Αφιέρωμα στον κομμουνιστή ποιητή Κ. Βάρναλη. Πέθανε σαν σήμερα 16 Δεκέμβρη 1974

Dec 16, 2025 | Ημερολόγιο | 0 comments

Άμβωνας, θρανίο και γκλομπ,
θα δουλεύουν αδερφικά,
να χωρίζουν τους πολίτες
σε χορτάτους και σε κορόιδα,
και να ταιριάζουνε τα αταίριαστα
με την αρμονία των τάξεων.

Κώστας Βάρναλης

O κομουνιστής ποιητής Κώστας Βάρναλης άφησε την τελευταία του πνοή σαν σήμερα το 1974 στην Αθήνα.

Την βιογραφία και το έργο του θα τα συναντήσετε στις παραπομπές που παραθέτουμε, ενώ μια πρόταση που έγραψε κάποτε ο Μενέλαος Λουντέμης δείχνει το προσανατολισμό των δημιουργημάτων του ποιητή: «Η ποίηση του Βάρναλη δε μύριζε ποτέ γάλα. Μύριζε από την αρχή μπαρούτι».

Ο στιχουργός των «Μοιραίων» και της «Μπαλάντας του κυρ-Μέντιου», ο δημιουργός του αριστουργήματος «Το Φως που Καίει», είχε απόλυτη συνείδηση της αποστολής του και του ρόλο της διανόησης γ’ αυτό και έγραψε: «όλες οι τέχνες “πολιτεύονται”, είτε το ξέρουνε είτε όχι, είτε τους φαίνεται είτε όχι. Κι η επαναστατική τέχνη “πολιτεύεται”».

«Απ’ τα τσακάλια δε γλιτώνεις μ’ εφκές και παρακάλια»  
«Κι αν είναι ο λάκκος σου πολύ βαθύς, 
χρέος με τα χέρια σου να σηκωθείς»

Το δημιουργικό του έργο, που κράτησε 7 δεκαετίες, είναι σαν ένα ποτάμι βουερό που σχηματίζεται από χιλιάδες μικρά ρυάκια. Φούσκωσε ορμητικά τα νερά του σε μια δοσμένη στιγμή και ύστερα ακολουθώντας δικές του μυστικές διαδρομές, πότε ανέβαινε στην επιφάνεια και πότε βυθιζόταν σε μια αέναη πορεία προς την θάλασσα που αγνάντευε ο ποιητής και δεν χόρταινε. Το ποτάμι αυτό είναι πάντα εδώ. Μπορεί να μην το βλέπουμε, όμως, ποιος δεν το νιώθει;

Το έργο του Κώστα Βάρναλη διαπαιδαγώγησε γενιές Ελλήνων και ιδιαίτερα γενιές του προλεταριάτου στην Ελλάδα. Αυτό είναι το σημαντικότερο.

Δε λυπάμαι τα γηρατειά που φεύγουν 
τα μωράκια που έρχονται άθελά τους να ζήσουν σκλάβοι,
να πεθάνουν σκλάβοι, 
σ’ έναν κόσμο ελεύθερων αφεντάδων. 
Θα τους μαθαίνουν: η σκλαβιά τους χρέος εθνικόν και σοφία του Πανάγαθου!…
Πότε θ’ αναστηθούν οι σκοτωμένοι; 

Ηταν πρωτοχρονιά του 1930 όταν κυκλοφόρησε μακροσκελή εγκύκλιος της “Ιεράς” Συνόδους ιτης Ελλάδος “προς τον λαόν”, στην οποία καταδικάζονταν οι “μαλλιαροκομμουνιστές” που πρωτοστατούσαν “στο κύμα της ασεβείας και αθεΐας”.

Αυτό ήταν το έναυσμα για τον Κώστα Βάρβαλη να γράφει το ποίημα με τίτλο “Μποναμάς” που δημοσιεύτηκε με τη σατιρική υπογραφή Γερβάσιος ο θεοεμβαίκτης, στο περιοδικό “Πρωτοπόροι” στο τεύχος Φλεβάρη 1931. Το 1959 με κάποιες αλλαγές το συμπεριέλαβε στα “Ποιητικά” του με τον τίτλο “Πρωτοχρονιάτικο”.

