Για δεκαετίες ο νόμος περί ευθύνης υπουργών λειτουργεί στην Ελλάδα ως θεσμοθετημένο πλυντήριο εγκλημάτων της πολιτικής εξουσίας. Ένας νόμος κομμένος και ραμμένος για να εξασφαλίζει ότι υπουργοί και κυβερνητικά στελέχη δεν λογοδοτούν ποτέ, όσο βαρύ κι αν είναι το αδίκημα, όσο προκλητική κι αν είναι η λεηλασία δημόσιου και ευρωπαϊκού χρήματος.

Αυτό το καθεστώς ατιμωρησίας φαίνεται πλέον να δέχεται σοβαρό ρήγμα.

Η επίσημη απάντηση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) προς το dikastikoreportaz.gr είναι αποκαλυπτική και καταπέλτης: οι Συνθήκες της ΕΕ και ο κανονισμός λειτουργίας της δεν αναγνωρίζουν καμία απολύτως εξαίρεση λόγω αξιώματος ή ιδιότητας. Ούτε υπουργοί, ούτε «πολιτικά πρόσωπα», ούτε πρόσωπα «ειδικής ευθύνης».

Με άλλα λόγια, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δηλώνει ξεκάθαρα ότι ο ελληνικός νόμος περί ευθύνης υπουργών είναι ασύμβατος με το ενωσιακό δίκαιο.

Και δεν σταματά εκεί. Η EPPO τονίζει ότι οποιοσδήποτε εθνικός νόμος εξαιρεί συγκεκριμένα πρόσωπα από τον εισαγγελικό έλεγχο παραβιάζει το δίκαιο της Ένωσης. Πρόκειται για ευθεία αμφισβήτηση ενός από τους πιο σάπιους πυλώνες του ελληνικού πολιτικού συστήματος.

Δεν μιλάμε για θεωρητική νομική διαφωνία. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει ήδη ενημερώσει επισήμως την Κομισιόν, προετοιμάζοντας το έδαφος για ανοιχτή σύγκρουση με το ελληνικό καθεστώς ασυλίας της κυβερνητικής εξουσίας.

Εάν αυτή η θέση επιβεβαιωθεί στην πράξη, τότε ανοίγει ο δρόμος για κάτι που μέχρι σήμερα θεωρούνταν «αδιανόητο»: ποινικές διώξεις σε υπουργούς χωρίς την άδεια της Βουλής, χωρίς παραγραφές–εξπρές και χωρίς κοινοβουλευτικά κουκουλώματα.

Δεν είναι τυχαίο ότι όλη αυτή η συζήτηση αφορά αδικήματα που σχετίζονται με ευρωπαϊκά κονδύλια, Ταμείο Ανάκαμψης, επιδοτήσεις και δημόσιες συμβάσεις. Εκεί ακριβώς όπου η διαπλοκή, οι απευθείας αναθέσεις και το πάρτι ημετέρων έχουν γίνει κανονικότητα.

Η «ανεξαρτησία» της ελληνικής Δικαιοσύνης σταματά παραδοσιακά στην πόρτα των υπουργικών γραφείων. Όμως τώρα εμφανίζεται ένας υπερεθνικός μηχανισμός που δεν ελέγχεται από το εγχώριο πολιτικό σύστημα και που δεν δείχνει διατεθειμένος να σεβαστεί τις ελληνικές πατέντες συγκάλυψης.

Ας είμαστε καθαροί: δεν πρόκειται για ξαφνικό φιλολαϊκό ζήλο της ΕΕ. Πρόκειται για σύγκρουση συμφερόντων και ελέγχου. Όμως το γεγονός ότι το καθεστώς ασυλίας των υπουργών μπαίνει στο στόχαστρο, είναι εξέλιξη αντικειμενικά επικίνδυνη για το πολιτικό προσωπικό της χώρας.

Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν ο νόμος περί ευθύνης υπουργών είναι άδικος. Αυτό έχει κριθεί εδώ και χρόνια από την κοινωνία.
Το ερώτημα είναι αν θα συνεχίσει να εφαρμόζεται στην πράξη ή αν θα καταρρεύσει κάτω από το βάρος της ευρωπαϊκής παρέμβασης.

Σε κάθε περίπτωση, ένα πράγμα είναι βέβαιο: η κουβέντα για την «ατιμωρησία της εξουσίας» βγήκε από τα περιθώρια και μπήκε στο κέντρο της πολιτικής σύγκρουσης.

Και αυτό δεν είναι καθόλου αμελητέο.