Αφιέρωμα στον κομμουνιστή ποιητή Κ. Βάρναλη. Πέθανε σαν σήμερα 16 Δεκέμβρη 1974

Dec 16, 2025 | Ημερολόγιο | 0 comments

Άμβωνας, θρανίο και γκλομπ,
θα δουλεύουν αδερφικά,
να χωρίζουν τους πολίτες
σε χορτάτους και σε κορόιδα,
και να ταιριάζουνε τα αταίριαστα
με την αρμονία των τάξεων.

Κώστας Βάρναλης

O κομουνιστής ποιητής Κώστας Βάρναλης άφησε την τελευταία του πνοή σαν σήμερα το 1974 στην Αθήνα.

Την βιογραφία και το έργο του θα τα συναντήσετε στις παραπομπές που παραθέτουμε, ενώ μια πρόταση που έγραψε κάποτε ο Μενέλαος Λουντέμης δείχνει το προσανατολισμό των δημιουργημάτων του ποιητή: «Η ποίηση του Βάρναλη δε μύριζε ποτέ γάλα. Μύριζε από την αρχή μπαρούτι».

Ο στιχουργός των «Μοιραίων» και της «Μπαλάντας του κυρ-Μέντιου», ο δημιουργός του αριστουργήματος «Το Φως που Καίει», είχε απόλυτη συνείδηση της αποστολής του και του ρόλο της διανόησης γ’ αυτό και έγραψε: «όλες οι τέχνες “πολιτεύονται”, είτε το ξέρουνε είτε όχι, είτε τους φαίνεται είτε όχι. Κι η επαναστατική τέχνη “πολιτεύεται”».

«Απ’ τα τσακάλια δε γλιτώνεις μ’ εφκές και παρακάλια»  
«Κι αν είναι ο λάκκος σου πολύ βαθύς, 
χρέος με τα χέρια σου να σηκωθείς»

Το δημιουργικό του έργο, που κράτησε 7 δεκαετίες, είναι σαν ένα ποτάμι βουερό που σχηματίζεται από χιλιάδες μικρά ρυάκια. Φούσκωσε ορμητικά τα νερά του σε μια δοσμένη στιγμή και ύστερα ακολουθώντας δικές του μυστικές διαδρομές, πότε ανέβαινε στην επιφάνεια και πότε βυθιζόταν σε μια αέναη πορεία προς την θάλασσα που αγνάντευε ο ποιητής και δεν χόρταινε. Το ποτάμι αυτό είναι πάντα εδώ. Μπορεί να μην το βλέπουμε, όμως, ποιος δεν το νιώθει;

Το έργο του Κώστα Βάρναλη διαπαιδαγώγησε γενιές Ελλήνων και ιδιαίτερα γενιές του προλεταριάτου στην Ελλάδα. Αυτό είναι το σημαντικότερο.

Δε λυπάμαι τα γηρατειά που φεύγουν 
τα μωράκια που έρχονται άθελά τους να ζήσουν σκλάβοι,
να πεθάνουν σκλάβοι, 
σ’ έναν κόσμο ελεύθερων αφεντάδων. 
Θα τους μαθαίνουν: η σκλαβιά τους χρέος εθνικόν και σοφία του Πανάγαθου!…
Πότε θ’ αναστηθούν οι σκοτωμένοι; 

Ηταν πρωτοχρονιά του 1930 όταν κυκλοφόρησε μακροσκελή εγκύκλιος της “Ιεράς” Συνόδους ιτης Ελλάδος “προς τον λαόν”, στην οποία καταδικάζονταν οι “μαλλιαροκομμουνιστές” που πρωτοστατούσαν “στο κύμα της ασεβείας και αθεΐας”.

Αυτό ήταν το έναυσμα για τον Κώστα Βάρβαλη να γράφει το ποίημα με τίτλο “Μποναμάς” που δημοσιεύτηκε με τη σατιρική υπογραφή Γερβάσιος ο θεοεμβαίκτης, στο περιοδικό “Πρωτοπόροι” στο τεύχος Φλεβάρη 1931. Το 1959 με κάποιες αλλαγές το συμπεριέλαβε στα “Ποιητικά” του με τον τίτλο “Πρωτοχρονιάτικο”.