“Μποναμάς” Φλεβάρης 1931)

Σαράντα σβέρκοι βοδινοί με λαδωμένες μπούκλες
σκεμπέδες σταβροθόλωτοι και βρώμιες ποδαρούκλες
ξετσίπωτοι ακαμάτηδες, τσιμπούρια και κορέοι
ντυμένοι στα μαλάματα κι επίσημοι κι ωραίοι.

Εξήντα λύκοι με προβιά (γι’ αυτούς βαράν καμπάνες)
φάγανε γουρουνόπουλα, στραγγίσαν νταμιτζάνες!
Κι απέ ρεβάμενοι βαθιά ξαπλώσανε στα τζάκια,
κι αβάσταγες ενιώσανε φαγούρες στα μπατζάκια.

Την προσευκή τους κάνανε τα πράματα ν’ αλλάξουν
να ξεπροβάλουν οι κυράδες του Δεκαημέρου
χωρίς καπίστρι και λουρί, πολλές μαζί… (φυλάξου
τα πισινά του μουλαριού τα μπρος του καλογέρου!)

Κι ο Σατανάς τούς άκουσε που πιο καλά τους ξέρει
κι έστειλε τον καθηγητή της ηθικής ξεφτέρι…
Όξω οι φτωχοί φωνάζανε: “Πεινάμε τέτοιες μέρες”
γερόντοι και γερόντισσες, παιδάκια και μητέρες.

Κι οι των επίγειων αγαθών σφιχτοί νοικοκυρέοι
ανοίξαν το παράθυρο κι είπανε:”Φταιν οι αθέοι”

Γερβάσιος ο θεοεμβαίκτης

(Διά το γνήσιον Κ.Βάρναλης)

Διαβάστε ακόμα:

Κ. Βάρναλης: Η επανάσταση έγινε αίμα του

14 Φλεβάρη 1884 γεννιέται ο Κώστας Βάρναλης

Κ. Βάρναλης: «…παράσιτα και χίλια μαλάκια…»

Το φως που καίει (1922)

Κώστας Βάρναλης: «Όχι! Θα την πουλούσαν στο μπουρδέλο»

Κώστας Βάρναλης ο ποιητής των εργατών (Βίντεο)

Η Εισήγηση του Δημήτρη Δαμασκηνού στην παρουσίαση του βιβλίου του Ηρακλή Κακαβάνη ” Ο Άγνωστος Βάρναλης” στα Χανιά (24-02-2013)

Ο άγνωστος Βάρναλης

Κ. Βάρναλης: «Όχι με λόγια, μ’ έργα τ’ Άδικο πολέμα!»

Κ. Βάρναλης: Tα μεγάλα ΟΧΙ πάντα τα λέει ο λαός…

Κώστας Βάρναλης: “Κρασοψιχιά”

Κώστας Βάρναλης: Η βουβή επέτειος

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

«Αρραβώνας με τη ζωή και τον θάνατο», ένα συγκλονιστικό βιβλίο

Του Γιώργη Γιαννακέλλη Με πολύ χαρά κρατάω στα χέρια μου το βιβλίο που μόλις κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Τσουκάτου, του συντρόφου και αδελφικού φίλου, Σεϊτ Αλντογάν με τίτλο «Αρραβώνας με τη ζωή και τον θάνατο». Εξυπακούεται ότι για αυτό το βιωματικό πόνημα του...

Ημέρα Παλαιστινίων Κρατουμένων: Μία μέρα για εκείνους που «σαπίζουν» στις φυλακές του Ισραήλ, χωρίς δικαιοσύνη

Η φετινή επέτειος επισκιάζεται από τον νέο νόμο περί θανατικής ποινής του Ισραήλ, ο οποίος αφορά αποκλειστικά Παλαιστινίους που έχουν καταδικαστεί για θανατηφόρες επιθέσεις. Πηγή: Σιμόνη Σωτηρέλη Παπαδοπούλου - in.gr Κάθε χρόνο, στις 17 Απριλίου, γιορτάζεται η Ημέρα...

Η γυάλα

Πηγή: Τζίνα Μοσχολιού - ΝΕΑ Επτά χρόνια πια στο τιμόνι της χώρας, το μοτίβο είναι τόσο επαναλαμβανόμενο που καταντάει θλιβερά προβλέψιμο. Αν κάποιοι ακόμα πιστεύουν ότι οι εξωφρενικές κυβερνητικές δηλώσεις που ακούμε εσχάτως είναι προϊόν εκνευρισμού, απλές...

