμιτος ανταγωνισμός μέσω…. Google

Αν και τα τελευταία χρόνια η Google έχει βρεθεί στο στόχαστρο εποπτικών και φορολογικών αρχών σε ολόκληρο τον κόσμο και την Ευρώπη για σειρά θεμάτων, πληρώνοντας πρόστιμα δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ για να κλείσει υποθέσεις, στην Ελλάδα όπου υπάρχει ένδεια εσόδων και επιβαρύνονται διαρκώς τα συνήθη υποζύγια και η εγχώρια επιχειρηματικότητα, οι αρχές δεν έχουν κινηθεί κατά του μεγαθηρίου.

Όπως είχε αποκαλύψει η εφημερίδα Τα Νέα, η Google φροντίζει το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων που εισπράττει από την Ελλάδα να μην τιμολογείται εδώ, αλλά να καταγράφεται ως άμεση εισροή σε χώρες με ευνοϊκά για αυτήν φορολογικά καθεστώτα.

Η διαδικασία χειραγώγησης της κοινής γνώμης

Μια συγκριτική καταγραφή των κυρίως προβαλλομένων ιστοσελίδων από τον συγκεκριμένο ισότοπο της Google αποκαλύπτει ότι τα βασικά θέματα της ημέρας αλλά και τα κύρια στις κατηγορίες επιλέγονται -σχεδόν πάντα- από έξι μεγάλους ειδησεογραφικούς ομίλους, οι κυριότεροι εκ των οποίων είναι:

Tanea.gr, 

tovima.gr 

in.gr

του Δημοσιογραφικού Οργανισμού Λαμπράκη, συμφερόντων του Σταύρου Ψυχάρη, ο γιος του οποίου διετέλεσε βουλευτής της Νέας Δημοκρατίας, επί πρωθυπουργίας Αντώνη Σαμαρά.

Παράλληλα στη Google υπερπροβάλλονται

Protothema.gr, 

Συμφερόντων των Θέμου Αναστασιάδη

Kathimerini.gr

Skai.gr,

ιδιοκτησίας της οικογένειας Αλαφούζου

Capital.gr

Των Αττικών Εκδόσεων, συμφερόντων του ομίλου Μπερλουσκόνι και του Θεοχάρη Φιλιππόπουλου

ethnos.gr

imerisia.gr

Ιδιοκτησίας της Πήγασος Εκδοτικής, συμφερόντων της οικογένειας Μπόμπολα

news247.gr,

του εκδότη Γιάννη Μάρη, στο σχήμα του οποίου φημολογείται ότι συμμετέχει η οικογένεια Μπόμπολα

Το παρασκήνιο από το… 2012

Στα τέλη του 2012 και με αφορμή διώξεις κατά της Google στις ΗΠΑ και την ΕΕ για φοροαποφυγή και φοροδιαφυγή και ενώ ο ρυθμός ανάπτυξης του internet και της διαδικτυακής ενημέρωσης στην Ελλάδα κάλπαζε, Τα Νέα, συμφερόντων του Σταύρου Ψυχάρη (Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη) με πρωτοσέλιδο θέμα τους αποκαλύπτουν τις πρακτικές που ακολουθεί ο παγκόσμιος γίγαντας για να μην πληρώνει φόρους.

Μέχρι τα τέλη του 2012 το ενημερωτικό hyperportal της Google είχε πιο πλουραλιστικό χαρακτήρα, επιχειρώντας να αναδείξει όσο το δυνατόν περισσότερες πηγές. Εν συνεχεία και μετά το δημοσίευμα της εφημερίδας Τα Νέα, η πολιτική της Google άλλαξε σταδιακά.

Λίγους μήνες αργότερα, τον Οκτώβριο του 2013, ο εκτελεστικός πρόεδρος της εταιρίας, Έρικ Σμίντ συναντάται, χωρίς ατζέντα, με τον τότε πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά, στο Μέγαρο Μαξίμου.

Μετά τη συνάντηση η πολιτική της Google στο ειδησεογραφικό της portal οδηγεί στον αποκλεισμό ακόμα περισσότερων sites και στην ανακτεύθυνση ολοένα και περισσότερων επισκεπτών στα portals των μεγαλοεκδοτών της χώρας.