“Μποναμάς” Φλεβάρης 1931)

Σαράντα σβέρκοι βοδινοί με λαδωμένες μπούκλες
σκεμπέδες σταβροθόλωτοι και βρώμιες ποδαρούκλες
ξετσίπωτοι ακαμάτηδες, τσιμπούρια και κορέοι
ντυμένοι στα μαλάματα κι επίσημοι κι ωραίοι.

Εξήντα λύκοι με προβιά (γι’ αυτούς βαράν καμπάνες)
φάγανε γουρουνόπουλα, στραγγίσαν νταμιτζάνες!
Κι απέ ρεβάμενοι βαθιά ξαπλώσανε στα τζάκια,
κι αβάσταγες ενιώσανε φαγούρες στα μπατζάκια.

Την προσευκή τους κάνανε τα πράματα ν’ αλλάξουν
να ξεπροβάλουν οι κυράδες του Δεκαημέρου
χωρίς καπίστρι και λουρί, πολλές μαζί… (φυλάξου
τα πισινά του μουλαριού τα μπρος του καλογέρου!)

Κι ο Σατανάς τούς άκουσε που πιο καλά τους ξέρει
κι έστειλε τον καθηγητή της ηθικής ξεφτέρι…
Όξω οι φτωχοί φωνάζανε: “Πεινάμε τέτοιες μέρες”
γερόντοι και γερόντισσες, παιδάκια και μητέρες.

Κι οι των επίγειων αγαθών σφιχτοί νοικοκυρέοι
ανοίξαν το παράθυρο κι είπανε:”Φταιν οι αθέοι”

Γερβάσιος ο θεοεμβαίκτης

(Διά το γνήσιον Κ.Βάρναλης)

Διαβάστε ακόμα:

Κ. Βάρναλης: Η επανάσταση έγινε αίμα του

14 Φλεβάρη 1884 γεννιέται ο Κώστας Βάρναλης

Κ. Βάρναλης: «…παράσιτα και χίλια μαλάκια…»

Το φως που καίει (1922)

Κώστας Βάρναλης: «Όχι! Θα την πουλούσαν στο μπουρδέλο»

Κώστας Βάρναλης ο ποιητής των εργατών (Βίντεο)

Η Εισήγηση του Δημήτρη Δαμασκηνού στην παρουσίαση του βιβλίου του Ηρακλή Κακαβάνη ” Ο Άγνωστος Βάρναλης” στα Χανιά (24-02-2013)

Ο άγνωστος Βάρναλης

Κ. Βάρναλης: «Όχι με λόγια, μ’ έργα τ’ Άδικο πολέμα!»

Κ. Βάρναλης: Tα μεγάλα ΟΧΙ πάντα τα λέει ο λαός…

Κώστας Βάρναλης: “Κρασοψιχιά”

Κώστας Βάρναλης: Η βουβή επέτειος

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Καπιταλιστικό φίμωτρο

Γράφει ο mitsos175 Δεν έπρεπε να πούμε πως ο δήμιος, βασανιστής και κάθαρμα Ευάγγελος Μάλλιος ήταν δήμιος που βασάνιζε και εγκληματίας, γιατί τον στοκοποιήσαμε και τον τιμώρησε η 17 Νοέμβρη. Πόσοι «λαϊκιστές» είχαμε πει τότε «να αγιάσουν τα χέρια όσων καθάρισαν τον...

Μεγάλη φωτιά στο Ωραιόκαστρο Θεσσαλονίκης

H φύση, δηλαδή η φύση που δεν είναι το ανθρώπινο σώμα, είναι το ανόργανο σώμα του ανθρώπου. O άνθρωπος ζει στη φύση σημαίνει: η φύση είναι το σώμα του, με το οποίο οφείλει να διατηρεί μια σταθερή διαδικασία για να μην πεθάνει. H άποψη ότι η φυσική και η πνευματική ζωή...

Κάποιες σκέψεις με αφορμή την μάχη της Καισαριανής που έγινε σαν σήμερα το 1944

Του Γιώργη Γιαννακέλλη Ξεφυλλίζοντας το πολύ καλό ιστορικό βιβλίο του Ορέστη Μακρή «Ο ΕΛΑΣ της Αθήνας» για να γράψω ένα κείμενο για τις μάχες που έδωσε ο ΕΛΑΣ, σαν σήμερα το 1944,  στην  Καισαριανή και στις γύρω περιοχές ενάντια στους  Γερμανούς,...