Σαν σήμερα, 17 Απρίλη 1945: Οι Ναζί δολοφονούν την 24χρονη ηρωίδα της Ολλανδικής Αντίστασης Γιανέτιε «Χάνι» Σχαφτ – Το «Κορίτσι με τα Κόκκινα Μαλλιά» που δεν λύγισε ποτέ

Στις 17 Απρίλη 1945, μόλις τρεις εβδομάδες πριν από την απελευθέρωση της Ολλανδίας από τον φασιστικό ζυγό, οι Ναζί και οι Ολλανδοί συνεργάτες τους εκτέλεσαν την Γιανέτιε Γιόχαννα Σχαφτ – τη θρυλική «Χάνι», το «Κορίτσι με τα Κόκκινα Μαλλιά». Ήταν μόλις 24 χρονών. Δεν...

Δίκη Αμπελοκήπων – Απολογία Ρωμανού: «Ποινικοποιείται μια σακούλα, πρέπει να αποδείξω ότι δεν είμαι ελέφαντας»

«Θα ήταν πιο ειλικρινές να μου έλεγαν "κάτσε φυλακή γιατί δεν σε γουστάρουμε". Τώρα βρίσκομαι σε μια καφκική κατάσταση», υποστήριξε ο Νίκος Ρωμανός • Χειροκροτήματα και συγκίνηση κατά την απολογία του. Πηγή: ΕφΣυν Συνεχίζεται με την απολογία του Νίκου Ρωμανού η δίκη...

Νέα ΑΝΟΙΧΤΗ ΣΥΝΕΛΕΥΣΗ ενάντια στις Συνδικαλιστικές διώξεις και Απολύσεις

Κυριακή 19 Απρίλη, 5μμ, Πάντειο Έναν χρόνο μετά την επιβολή δυνητικής αργίας στην αγωνίστρια εκπαιδευτικό Χρύσα Χοτζόγλου — την πρώτη περίπτωση μετά τη χούντα που συνδικαλιστική δράση αντιμετωπίζεται ως «επικίνδυνη» για το δημόσιο σχολείο— η επίθεση κλιμακώνεται με...

Θέλουν ν’ αγιάσω αλλά…

Γράφει ο mitsos175 Καλλιόπη, δε σε πιστεύω. Άλλωστε είδα την ομιλία, μια χαρά τα είπε. «Ναι, αλλά έκανε δηλώσεις μετά. Κοίτα στο διαδίκτυο, αλλά πρώτα τα χάπια σου για την πίεση». Μη λες άλλα! Για να δω… «Δεν θα πω τίποτα άλλο, γιατί καταλαβαίνω τι πάει να πει να...

Μια τοποθέτηση της Λιάνας Κανέλλη που προκαλεί αντιδράσεις

Σχολιάστηκε πλατιά η χθεσινή παρέμβαση της συνεργαζόμενης βουλευτή με το ΚΚΕ, Λιάνας Κανέλλη, η οποία αναφερόμενη στον Σκάι για την κατάσταση υγείας του υφυπουργού παρά τω πρωθυπουργώ Γ. Μυλωνάκη δήλωσε: «καταλαβαίνω τι πάει να πει να πάθεις εγκεφαλικό από φούσκωμα...

Δίκη Αμπελοκήπων | Μαριάννα Μ.: «Δεν είμαι εδώ ως κατηγορούμενη, αλλά ως κατήγορη»

«Σημαντικό είναι να κατατεθεί με ποιανού πλευρά στην ιστορία επιλέξαμε να είμαστε κι εγώ και ο Κυριάκος Ξυμητήρης» Πηγή: Λουλάς Σταμέλος - omniatv Με μια πολύωρη, ανυποχώρητα πολιτική και ταυτόχρονα βαθιά προσωπική τοποθέτηση, η Μαριάννα Μ. εξέθεσε ενώπιον του Β’...

Δ. Μητροπάνος: “Παραγίναμε νόμιμοι” – 14 χρόνια από τον θάνατο του

Συμπληρώνονται σήμερα 14 χρόνια από τότε που χάσαμε μια από τις  σπουδαιότερες πηγαίες λαϊκές φωνές, ένα μοναδικό άνθρωπο και καλλιτέχνη, τον Δ. Μητροπάνο. Παιδί αγωνιστών της ΕΑΜικής Αντίστασης και του ΔΣΕ που διώχθηκαν σκληρά από το αστικό κράτος και τους ...

Επιλεγμένα Video