Θα χρησιμοποιήσουμε το αρχείο μας για να αναφέρουμε ατιμώρητες δολοφονίες Ρομά από μπάτσους. Κι αυτό γιατί  ανάμεσα σε δεκάδες περιστατικά ένστολης βαρβαρότητας, η περίπτωση του δολοφόνου μπάτσου Τυλιανάκη, καταγράφεται ως μία από τις ελάχιστες περιπτώσεις που αστυνομικός καταδικάστηκε σε πραγματική ποινή κάθειρξης για δολοφονία Ρομά.

Ο δολοφονημένος νεολαίος έβγαινε κάθε μέρα με το αυτοκίνητο του, σαν πλανόδιος μανάβης που ήταν να πουλήσει την πραμάτεια του για να ζήσει τον εαυτό του, την γυναίκα του και τα δυο μικρά του παιδάκια. Την μέρα της δολοφονίας του δεν είχε πάει για μεροκάματο. Ηταν σε καλή διάθεση γιατί το μικρό του παιδί που είχε γεννηθεί με πρόβλημα υγείας έβγαινε αποθεραπευμένο από το νοσοκομείο και έχοντας μαζί του στο αυτοκίνητο το μεγαλύτερο τρίχρονο παιδάκι του, είχε πάει να τους αγοράσει γάλα.

Πέφτει σε αστυνομικό μπλόκο και επειδή δεν είχε δίπλωμα οδήγησης, φοβήθηκε και προσπαθεί να το προσπεράσει. Τότε και σύμφωνα με αυτόπτες μάρτυρες που κατέθεσαν στο δικαστήριο, ο μπάτσος βγαίνει στη μέση του δρόμου και κρατώντας το όπλο με τα δυο του χέρια πυροβολεί δυο φορές από πίσω τον Χριστόπουλο. Μια σφαίρα κατέληξε στην πίσω πλευρά του κεφαλιού του νεαρού και πέφτει νεκρός. Κρατική εκτέλεση εν ψυχρώ δηλαδή.

Αμέσως μετά την δολοφονία μπαίνει μπροστά η γνωστή φάμπρικα για να ξεπλυθεί ο δολοφόνος μπάτσος. Τα ΜΜΕ αρχίζουν να δημοσιεύουν “ειδήσεις” για “καταδίωξη και ανταλλαγή πυροβολισμών”, η ανακοίνωση της αστυνομίας λέει ότι «αντιδρώντας ενστικτωδώς, ο αστυφύλακας πυροβόλησε μία φορά με το υπηρεσιακό του όπλο με αποτέλεσμα να τραυματίσει θανάσιμα τον οδηγό», ενώ ο δολοφόνος ισχυρίζεται ότι «παραπάτησε και εκπυρσοκρότησε το όπλο», κάτι που επανέλαβε και στην δίκη που έγινε.

Το Συμβούλιο Πλημμελειοδικών Αθηνών έκρινε ότι ο μπάτσος πυροβόλησε το θύμα του σε ήρεμη ψυχική κατάσταση και τον παραπέμπει να δικαστεί με την κατηγορία της «ανθρωποκτονίας από πρόθεση». Πρωτόδικα το Μεικτό Ορκωτό Δικαστήριο με μια προκλητική απόφαση για το περί δικαίου αίσθημα του επιβάλει ποινή κάθειρξης 13 χρόνων, με τον δολοφόνο να αφήνεται ελεύθερος μέχρι την δίκη του στο Εφετείο. (Να σημειώσουμε ότι ο μπάτσος δεν παρέμεινε ούτε για μία ημέρα στη φυλακή, καθώς δεν προφυλακίστηκε καν).

Στο εφετείο η ποινή του μειώνεται κατά 3 χρόνια και τελικά ο δολοφόνος μπάτσος έκανε “διακοπές” στις φυλακές – οι συνάδελφοι τους ανθρωποφύλακες πάντα εξασφαλίζουν ιδιαίτερες συνθήκες κράτησης για τέτοια άτομα – για πέντε χρόνια, και τώρα κυκλοφορεί ελεύθερος.

