Σαν σήμερα, στις 25 Δεκέμβρη 1521 (ή σύμφωνα με ορισμένες πηγές στις 26), ξέσπασε η πρώτη καταγεγραμμένη εξέγερση σκλάβων στην Αμερική, στην ισπανική αποικία του Σάντο Ντομίνγκο (σημερινή Δομινικανή Δημοκρατία), στο νησί της Ισπανιόλα.

Η εξέγερση ξεκίνησε από τις φυτείες ζάχαρης Nueva Isabela, που ανήκαν στον ίδιο τον κυβερνήτη της αποικίας, Ντιέγκο Κολόμβο – γιο του δουλέμπορα και σφαγέα των Iνδιάνων Χριστόφορου Κολόμβου.

Οι εξεγερμένοι ήταν κυρίως Αφρικανοί σκλάβοι, πολλοί από τους οποίους προέρχονταν από τη φυλή Wolof (μουσουλμάνοι στη θρησκεία), που είχαν μεταφερθεί βίαια από την Αφρική για να δουλεύουν στα ζαχαροπλαστεία και τα ορυχεία.

Εκμεταλλευόμενοι τις χριστουγεννιάτικες γιορτές, όταν οι Ισπανοί αποικιοκράτες ήταν απασχολημένοι με προσευχές και εορτασμούς, οι σκλάβοι οργάνωσαν και επιτέθηκαν. Πήραν μαχαίρια και όπλα, σκότωσαν επιστάτες, λεηλάτησαν φυτείες και κάλεσαν άλλους σκλάβους να ενωθούν μαζί τους, με στόχο να σκοτώσουν όσο περισσότερους Χριστιανούς μπορούσαν, να απελευθερωθούν και να πάρουν τον έλεγχο της γης.

Η εξέγερση ήταν καλά οργανωμένη και συντονισμένη – ένα πραγματικό χτύπημα στην καρδιά του αποικιακού συστήματος. Αν και τελικά καταστάλθηκε βίαια από τις ισπανικές δυνάμεις υπό τον ίδιο τον Ντιέγκο Κολόμβο, με εκτελέσεις και σκληρές τιμωρίες, άφησε βαθύ αποτύπωμα.

Μόλις λίγες μέρες αργότερα, στις 6 Ιανουαρίου 1522, εκδόθηκαν οι πρώτοι “Μαύροι Κώδικες” (Black Codes) στις Αμερικές: νόμοι που περιόριζαν την κίνηση των σκλάβων, απαγόρευαν την οπλοκατοχή, επέβαλλαν αυστηρές τιμωρίες και δημιουργούσαν μητρώα σκλάβων. Αυτοί οι νόμοι έγιναν το πρότυπο για όλα τα μεταγενέστερα κατασταλτικά μέτρα ενάντια στους μαύρους πληθυσμούς σε ολόκληρη την ήπειρο, από τις ΗΠΑ μέχρι τη Βραζιλία.

Αυτή η εξέγερση δεν ήταν απλώς ένα ξέσπασμα οργής. Ήταν η πρώτη πράξη αντίστασης ενάντια στο καπιταλιστικό-αποικιακό σύστημα που βασιζόταν στη δουλεία, την εκμετάλλευση και τον ρατσισμό. Οι σκλάβοι του 1521 έδειξαν ότι η αντίσταση είναι δυνατή από την πρώτη κιόλας στιγμή της καταπίεσης. Εμπνέει τις επόμενες γενιές εξεγέρσεων – από την Αϊτή του Τουσέν Λουβερτούρ μέχρι τους αγώνες των μαύρων παρτιζάνων και των κινημάτων απελευθέρωσης.

Σήμερα, που ο ιμπεριαλισμός και ο ρατσισμός συνεχίζουν να πνίγουν λαούς σε όλο τον κόσμο, ας θυμόμαστε: Η αντίσταση των καταπιεσμένων είναι η κινητήρια δύναμη της ιστορίας. Οι σκλάβοι του Σάντο Ντομίνγκο πολέμησαν ενάντια στον γιο του Κολόμβου – εμείς συνεχίζουμε τον αγώνα ενάντια στους σύγχρονους αποικιοκράτες και εκμεταλλευτές.