Η εκκένωση της στεγαστικής κατάληψης στη Δαφνομήλη 14, στη Νεάπολη Αθηνών, από δυνάμεις των ΜΑΤ και της ΟΠΚΕ, δεν είναι μια συνηθισμένη υπόθεση. Δεν έχουμε απέναντι έναν ιδιώτη επενδυτή, μια εταιρεία real estate ή κάποιο fund που διεκδικεί ένα ακίνητο για να το μετατρέψει σε χρυσοφόρο περιουσιακό στοιχείο.

Το κτίριο ανήκει στον Δήμο Ικαρίας, ο οποίος το απέκτησε μέσω κληροδοτήματος δύο Ικαριωτών που θέλησαν η περιουσία τους να αξιοποιείται προς όφελος των κατοίκων του νησιού.

Από την άλλη πλευρά, στο κτίριο δεν στεγάζονταν επιχειρηματικά συμφέροντα ούτε κάποια ομάδα που αποσπούσε οικονομικό όφελος. Ζούσαν άνθρωποι που αντιμετώπιζαν στεγαστικό πρόβλημα, κυρίως νέες γυναίκες, οι οποίες υποστηρίζουν ότι παρέλαβαν ένα εγκαταλελειμμένο και ερειπωμένο κτίριο και το μετέτρεψαν σε κατοικήσιμο χώρο.

Εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία του ζητήματος.

Γιατί η πραγματική σύγκρουση δεν αφορά μόνο το ιδιοκτησιακό καθεστώς ενός κτιρίου. Αφορά δύο κοινωνικές ανάγκες που εμφανίζονται να συγκρούονται μεταξύ τους.

Από τη μια πλευρά υπάρχει το δικαίωμα ενός δήμου να διαχειρίζεται την περιουσία που του άφησαν δωρητές με συγκεκριμένο κοινωνικό σκοπό. Η δημοτική αρχή της Ικαρίας υποστηρίζει ότι οφείλει να προστατεύσει και να αξιοποιήσει το ακίνητο σύμφωνα με τη βούληση των κληροδοτών και τις αποφάσεις των θεσμικών οργάνων του δήμου.

Από την άλλη πλευρά υπάρχει το εκρηκτικό στεγαστικό πρόβλημα της Αθήνας. Χιλιάδες νέοι εργαζόμενοι, φοιτητές, άνεργοι και χαμηλόμισθοι αδυνατούν να βρουν αξιοπρεπή κατοικία. Τα ενοίκια εκτοξεύονται, ενώ την ίδια στιγμή δεκάδες χιλιάδες κτίρια παραμένουν κλειστά ή αναξιοποίητα.

Και κάπου εδώ αναδύεται το πολιτικό ερώτημα:

Πώς γίνεται, σε μια χώρα όπου η στέγη μετατρέπεται ολοένα και περισσότερο σε εμπόρευμα πολυτελείας, η μόνη «λύση» να είναι η επέμβαση των ΜΑΤ;

Πώς γίνεται να υπάρχουν άνθρωποι που έχουν ανάγκη κατοικίας και κτίρια που μένουν αναξιοποίητα για δεκαετίες χωρίς να υπάρχει ένας δημόσιος σχεδιασμός που να γεφυρώνει αυτή την αντίφαση;

Η συζήτηση δεν μπορεί να εξαντληθεί στο αν μια κατάληψη είναι νόμιμη ή παράνομη. Ούτε στο αν ο Δήμος Ικαρίας έχει ή δεν έχει ιδιοκτησιακά δικαιώματα στο ακίνητο.

Το βαθύτερο ερώτημα είναι γιατί η κοινωνία βρίσκεται συνεχώς μπροστά σε τέτοια αδιέξοδα. Γιατί η πολιτεία αδυνατεί να εξασφαλίσει το αυτονόητο δικαίωμα στη στέγη, αφήνοντας το πρόβλημα να λύνεται είτε με καταλήψεις είτε με αστυνομικές επιχειρήσεις.

Η εικόνα των ΜΑΤ έξω από ένα κτίριο όπου στεγάζονταν άνθρωποι με στεγαστική ανάγκη δεν μπορεί να θεωρείται κανονικότητα. Οπως δεν μπορεί να θεωρείται κανονικότητα να παραμένει αναξιοποίητη κοινωνική περιουσία για χρόνια.

Το ζήτημα της Δαφνομήλης δεν είναι απλώς μια τοπική διαμάχη ανάμεσα σε έναν δήμο και μια κατάληψη. Είναι ένας καθρέφτης της στεγαστικής κρίσης που βαθαίνει και της αδυναμίας του κράτους να δώσει κοινωνικές λύσεις σε κοινωνικά προβλήματα.

Και όσο αυτή η αδυναμία παραμένει, τόσο θα πολλαπλασιάζονται οι συγκρούσεις όπου κανείς δεν μπορεί να ισχυριστεί ότι κατέχει ολόκληρη την αλήθεια.