Στα κινηματικά χρονικά και στην ιστορία των κοινωνικών αγώνων ενάντια στην κρατική τρομοκρατία, η υπόθεση του Μαρίνου Χριστόπουλου κατέχει μια θλιβερή αλλά κομβική ιδιαιτερότητα. Ανάμεσα σε δεκάδες περιστατικά ένστολης βαρβαρότητας, καταγράφεται ως μία από τις ελάχιστες περιπτώσεις που αστυνομικός καταδικάστηκε σε πραγματική ποινή κάθειρξης για δολοφονία Ρομά. Η πλειονότητα των παρόμοιων υποθέσεων διαχρονικά καταλήγει με προκλητικό τρόπο σε πλήρεις αθωώσεις, απαλλακτικά βουλεύματα ή «χάδια» ποινών με αναστολή.

Το καθεστώς της θεσμικής ασυλίας

Αυτή η καταδίκη, όμως, αποτελεί την εξαίρεση που επιβεβαιώνει τον απαράβατο κανόνα της κρατικής ασυλίας. Το αστικό κράτος προστατεύει συστηματικά τα ένστολα σκυλιά του, ειδικά όταν τα θύματα ανήκουν στα πιο περιθωριοποιημένα και καταπιεσμένα στρώματα της κοινωνίας. Τα παραδείγματα που ανασύρουμε από το αρχείο μας είναι αποκαλυπτικά:

• Τάσος Μουράτης (1996): Ο μπάτσος Δημήτρης Τρίμης τον εκτελεί με αυτόματο Μ5 ενώ ο 45χρονος Ρομ ήταν ήδη ακινητοποιημένος στο έδαφος. Ο δράστης δεν προφυλακίστηκε ούτε για μία ημέρα και η υπόθεση θάφτηκε στις δικαστικές καλένδες.

• Άγγελος Τζελάλ (1998): Δολοφονήθηκε από αστυνομικούς στο Παρθένι Θεσσαλονίκης. Δύο χρόνια μετά, το δικαστικό συμβούλιο τους απάλλαξε πλήρως, κρατώντας μάλιστα τα ονόματά τους στο σκοτάδι, ώστε να συνεχίσουν να προσφέρουν τις «υπηρεσίες» τους στο σύστημα.

• Η σύγχρονη συνέχεια (Σαμπάνης, Φραγκούλης, Μιχαλόπουλος): Το ίδιο ακριβώς μοτίβο επαναλαμβάνεται αυτούσιο στις μέρες μας. Ευθείες βολές με ανθρωποκτόνο πρόθεση ενάντια σε άοπλους νεαρούς Ρομά, ΕΔΕ-πλυντήρια από την ηγεσία της αστυνομίας και δικαστικές αποφάσεις που αφήνουν τους δράστες ελεύθερους.

Η κατασκευή του «ενόχου»: Ο θεσμικός ρατσισμός των συστημικών ΜΜΕ

Δίπλα στην κρατική καταστολή λειτουργεί ένας δεύτερος, εξίσου εγκληματικός μηχανισμός: ο απροκάλυπτος, δομικός ρατσισμός των συστημικών Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης.
Σε κάθε μία από αυτές τις περιπτώσεις, τα κυρίαρχα ΜΜΕ λειτουργούν ως οργανικό κομμάτι του μηχανισμού συγκάλυψης, αναλαμβάνοντας να «εκτελέσουν» τον χαρακτήρα των θυμάτων μετά τη φυσική τους εξόντωση.

• Η κατασκευή της «ανταλλαγής πυροβολισμών»: Πριν καν βγει το επίσημο πόρισμα του ιατροδικαστή, τα δελτία ειδήσεων σπεύδουν να υιοθετήσουν άκριτα τα non-papers της ΕΛ.ΑΣ. Στην περίπτωση του Μαρίνου Χριστόπουλου, οι πρώτες «ειδήσεις» μιλούσαν ψευδώς για καταδίωξη και ανταλλαγή πυρών, επιχειρώντας να παρουσιάσουν τον άοπλο νεαρό ως επικίνδυνο κακοποιό. Η αλήθεια (ότι πυροβολήθηκε πισώπλατα στο κεφάλι) ήρθε στο φως μόνο χάρη στις μαρτυρίες και τον δικαστικό αγώνα.

