Αφιέρωμα στον Μανώλη Αναγνωστάκη: Ταύτισε το ήθος και την ηθική με την συνειδητή και επίμονη άρνηση της λησμονιάς… – Σαν σήμερα το 2005 «μετανάστευσε» στον τόπο της ιστορίας και της λογοτεχνίας (5 Βίντεο)

Jun 23, 2023 | Ημερολόγιο, Πολιτισμός | 0 comments

Της Τ. Γ.

Σαν σήμερα το 2005 «μετανάστευσε» στον τόπο της ιστορίας και της λογοτεχνίας ο στρατευμένος στο αριστερό και κομμουνιστικό κίνημα ποιητής Μανόλης Αναγνωστάκης.
Μια επιλογή που την πλήρωσε με φυλακίσεις και καταδίκη σε θάνατο.

Ο Μ. Αναγνωστάκης ήταν από τους σημαντικότερους ποιητές της μεταπολεμικής γενιάς, αν και η πρώτη λογοτεχνική εμφάνισή του έγινε εν μέσω της τριπλής φασιστικής κατοχής και μάλιστα στα 17 του χρόνια.

Γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1925, από γονείς Κρητικούς. Μαθητής, ακόμα, του Γυμνασίου, το 1942, εμφανίστηκε στο περιοδικό «Πειραϊκά Γράμματα», που εξέδιδαν ΕΑ.Μίτες και άλλοι προοδευτικοί λογοτέχνες του Πειραιά, και το 1944 στο ΕΠΟΝίτικο φοιτητικό περιοδικό «Ξεκίνημα», του οποίου ήταν αρχισυντάκτης.

Για τη δράση του συνελήφθη το 1948, βασανίστηκε, καταδικάστηκε για παράνομη δράση από έκτακτο στρατοδικείο σε θάνατο και φυλακίστηκε στο Επταπύργιο, έως το 1951.

Με τη διάσπαση του ΚΚΕ, το 1968, εντάχθηκε στο ΚΚΕ «Εσωτερικού».

Εγραψε και δημοσίευσε τις παρακάτω ποιητικές συλλογές: «Εποχές» (1945), «Εποχές 2» (1948), «Εποχές 3» (1951). Ακολούθησαν οι συλλογές «Η συνέχεια» (1954), «Η συνέχεια 2» (1956), «Η συνέχεια 3» (1962), «Το περιθώριο» (1968-1969), «Ο στόχος» (1970), «Κόμμα» (1971). Το 1975 δημοσίευσε τη συλλογή «Τα Ποιήματα (1941-1971)». Το 1983, εκτός εμπορίου, τη συλλογή «Υ.Γ» (επανεκδόθηκε κανονικά το 1992), η οποία περιλαμβάνει ποιήματα μιας ή δυο φράσεων, που μοιάζουν με αυτοβιογραφικά αλλά ετερογραφικά «επιγράμματα».
Το 1987 εκδόθηκαν «Τα συμπληρωματικά», «Παιδική μούσα» (τραγούδια για μικρά παιδιά) και το 1990 η συλλογή – ανθολογία «Η χαμηλή φωνή».


Μιχάλης Γρηγορίου, Η αγάπη είναι ο φόβος, 1980 Διαβάζει ο Μ. Αναγνωστάκης, τραγουδούν σε μουσική του Μιχάλη Γρηγορίου η Μαρία Φαραντούρη και ο Γιάννης Κούτρας.

Ο Μανώλης Αναγνωστάκης διαβάζει Αναγνωστάκη, σειρά Διόνυσος – Ελληνικά Ποιήματα, 1977

Μανώλης Αναγνωστάκης. Απόλυτος ταξιδευτής της σιωπής και της μοναξιάς. Ρομαντικός και ονειροπόλος, διαποτισμένος από την ποίηση του μεσοπόλεμου. Πένθιμα χρώματα, κίτρινο χιονόνερο, τσιγάρα χωρίς άρωμα.
Κλεισμένα παράθυρα, λησμονημένοι άνθρωποι…

Ο Μανώλης Αναγνωστάκης στα δεκαοχτώ του χρόνια είχε κιόλας διανύσει την απόσταση από την ατέλειωτη νεότητα έως την ολόπικρη γνώση….

