Πηγή: Praxis Review – f/b

“Δεν είναι περιστασιακή ελευθερία μόνο σε εμάς, αυτό που επιθυμούμε. Είναι η απόλυτη υιοθέτηση της αρχής ότι κανένας, κόκκινος, μαύρος ή λευκός, δεν μπορεί να είναι ιδιοκτησία συνανθρώπου του”. Σαν σήμερα, 1 Ιανουαρίου 1804, η επανάσταση των σκλάβων της Αϊτής σφραγίζει την νίκη με την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της χώρας.

H δουλεία ήταν άγνωστή στους τοπικούς πληθυσμούς πριν τον ερχομό του σφαγέα Χριστόφορου Κολόμβου το 1492 και αργότερα των άλλων αποικιοκρατών.

Οι ντόπιοι Ιθαγενείς Ταΐνο ονόμαζαν την περιοχή “Ayiti”. Ο Κολόμβος άλλαξε το όνομα της σε σε “νησί της Ισπανίας” (“La Isla Espanola”). Ήδη απο το πρώτο διάστημα της άφιξης τους, οι αποικιοκράτες οργάνωσαν την μετατροπή των Ιθαγενών σε εργάτες-δούλους, με σφαγές και τρομοκρατία,μια πραγματική γενοκτονία.

Η γενοκτονία των Ταΐνο αποδεκάτισε όλο τον πληθυσμό μέχρι που τον εξαφάνισε τελείως (σήμερα υπάρχει μόνο στα βιβλία της ιστορίας).Όταν ο πληθυσμός των Ιθαγενών μηδενίστηκε απο τις άθλιες συνθήκες στα κάτεργα, τις σφαγές και τις αρρώστιες που έφεραν οι αποικιοκράτες, οι Ισπανοί αποικιοκράτες, με τις ευλογίες της Καθολικής Εκκλησίας, άρχισαν την μεταφορά σκλάβων απο την Αφρική.

Σταδιακά, οι Ισπανοί κινήθηκαν προς τα ανατολικά του νησιού, αφήνοντας χώρο στο δυτικό τμήμα για άλλους αποικιοκράτες-ληστές (Άγγλους, Ολλανδούς και κυρίως Γάλλους).

Το 1697, το δυτικό τμήμα του νησιού παραχωρήθηκε από την Ισπανία στη Γαλλία.Έτσι, το ανατολικό τμήμα πήγε στην Ισπανία (σημερινό κράτος της Δομινικανής Δημοκρατίας). Και οι δύο αποικίες (Γαλλική/Ισπανική) που σχηματίστηκαν τότε ονομάζονταν Άγιος Δομίνικος.

Όταν η σημερινή Αϊτή έγινε Γαλλική αποικία όλη η οικονομία της στηριζόταν ήδη στην απάνθρωπη εκμετάλλευση των σκλάβων που είχαν μεταφερθεί με την βία απο την Αφρική και δούλευαν σε απάνθρωπες συνθήκες. Οι Γάλλοι αποικιοκράτες επέκτειναν το σύστημα που είχαν παραλάβει απο τους Ισπανούς και η ακόρεστη δίψα για κέρδος και εκμετάλλευση (που υπήρχε ήδη απο την αυγή του καπιταλισμού) μετέτρεψε την περιοχή σε μια πραγματική κόλαση για τους σκλάβους, ακόμα και για τα δεδομένα της εποχής της αποικιοκρατίας.

Τον 18ο αιώνα, ο Δυτικός Άγιος Δομίνικος, το “διαμάντι των Αντιλλών” όπως το αποκαλούσαν περήφανα οι αποικιοκράτες, ήταν η αποικία που έδινε τον περισσότερο πλούτο στην Γαλλική αυτοκρατορία απο οποιαδήποτε άλλη και περισσότερο ακόμα και απο όλες μαζί τις αποικίες της Βρετανικής αυτοκρατορίας στην περιοχή.

Η παραγωγή στις μεγάλες φυτείες ζάχαρης και καφέ, έφτασε την δεκαετία του 1780 να καλύπτει το 60% της κατανάλωσης καφέ και το 40% της κατανάλωσης ζάχαρης σε όλη την Ευρώπη και για ένα διάστημα έφτασε να καλύπτει το 1/3 όλου του εμπορίου του Ατλαντικού.

Όμως, αυτό το “οικονομικό θαύμα” στηρίχθηκε στην βαρβαρότητα της εκμετάλλευσης των σκλάβων-εργατών απο την Αφρική. Οι Γάλλοι αποικιοκράτες έφτασαν να μεταφέρουν 40.000 σκλάβους τον χρόνο στην περιοχή, τόσο για να αυξήσουν την παραγωγή και τα κέρδη τους όσο και για να αναπληρώσουν τις χιλιάδες που πέθαιναν κάθε χρόνο μέσα στις άθλιες συνθήκες στις φυτείες.

Όσοι έφταναν στην περιοχή μετά την αρπαγή τους απο την Αφρική (στο ταξίδι η παραμικρή ασθένεια οδηγούσε στο να τους ρίχνουν στην θάλασσα, τροφή για τους καρχαρίες) οδηγούνταν στα κάτεργα της ζάχαρης και του καφέ όπου δούλευαν χωρίς σταματημό κάτω απο τους ξυλοδαρμούς των επιστατών.

