Είναι πραγματικά δύσκολο να παρακολουθήσει κανείς τον δημόσιο λόγο του Μητροπολίτη Σερβίων και Κοζάνης Παύλου και να μην αναρωτηθεί σε ποια εποχή πιστεύει ότι ζει.

Το τελευταίο περιστατικό που καταγγέλλεται είναι χαρακτηριστικό. Ένας 11χρονος μαθητής φέρεται να δέχθηκε επίπληξη από τον δεσπότη επειδή είχε μακριά μαλλιά, με τον χαρακτηρισμό ότι είναι «σαν κορίτσι», ενώ σε δεύτερο παιδί έγινε παρατήρηση για τα παλιά του παπούτσια.

Δηλαδή: το ένα παιδί κρίθηκε για την εμφάνισή του και το άλλο για την οικονομική του κατάσταση. Κι όλα αυτά μέσα σε έναν χώρο που υποτίθεται ότι θα έπρεπε να αγκαλιάζει τα παιδιά και όχι να τα υποβάλλει σε τεστ «κανονικότητας».

Αλλά, αν νομίζουμε ότι πρόκειται απλώς για έναν ηλικιωμένο ιεράρχη με κάποιες αλλόκοτες εμμονές, χάνουμε τη μεγάλη εικόνα. Γιατί ο συγκεκριμένος μητροπολίτης έχει ένα πολύ ευρύτερο ιδεολογικό αποτύπωμα. Δεν είναι γνωστός μόνο για τις απόψεις του γύρω από τη γυναίκα και την οικογένεια. Έχει επανειλημμένα προκαλέσει με εθνικιστικού χαρακτήρα τοποθετήσεις.

Και υπάρχει μια δήλωση που δύσκολα μπορεί να ξεχαστεί. Το 2020, από τον άμβωνα, αφού μίλησε για την «αγάπη για την πατρίδα», τις θυσίες και το αίμα για την πατρίδα, έκλεισε το κήρυγμά του με το περίφημο: «Ζήτω η Ελλάδα μας! Ζήτω οι Ένοπλες Δυνάμεις μας! Ζήτω η Χωροφυλακή!»

Και εδώ, σύντροφοι, δεν μιλάμε πλέον για τα μαλλιά ενός 11χρονου. Μιλάμε για πολιτική μνήμη. Γιατί η Χωροφυλακή που αναπολεί ο συγκεκριμένος ιεράρχης δεν είναι κάποιος αθώος, γραφικός θεσμός του παρελθόντος.

Η Ελληνική Χωροφυλακή υπήρξε για δεκαετίες βασικός μηχανισμός δημόσιας τάξης και κρατικής καταστολής. Ιδιαίτερα στην εμφυλιακή και μετεμφυλιακή περίοδο συνδέθηκε με τον αντικομμουνιστικό μηχανισμό του κράτους και με διώξεις πολιτών λόγω των πολιτικών τους φρονημάτων. Η ίδια η ιστορική τεκμηρίωση της περιόδου καταγράφει τον ρόλο της Χωροφυλακής ως βασικού οργάνου της αντικομμουνιστικής εκστρατείας.

Δεν είναι λοιπόν δυνατόν να ακούμε «ζήτω η Χωροφυλακή» και να προσπερνάμε αδιάφορα την ιστορική φόρτιση αυτής της φράσης.Μιλάμε για το σώμα που αποτέλεσε επί δεκαετίες έναν από τους βασικούς μηχανισμούς επιτήρησης, καταστολής και δίωξης των «μη εθνικοφρόνων». Για ανθρώπους που φυλακίστηκαν, εξορίστηκαν, βασανίστηκαν και κυνηγήθηκαν επειδή ήταν κομμουνιστές, αριστεροί ή απλώς επειδή δεν χωρούσαν στο αυταρχικό καλούπι της εποχής.

Και επειδή η Ιστορία δεν είναι διακοσμητικό αντικείμενο για τα εκκλησιαστικά κηρύγματα, να θυμίσουμε και κάτι ακόμη: Η Χωροφυλακή και η Αστυνομία Πόλεων καταργήθηκαν ως αυτοτελή σώματα το 1984 και ενώθηκαν στο ενιαίο σώμα της Ελληνικής Αστυνομίας. Αυτό προβλέπει ο Ν. 1481/1984, ενώ και η ίδια η Ελληνική Αστυνομία αναγνωρίζει το 1984 ως έτος ενοποίησης των δύο σωμάτων.

Και ξαφνικά όλα αποκτούν μια παράξενη συνοχή.

Ο ίδιος άνθρωπος που σήμερα ελέγχει ένα παιδί επειδή έχει μακριά μαλλιά, που θεωρεί άξιο σχολιασμού το αν ένα άλλο παιδί φοράει παλιά παπούτσια και που παλαιότερα αναρωτιόταν «μάνα δεν έχουν;» βλέποντας 13χρονα και 14χρονα κορίτσια, είναι ο ίδιος που έχει αισθανθεί την ανάγκη να αναφωνήσει: «Ζήτω η Χωροφυλακή!»

Και τότε ίσως αρχίζουμε να καταλαβαίνουμε ότι δεν πρόκειται για ασύνδετες γραφικότητες. Υπάρχει μια κοινή παπαδίστικη λογική πίσω από όλα αυτά: πειθαρχία, συμμόρφωση, «σωστό» φύλο, «σωστή» εμφάνιση, «σωστή» οικογένεια, «σωστός» πατριωτισμός, «σωστός» πολίτης. Και όποιος αποκλίνει; Παρατήρηση. Επίπληξη. Στίγμα. Κοινωνικός έλεγχος.

Πιθανόν ο συγκεκριμένος ρασοφόρος επιθυμεί να επιστρέψουν οι φυλακές, οι εξορίες και τα βασανιστήρια του μετεμφυλιακού κράτους.

Υπάρχει όμως και κάτι άλλο. Ενας πλουσιοπάροχα αμειβόμενος δημόσιος υπάλληλος και θρησκευτικός παράγοντας επιχειρεί να επιβάλει σε παιδιά κανόνες εμφάνισης και «κανονικότητας», να στιγματίζει τη φτώχεια και να φορτώνει στις γυναίκες την ευθύνη για την ηθική της κοινωνίας.  

Ε, λοιπόν, όχι.

Τα παιδιά δεν χρειάζονται δεσπότες που θα τους μετρούν τα μαλλιά και τα παπούτσια. Οι γυναίκες δεν χρειάζονται ιεράρχες που θα τους υποδεικνύουν πώς θα υπάρξουν ως άνθρωποι και ως μητέρες. Και η κοινωνία δεν χρειάζεται νοσταλγούς μηχανισμών που σημάδεψαν τις πιο σκοτεινές σελίδες της μετεμφυλιακής Ελλάδας.

Γιατί όταν αρχίζεις να ξεχνάς τι ήταν η Χωροφυλακή, δεν αργείς να ξεχάσεις και γιατί χρειάστηκε κάποτε να καταργηθεί. Και τότε, πράγματι, το πρόβλημα δεν είναι πια τα μακριά μαλλιά ενός 11χρονου. Είναι η κοντή μνήμη μιας κοινωνίας.