Ο νέος άνθρωπος που προσπαθεί να διακρίνει πίσω από τα γεγονότα, να εννοήσει την εποχή του, να συγκρατήσει το πρόσωπο του, να συμπονέσει κατ’ αρχήν την ανθρώπινη μοίρα, να συμβαδίσει… 

Οκτώβρη του 1948, φοιτητής ακόμα ιατρικής, και ήδη διαγραμμένος από το ΚΚΕ ως επικίνδυνος για την κομματική τάξη- τροτσκιστή θα τον λένε για χρόνια- θα συλληφθεί μαζί με εξήντα οκτώ άλλους Επονίτες.

Τον Ιανουάριο του ’49 ένας εισαγγελέας. ονόματι Σπυρόπουλος προτείνει για τον Αναγνωστάκη και δώδεκα συγκρατουμένους του την ποινή του θανάτου.
Καταδικάζεται λοιπό σε θάνατο ο Αναγνωστάκης, με ψήφους τρεις έναντι δυο. Θα μείνει έγκλειστος στο Επταπύργιο έως το ’51….

Η δική του περιπέτεια, οι προσωπικές του στιγμές δεν θα τον απομακρύνουν από τον έξω κόσμο που σπαράσσεται…

Θα αντισταθεί στην ευκολία, στις ωραιοποιήσεις, στα σχήματα. Αμετακίνητος, θα υποσκάψει όσο λίγοι, το ύψωμα απ’ όπου ατένισε τη ζωή του.
Ούτε θρηνεί, ούτε εθελοτυφλεί,…

Τρυφερός αλλά και παιδικά αδέκαστος, ανυπεράσπιστος αλλά ποτέ μοιραίος.
Η διαγραφή του από το ΚΚΕ θα παραμείνει κλειστή, απόλυτα δική του. . .
Δεν θα την προτάξει ούτε για να μετριάσει την καταδίκη του από τους στρατοδίκες, ούτε για να κομπάσει επιδεικνύοντας διορατικότητα.

Η φωνή του δεν θα βραχνιάσει από μεμψιμοιρίες, όπως δεν βράχνιασε ποτέ από θούριους.
Ο βηματισμός του θα παραμείνει σταθερός, δεν θα παρελάσει με σκοπούς εμβατηρίων, ούτε θα λικνιστεί με μουσικές ξεφαντωμάτων…

Μανώλης Αναγνωστάκης. Είναι αυτός που ταύτισε το ήθος και την ηθική με την συνειδητή και επίμονη άρνηση της λησμονιάς…
Ο αμήχανος, ο λιτός ο απροσχημάτιστος. Αυτός που αναμετρήθηκε με την ποίηση και που συνειδητά αποποιήθηκε την παρηγοριά της…
Ο αδιάφθορος και ο μετρημένος, σ’ ένα κόσμο που δεκαετίες τώρα ανεμίζει την παρατονία και την αμετροέπεια του…

Μάρω Δουκα: ”Τιποτα δεν χαριζεται”: “Μανώλης Αναγνωστάκης. Σημάδεψε τη νιότη μας, χάραξε την μετέπειτα πορεία μας… Και μας έμαθε να μην παραδεχόμαστε την ήττα, ακόμη κι αν θέλει πολύ φως να ξημερώσει”…

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Σαν σήμερα το 1968 κυκλοφορεί το πρώτο φύλο του “Οδηγητή”, οργάνου του ΚΣ της ΚΝΕ.

Ηταν 22 Σεπτέμβρη του ‘68, όταν κυκλοφορεί το πρώτο τεύχος του έντυπου οργάνου του Κ.Σ της Κομμουνιστικής Νεολαίας Ελλάδας γραμμένος σε μεμβράνη και πολυγραφημένος, Είχε τίτλο “Οδηγητής”, και στην προμετωπίδα του, έγραφε τέσσερις στίχοι απ’ το ποίημα “Οδηγητής” του...

Στέργιος Αναστασιάδης: Ο καπνεργάτης ηγέτης που βάδισε αλύγιστος στο εκτελεστικό απόσπασμα, σαν σήμερα το 1949

Σαν σήμερα, στις 22 Σεπτέμβρη 1949, το έκτακτο Στρατοδικείο της αμερικανοκρατίας έστηνε στον τοίχο ένα από τα πιο ατσαλωμένα στελέχη του ταξικού κινήματος και του ΚΚΕ: τον Στέργιο Αναστασιάδη. Τακτικό μέλος του Πολιτικού Γραφείου της Κεντρικής Επιτροπής του Κόμματος,...