Δεν υπήρχε βέβαια καμία περίθαλψη, το φαγητό ήταν άθλιο η ανύπαρκτο και η “ανανέωση” του σκλάβων-εργατών (για να βγεί η παραγωγή) πραγματοποιούνταν μέσα απο ασταμάτητες εκτελέσεις-δολοφονίες που χρησιμοποιούνταν και για να τρομοκρατήσουν τους υπόλοιπους σκλάβους: Έθαβαν η έκαιγαν ανθρώπους ζωντανούς, τους σταύρωναν πάνω σε σανίδες, τους έκλειναν σε σακιά και τους πετούσαν στην θάλασσα κ.α. Αντικαθιστούσαν τους δολοφονημένους σκλάβους με χιλιάδες νέους που έφερναν απο την Αφρική.

Ήταν τέτοια η βαρβαρότητα, που το προσδόκιμο ζωής για τους συνολικά 800.000 σκλάβους-εργάτες/εργάτριες που μεταφέρθηκαν με την βία στις φυτείες εκεί δεν ξεπερνούσε τα 21 χρόνια! Αυτός ήταν ο “χριστιανικός” και “πολιτισμένος” κόσμος της αποικιοκρατίας.

Το 1789, η Γαλλική επανάσταση πυροδότησε κοινωνική αναταραχή στον Άγιο Δομίνικο. Η Γαλλική διοίκηση ήταν πιστή ακόμα στον Βασιλιά (που μέχρι το 1793 δεν είχε ακόμα εκθρονιστεί και αποκεφαλιστεί) και στο παλιό καθεστώς, πάλευε μάταια να διατηρήσει την κυριαρχία της. Ακολούθησαν διαμάχες ανάμεσα σε τμήματα των ανώτερων στρωμάτων της αποικίας,διαμάχες που άφηναν στην μοιρά τους τους 500.000 σκλάβους-εργάτες που ήταν η συντρπτική πλειοψηφία σε ένα συνολικό πληθυσμό περίπου 570.000.

Το 1791, οι σκλάβοι ξεσηκώθηκαν, άρπαξαν όπλα και ξέκινησαν επιθέσεις αγρόκτημα το αγρόκτημα, επιτίθονταν στα αφεντικά τους, σκότωναν τους βασανιστές τους και ύστερα παρέδιδαν τα πάντα στις φλόγες.

Η εξέγερση ήταν μόνο η αρχή. Σύντομα, εξελίχθηκε σε επανάσταση με ηγέτη τον Τουσέν Λ’ Ουβερτίρ, τον “Μαύρο Ιακωβίνο”.Παρά την συνεχή αποστολή ενισχύσεων απο την Γαλλία, ο επαναστατικός στρατός του Ουβερτίρ κατάφερε σε ένα χρόνο (1792) να ελέγχει το 1/3 της αποικίας.

Οι επαναστάτες κατάφεραν να αποτρέψουν και επίθεση των Άγγλων που προσπάθησαν να καταλάβουν την αποικία το 1793 ενω συνέχισαν να αντιστέκονται με επιτυχία στις επιθέσεις και των Γάλλων.

Το 1801, ο Ουβερτίρ (πρώην σκλάβος και ο ίδιος) πέρασε στην επίθεση και κατέλαβε και το ανατολικό, Ισπανικό τμήμα του Άγιου Δομίνικου. Διακήρυξε την οριστική κατάργηση της δουλείας σε όλη την περιοχή (το πρώτο κράτος στον κόσμο που το έκανε, όπως και το πρώτο κράτος που κυβερνήθηκε απο Αφροαμερικανούς στις περιοχές που αρχικά είχαν καταλάβει οι αποικιοκράτες).

Η επανάσταση των σκλάβων της Αϊτής είχε ξεπεράσει την Γαλλική επανάσταση την οποία αρχικά είχε ως πρότυπο. Στην Γαλλία, οι Ιακωβίνοι και οι Αβράκωτοι είχαν πια ηττηθεί και η Θερμιδοριανή Αντίδραση είχε οδηγήσει στην εξουσία του Ναπολέοντα Βοναπάρτη.

Το 1802, ο Βοναπάρτης έδωσε 43.000 στρατιώτες στον κουνιάδο του Τσαρλς Λεκλέρκ με την εντολή να εισβάλει στον Άγιο Δομίνικο και να αποκαταστήσει την Γαλλική κυριαρχία (και το σύστημα της δουλείας). Ο Ουβερτίρ αιχμαλωτίστηκε και πέθανε σε φυλακή στη Γαλλία λίγο αργότερα, το 1803.

Πίσω στον Αγιο Δομίνικο, όμως, οι στρατηγοί του έδιωξαν τελικά τους Γάλλους και ανακήρυξαν την ανεξαρτησία της χώρας σαν σήμερα, 1 Ιανουαρίου 1804.

Οι Γάλλοι ιμπεριαλιστές και αποικιοκράτες δεν συγχώρεσαν ποτέ τους σκλάβους για την ατίμωση αυτή. Ούτε οι άλλες Μεγάλες Δυνάμεις τους συγχώρεσαν ποτέ. Μέσα στα χρόνια που ακολούθησαν, η Αϊτή αναγκάστηκε να “αγοράσει” ξανά ξανά από τη Γαλλία την ανεξαρτησία που είχε κερδίσει με τόσους αγώνες. Το χρέος συνεχίζει να καταδυναστεύει τους απογόνους των εξεγερμένων σκλάβων του 18ου αιώνα μέχρι τις μέρες μας. Υστερα ήρθαν οι Αμερικάνοι, τα πραξικοπήματα, οι στρατιωτικές επεμβάσεις.

Όμως τίποτα απο αυτά δεν σβήνει την ιστορική σημασία μιας ηρωικής επανάστασης που έδειξε την δύναμη των καταπιεσμένων.

*Η Αϊτή ήταν και η πρώτη χώρα που αναγνώρισε την Ελληνική επανάσταση του 1821 (ισχυρισμοί ότι έστειλαν και 45 τόνους καφέ και εθελοντές δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα).