«Οι εξουσιαστές ξέρουν να βάζουν στην υπηρεσία τους ακόμα και τον Θεό», έγραφε ο Βασίλης Ραφαηλίδης. Και δύσκολα θα μπορούσε να βρει κανείς πιο εύστοχη περιγραφή για τη διαχρονική σχέση πολιτικής και θρησκευτικής εξουσίας.

Η εικόνα είναι αποκαλυπτική. Όχι γιατί παρουσιάζει κάποια άγνωστη αλήθεια, αλλά γιατί συμπυκνώνει σε λίγες λέξεις μια βαθιά ταξική πραγματικότητα που βιώνουν καθημερινά χιλιάδες εργαζόμενοι.

Την ίδια στιγμή που ένας ειδικευμένος γιατρός, μετά από πολυετείς σπουδές, εξαντλητικές εφημερίες και τεράστια ευθύνη απέναντι στην ανθρώπινη ζωή, αμείβεται με μισθούς που δεν επαρκούν ούτε για αξιοπρεπή διαβίωση, την ίδια στιγμή που ένας δάσκαλος καλείται να μορφώσει τις νέες γενιές με αποδοχές που τον καταδικάζουν στην οικονομική ανασφάλεια, η κρατική μηχανή εξακολουθεί να χρηματοδοτεί απλόχερα έναν διογκωμένο εκκλησιαστικό μηχανισμό.

Το ζήτημα είναι πολιτικό και κοινωνικό: γιατί το κράτος, που διαρκώς επικαλείται τη «δημοσιονομική στενότητα» όταν πρόκειται για νοσοκομεία, σχολεία, κοινωνικές παροχές και μισθούς εργαζομένων, βρίσκει πάντα τους απαραίτητους πόρους για να συντηρεί έναν πανίσχυρο εκκλησιαστικό μηχανισμό;

Ο Ιρλανδός συγγραφέας Τζορτζ Μουρ είχε γράψει ότι «ο Θεός είναι μια τεράστια δαπάνη, αλλά η κυβέρνηση θα ήταν ανίσχυρη χωρίς αυτόν». Η φράση αυτή, παρά το πέρασμα των χρόνων, διατηρεί μια εντυπωσιακή επικαιρότητα. Η πολιτική εξουσία γνωρίζει καλά ότι η συμμαχία της με τους θρησκευτικούς μηχανισμούς προσφέρει κοινωνική νομιμοποίηση, ιδεολογική επιρροή και συχνά πολιτική στήριξη.

Γι’ αυτό και οι κυβερνήσεις όλων των αποχρώσεων αποφεύγουν συστηματικά να αγγίξουν το καθεστώς προνομίων της Εκκλησίας. Γι’ αυτό και η συζήτηση για πραγματικό διαχωρισμό κράτους και Εκκλησίας παραμένει διαρκώς στο περιθώριο.

Σε μια κοινωνία που υποτίθεται ότι επενδύει στο μέλλον της, οι γιατροί και οι εκπαιδευτικοί θα έπρεπε να βρίσκονται στην κορυφή των κοινωνικών προτεραιοτήτων. Γιατί αυτοί σώζουν ζωές και διαμορφώνουν συνειδήσεις. Αυτοί παράγουν πραγματικό κοινωνικό έργο.

Το πρόβλημα, λοιπόν, δεν είναι ότι «λεφτά δεν υπάρχουν». Το πρόβλημα είναι ότι το κράτος επιλέγει πού θα κατευθύνει τα χρήματα που υπάρχουν. Και αυτές οι επιλογές αποκαλύπτουν πάντα ποια συμφέροντα υπηρετεί και ποιες ανάγκες θεωρεί πραγματικά σημαντικές.

Γιατί όταν ο δάσκαλος και ο γιατρός αντιμετωπίζονται ως κόστος, ενώ οι μηχανισμοί ιδεολογικής αναπαραγωγής ως επένδυση, τότε δεν έχουμε απλώς μια στρεβλή μισθολογική πολιτική. Έχουμε μια ξεκάθαρη πολιτική επιλογή με βαθιά ταξικό πρόσημο.