Όταν η αστική «ευεξία» συναντά την κυβερνητική ασυλία: Το real estate της υγείας και το σκάνδαλο της πλασμαφαίρεσης

Είναι από τις φορές που ισχύει η ρήση: Κοίτα το σύγγραμα και γάμα τον συγγραφέα. Το βασικό δηλαδή δεν είναι ότι την αποκάλυψη την κάνει μια ιστοσελίδα που πρόσκειται στο μόρφωμα του Βελόπουλου, αλλά το τι αποκαλύπτει. Η υπόθεση της παράνομης διενέργειας πλασμαφαίρεσης...

Σαν σήμερα: Ο Γιάννης Νεγρεπόντης περνά στην αθανασία (1991)

Στις 22 Σεπτέμβρη 1991 «έφυγε» από τη ζωή ο Γιάννης Νεγρεπόντης, ένας από τους σημαντικότερους αντιστασιακούς λογοτέχνες και στιχουργούς της μεταπολεμικής Ελλάδας. Ο Νεγρεπόντης γεννήθηκε το 1930 στο Βόλο. Από νεαρή ηλικία βρέθηκε μέσα στην Αντίσταση, πληρώνοντας το...

Το φασιστικό μόρφωμα Κασιδιάρη και μια ιστορική αναφορά

Οι δοσίλογοι που τιμωρήθηκαν στην Ελλάδα είναι οι λιγότεροι στον κόσμο Οφείλω καταρχήν να θυμίσω πως πάνω από το 80% των υποθέσεων δεν έφτασε ποτέ σε δίκη, αλλά μπήκαν στο συρτάρι με βουλεύματα κιόλας από την προανακριτική διαδικασία. Πολλές από αυτές τις περιπτώσεις...

Το μαύρο ποινικό μητρώο της δικαστικής κάστας. – Ενα δημοσίευμα του Ριζοσπάστη σαν σήμερα το 1945

Του Γ.Γ. Σχεδόν αμέσως μετά την απελευθέρωση της χώρας μας από τα ναζιστικά κατοχικά στρατεύματα, μια απ’ τις πρώτες ενέργειες των αστικών κυβερνήσεων που προέκυψαν, (αρχικά του παπατζή Γιώργου Παπανδρέου και στην συνέχεια του καραβανά Νικόλαου Πλαστήρα), ήταν να...

Από τον Στέφανο Χίο του 2018 στον Χίο του 2026: Όταν οι καταγγελίες είναι τόσο βαριές, η σιωπή δεν αρκεί

Από το 2018 ακόμα γράφαμε στο ΒΑΘΥ ΚΟΚΚΙΝΟ για τη δημοσιογραφική δραστηριότητα του Στέφανου Χίου και για τον τρόπο με τον οποίο το «Μακελειό» μετέτρεπε την πολιτική ενημέρωση σε ένα μείγμα κραυγών, ύβρεων, καταγγελιών και ακραίας συνωμοσιολογίας. Τότε επισημαίναμε...

Βουβός κινηματογράφος στον Λευκό Οίκο: Η αυταρχικότητα του Τραμπ και η αντίδραση των αμερικανικών ΜΜΕ

Μια πρωτοφανής, σχεδόν σουρεαλιστική σκηνή εξελίχθηκε στην Ουάσινγκτον, αποτυπώνοντας την βαθιά κρίση και τον απόλυτο εκφυλισμό των θεσμών της αστικής «δημοκρατίας» στις ΗΠΑ. Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε να παραχωρεί δηλώσεις στον Λευκό Οίκο, όμως οι τηλεθεατές...

Εκλογές, Singular Logic και το «πάρτι» των απευθείας αναθέσεων: Όταν το αδιάβλητο θυσιάζεται στο βωμό των επιχειρηματικών κερδών

Για ακόμη μία φορά, η ανάθεση της πληροφορικής υποστήριξης των εθνικών εκλογών στην ιδιωτική εταιρεία Singular Logic έρχεται στο προσκήνιο, αποδεικνύοντας ότι το αστικό κράτος και οι μηχανισμοί του δεν διστάζουν να ξεχειλώσουν κάθε έννοια «αμεροληψίας» όταν πρόκειται...

Δύο συγκλονιστικά “τραγούδια”-μαρτυρίες.

Της Π. Μ Όχι, η πρόσφατη γυναικοκτονία, δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Δεν είναι η κακιά στιγμή. Δεν είναι έγκλημα πάθους, τιμής. Δεν «θόλωσε», άσκησε αυτό για το οποίο εκπαιδεύτηκε, τη βία. Δεν είναι καλό παιδί που παραστράτισε, ούτε ψυχικά ασθενής που δεν ήξερε...

Επιλεγμένα Video