• Το «ποινικό μητρώο» ως άλλοθι δολοφονίας: Τα συστημικά μέσα εφαρμόζουν μια ιδιότυπη μιντιακή θανατική ποινή. Με το που γίνεται γνωστή μια δολοφονία Ρομά, το κεντρικό θέμα συζήτησης στα τηλεοπτικά παράθυρα μετατοπίζεται ακαριαία στο αν το θύμα είχε απασχολήσει στο παρελθόν τις αρχές για μικροκλοπές. Η ρατσιστική υποδήλωση είναι σαφής: αν είσαι Ρομά, η εν ψυχρώ εκτέλεσή σου στον δρόμο είναι σχεδόν «φυσιολογική».

• Η νομιμοποίηση των ρατσιστικών στερεοτύπων: Η ρητορική των ΜΜΕ φροντίζει να ενεργοποιεί τα πιο αντιδραστικά κοινωνικά αντανακλαστικά. Οι τίτλοι των ειδήσεων μιλούν για «άβατα» και «παραβατικές κοινωνικές ομάδες», τσουβαλιάζοντας μια ολόκληρη κοινότητα για να προετοιμάσουν την κοινή γνώμη να δεχτεί την αθώωση των αστυνομικών.

Η ανάγκη για οργανωμένη ταξική πάλη

«Οι δύο ταγοί της δικαιοσύνης μετά από τρεισήμισι ώρες σύσκεψη, εξέδωσαν αυτή την απόφαση δίνοντας ένα μήνυμα, ότι η ασφάλεια των πολιτών πρέπει να είναι η άμεση προτεραιότητα των πολιτικών».

Αλέξης Κούγιας

Τα παραπάνω δήλωσε ο συνήγορος του δολοφόνου, σχολιάζοντας την ομόφωνη απόφαση ανακρίτριας και εισαγγελέως να αφεθεί ελεύθερος, με περιοριστικούς όρους, ο φονιάς του ρατσιστικού εγκλήματος στην Κόρινθο.

Και κάτι άλλο. Ξέρετε Τι ποινή επιβάλλον οι “λειτουργοί της Θέμιδας” σε έναν επιχειρηματία που δολοφονεί εν ψυχρώ ένα τσιγγανάκι μόλις 13 χρονών; Τη μισή απ’ ότι σε μια φτωχή γυναίκα που πλαστογραφεί το πτυχίο Δημοτικού για να βρει δουλειά.

Να συμπληρώσουμε επίσης ότι σ’ αυτές τις περιπτώσεις ο ρόλος των ΜΜΕ είναι κομβικός, διότι διαμορφώνει το κλίμα μέσα στο οποίο καλείται να δικάσει η αστική δικαιοσύνη. Όταν η δικαιοσύνη τους πετάει στα σκουπίδια αδιάψευστα οπτικά ντοκουμέντα, βίντεο και επώνυμες καταγγελίες –είτε πρόκειται για τον βασανισμό της οικογένειας Ινδαρέ μέσα στο ίδιο της το σπίτι, είτε για το δολοφονικό σαφάρι κατά των Ρομά– το μήνυμα προς την κοινωνία είναι σαφές: Οποιοσδήποτε απλός πολίτης βρεθεί απέναντι στην κρατική αυθαιρεσία είναι απροστάτευτος.

Η καταδίκη του Τυλιανάκη το 2006 δεν ήταν προϊόν της «αντικειμενικότητας» των θεσμών, αλλά αποτέλεσμα της τεράστιας κοινωνικής πίεσης και της οργής του κινήματος. Απέναντι σε αυτό το μιντιακό και δικαστικό τείχος ρατσισμού, ψεύδους και κρατικής τρομοκρατίας, η απάντηση δεν μπορεί παρά να δοθεί στον δρόμο, μέσα από την οργανωμένη ταξική πάλη.