Η επίθεση Ψυχάρη στη google

Ακολουθεί το δημοσίευμα των Νέων στις 17 Δεκεμβρίου του 2012: Πώς η Google ξεγλιστρά από το ραντάρ της Εφορίας

“Ειδικοί από το Διεθνές Δίκτυο Φορολογικής Δικαιοσύνης επισημαίνουν στα «ΝΕΑ» ότι το μεγάλο ζήτημα με τις δραστηριότητες της Google δεν εντοπίζεται στα κεφάλαια που δηλώνονται στην Ελλάδα, αλλά σε αυτά που μεταφέρονται απευθείας στο εξωτερικό χωρίς ουσιαστικά να περνούν από τα ελληνικά φορολογικά ραντάρ – και ας προέρχονται από δραστηριότητα της εταιρείας στη χώρα μας. Στην πραγματικότητα, όταν ένας Ελληνας πελάτης, επιχείρηση ή ιδιώτης αγοράζει διαφήμιση από την Google, η χρέωση γίνεται από την Google Ireland Ltd, η οποία εδρεύει στην Ιρλανδία, όπου ο φορολογικός συντελεστής ανέρχεται στο 12,5% – δηλαδή σχεδόν στο μισό σε σχέση με την Ελλάδα την περίοδο 2009-2011. Μάλιστα, όταν Ελληνας ιδιώτης αγοράζει τη διαφήμιση μέσω της ειδικής υπηρεσίας AdWords, αυτομάτως βγαίνει το μήνυμα ότι το ποσό που θα πληρώσει θα προσαυξηθεί με βάση τον τρέχοντα ΦΠΑ της Ιρλανδίας. Με αυτό τον τρόπο, η Google Ireland Ltd δραστηριοποιείται ουσιαστικά στη χώρα μας στον τομέα πωλήσεων διαφημιστικού χώρου χρησιμοποιώντας ανθρώπινο δυναμικό και εξοπλισμό από την Google Ελλάδας, χωρίς όμως να πληρώνει φόρους για τα συγκεκριμένα έσοδα. Η εμπλοκή της Google Ελλάδας στις δραστηριότητες της Google Ireland φαίνεται από τα μηνύματα που αφορούν όρους και προϋποθέσεις προσφορών για την καταχώρηση διαφημίσεων σε υποψήφιους Ελληνες πελάτες. Για παράδειγμα, σε μήνυμα που εστάλη στις 14 Δεκεμβρίου για προσφορά της Google, κατά την οποία οι νέοι διαφημιζόμενοι στην Ελλάδα  έχουν τη δυνατότητα να δώσουν 25 ευρώ και να αγοράσουν διαφημιστικές υπηρεσίες αξίας 100 ευρώ μέσω κουπονιού,  ο υποψήφιος πελάτης παραπέμπεται για τους πλήρεις όρους και τις προϋποθέσεις σε διεύθυνση στον ελληνικό ιστότοπο Google.gr, στη διεύθυνση http://www.google.gr/intl/el/adwords/coupons/terms.html.

Ηταν αρχές Νοεμβρίου όταν οι φορολογικές Αρχές στη Γαλλία απέστειλαν στα κεντρικά της Google επιστολή ζητώντας την καταβολή συμπληρωματικού φόρου 1 δισ. ευρώ για τη δραστηριότητα της εταιρείας στη χώρα τα τελευταία τέσσερα χρόνια. Σύμφωνα με δημοσιεύματα του γαλλικού Τύπου, η Google France Sarl. πληρώνει σε φόρους περίπου 5 εκατ. ευρώ κατά μέσο όρο τον χρόνο, ενώ θα μπορούσε να καταβάλει έως και 500 εκατ. όπως αναφέρεται σε έκθεση της Γερουσίας. Κατ’ αντιστοιχία, εφαρμόζοντας μια μη επιστημονική, απλοϊκή προσέγγιση, στην Ελλάδα τα 100.000 ευρώ που καταβάλλει η τοπική Google σε φόρους θα μπορούσαν να έφταναν έως και τα 10 εκατ. ευρώ, ενώ οι απαιτήσεις για συμπληρωματικό φόρο την τελευταία τριετία θα προσέγγιζαν τα 15 εκατ. ευρώ.

«Ο λογικός τρόπος φορολόγησης των σύγχρονων πολυεθνικών εταιρειών είναι ανάλογα με το πού βρίσκεται η πραγματική οικονομική τους δραστηριότητα», επισημαίνει ο Σολ Πιτσιότο, επίτιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Λάνκαστερ και σύμβουλος του Διεθνούς Δικτύου Φορολογικής Δικαιοσύνης. Οπως αναφέρει, οι πολυεθνικές επιχειρήσεις είναι μεγαλύτερες από ό,τι το άθροισμα των θυγατρικών και των παραρτημάτων τους και ως εκ τούτου τα κέρδη τους θα πρέπει σε παγκόσμιο επίπεδο να αξιολογηθούν χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι «μεταβιβάσεις κεφαλαίων σε τεχνητές οντότητες που επινόησαν αυτοί που κάνουν τον φορολογικό σχεδιασμό των πολυεθνικών».”