Αν υπήρχε μια στάλα Δικαιοσύνης …

Της Τ. Γ. Κοιτώ την μπλούζα του. Πόσος αγώνας, πόση προσπάθεια, μελέτη, ξενύχτι, πόση προσμονή και πόσες ελπίδες χώρεσαν σε τούτο το ρούχο; Πόση χαρά τη μέρα που τη πρωτοφόρεσε, πόση προσμονή της προσφοράς στο συνάνθρωπο; Μα δεν ήξερες γλυκό μου παιδί πως στο βασίλειο...

Ενα πρωτοσέλιδο του Ριζοσπάστη που δημοσιεύτηκε σαν σήμερα το 1945. – Οταν για το αστικό κράτος: “Οι κομμένες κεφαλές και η δημόσια επίδειξή τους αποτελούν ελληνικό έθιμο”

Του Γ.Γ Αν και έχω διαβάσει πάρα πολλά για το όργιο τρομοκρατίας που εξαπέλυσαν οι παρακρατικές – κρατικές συμμορίες που συγκροτήθηκαν σχεδόν ταυτόχρονα σε όλη την επικράτεια, αμέσως μετά την συμφωνία της Βάρκιζας και την παράδοση των όπλων από τον ΕΛΑΣ, διαβάζοντας...

Δεν είναι τα 8,9 γραμμάρια κάνναβης το σκάνδαλο. Αν υπήρξε συγκάλυψη, εκεί βρίσκεται η ουσία.

Του Γιώργη Γιαννακέλλη Αφορμή για την ανάρτηση στάθηκε το σημερινό εξώφυλλο του Documento  και το παρακάτω πόστ του Κώστα Βαξεβάνη στο Χ: «Το θέμα δεν είναι αν ο γιος του Τάκη Θεοδωρικάκου διέπραξε κάποιο αδίκημα όταν αυτός ήταν υπουργός Προστασίας του Πολίτη. Το...

4 Ιούλη 1776: Η Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ – “Οι όμορφες ιδέες, άσχημα καίγονται”

Ήταν σαν σήμερα 4 Ιούλη 1776 όταν στη συνέλευση που συγκαλείται στη Φιλαδέλφεια των ΗΠΑ ψηφίζεται ένα κείμενο κοσμοϊστορικής σημασίας: Η Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας.Την είχαν συντάξει ο Τόμας Τζέφερσον και  Βενιαμίν Φραγκλίνο και θεωρείται ως η πράξη ίδρυσης του...

Συγκλονιστικές στιγμές γράφονται από την ΚΝΕ στο Βίτσι, καθώς χιλιάδες μέλη της βαδίζουν ξανά στα χνάρια του ΔΣΕ.

Πηγή: Οδηγητής - Χ  🔴 Ιδιαίτερη στιγμή ήταν, όταν από τα μεγάφωνα της πορείας και στην κεφαλή της ακούστηκε ξανά το τραγούδι «Νέο αντάρτικο και πάλι» που συντρόφευε την πεζοπορία που βαδίζει ...μέσα στα σύννεφα. 📌 Στις κορυφές της Βίγλας και του Λούτζερ, στο Βίτσι, οι...

Ρουσφέτι χωρίς σύνορα: Η «αριστεία» της ΝΔ συναντά το ΠΑΣΟΚ στις Βρυξέλλες

Κάθε φορά που η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας μιλά για «αξιοκρατία», «επιτελικό κράτος» και «ίσες ευκαιρίες», η πραγματικότητα τη διαψεύδει με τον πιο κυνικό τρόπο. Θυμόμαστε μια παλαιότερη ανάρτησή μας.και ερχόμαστε σήμερα σε μια νέα υπόθεση που, αν επιβεβαιώνονται...

Ντόκος και Ρώσοι φαρσέρ: Όταν η “εθνική ασφάλεια” γίνεται επικοινωνιακός θίασος

Του Γιώργη Γιαννακέλλη Η κυβέρνηση Μητσοτάκη προσπαθεί να παρουσιάσει τη γκάφα του Συμβούλου της ως «υβριδική επίθεση», αλλά το πραγματικό ερώτημα είναι ποιος ευθύνεται για την ασφάλεια των επικοινωνιών υψηλών στελεχών. Αν η κυβέρνηση πιστεύει ότι η υπόθεση του Θάνου...

Επιλεγμένα Video