“Κάτω η κυβέρνηση! Κάτω ο πόλεμος”: Σαν σήμερα, 1η Μάη 1916 στο Βερολίνο, μέσα στον Α΄ Παγκόσμιο Ιμπεριαλιστικό Πόλεμο και την “κατάσταση πολιορκίας” του, γράφεται μια από τις πιο λαμπρές σελίδες στην ιστορία της Εργατικής Πρωτομαγιάς και του αντιπολεμικού κινήματος.

Ο “Σπάρτακος” (με ηγέτες τον Καρλ Λίμπκνεχτ και την Ρόζα Λούξεμπουργκ) αποφασίζει μια τολμηρή πρωτοβουλία: Να οργανώσει μεγάλη αντιπολεμική διαδήλωση ενάντια στην κυβέρνηση και τον ιμπεριαλιστικό πόλεμο, που συνεχιζόταν, με αμέτρητα θύματα.

Πριν την Πρωτομαγιά του 1916, ο “Σπάρτακος” πραγματοποιεί-μέσα σε πολύ δύσκολες συνθήκες-κινητοποίηση στα εργοστάσια του Βερολίνου. Ανυπόγραφα φυλλάδια που έγραφαν “οποιοσδήποτε είναι ενάντια στον πόλεμο θα εμφανιστεί 1η Μάη στην πλατεία Πότσνταμ στις 8 το απόγευμα. Ψωμί! Ελευθερία! Ειρήνη!” γέμισαν την πόλη. Η επιτυχία της προσπάθειας ξεπερνά και τις πιο αισιόδοξες προβλέψεις και προκαλεί τρόμο στο Γερμανικό αστικό κράτος.

1η Μάη 1916, από το πρωί, ένα μεγάλο πλήθος χιλιάδων εργατών συγκεντρώνεται γύρω από την πλατεία Πότσνταμ, την οποία η αστυνομία έχει ήδη καταλάβει.

Ο Λίμπκνεχτ είναι ντυμένος με την στολή του στρατιώτη εργασίας (τον είχαν επιστρατεύσει). Μαζί με την Ρόζα, βρίσκονται στο κέντρο των εργατών διαδηλωτών, που τους χαιρετούν με ενθουσιασμό. Η φωνή του σκεπάζει το χώρο: “Κάτω η κυβέρνηση! Κάτω ο πόλεμος!”.

Αμέσως, δεκάδες αστυνομικοί πέφτουν πάνω του και τον αρπάζουν μέσα από το πλήθος. Η Ρόζα τρέχει για να τον απελευθερώσει και δέχεται και αυτή επίθεση από τους αστυνομικούς. Οι εργάτες ορμούν στους αστυνομικούς για να προστατέψουν τους ηγέτες τους. Για ώρες, η πλατεία και όλη η περιοχή μετατρέπονται σε πεδίο μάχης.

Είναι η πρώτη φορά στην Γερμανία που εκδηλώνεται μαχητική αντίσταση κατά του ιμπεριαλιστικού πολέμου. Η τρομοκρατία έχει σπάσει. Η εργατική τάξη, που είχε προδοθεί από τους Σοσιαλδημοκράτες, που με “αριστερές” δικαιολογίες την έστειλαν στο σφαγείο του πολέμου, ξαναβγαίνει στους δρόμους.

Το στρατοδικείο ζητάει άρση της ασυλίας του συλληφθέντα-και τότε Βουλευτή-Λίμπκνεχτ για να τον (κατα)δικάσει για “εσχάτη προδοσία”. Τα αστικά κόμματα, φυσικά ψηφίζουν υπέρ, με ενθουσιασμό.

Οι Σοσιαλδημοκράτες (ο Λίμπκνεχτ είχε εκλεγεί πριν τον πόλεμο με το Σοσιαλδημοκρατικό κόμμα, όταν υπήρχε ακόμα η Β’ Διεθνής και ήταν ενιαία) ακολουθούν μια βρώμικη γραμμή: Για να αντιμετωπίσουν την οργή του εργατόκοσμου δεν ψηφίζουν υπέρ της άρσης της ασυλίας (που έτσι και αλλιώς μπορεί να περάσει χωρίς αυτούς).

Και για να μην υπάρχουν “παρεξηγήσεις” από το αστικό σύστημα δίνουν διαπιστευτήρια ότι εξακολουθούν να ελέγχουν τους εργάτες. Βγαίνουν δημόσια και επίσημα και αποκαλούν τον (φυλακισμένο) Λίμπκνεχτ “αβλαβή έξαλλο”. Ένας Βουλευτής, ο Ντάβιντ θα φτάσει στο σημείο να πει ότι είναι “σκύλος που γαυγίζει δυνατά, δεν δαγκώνει!”.

Η Ρόζα του δίνει την ακόλουθη απάντηση σε προκήρυξη που κυκλοφόρησε: “Σκύλος είναι αυτός που γλύφει τις μπότες εκείνων από τους οποίους για πολλά χρόνια δεχόταν κλωτσιές. Σκύλος είναι εκείνος που, με το ρύγχος μέσα στο φίμωτρο του στρατιωτικού νόμου, κουνάει χαρούμενα την ουρά του κοιτάζοντας στα μάτια τους στρατιωτικούς δικτάτορες, εκλιπαρώντας ταπεινά τη χάρη τους.

Σκύλος είναι εκείνος που βραχνιάζει γαυγίζοντας εναντίον ενός απόντος, εναντίον ενός αλυσοδεμένου, προσφέροντας έτσι σκυλίσια υπηρεσία στους ισχυρούς της ημέρας.

Σκύλος είναι εκείνος που έχει απαρνηθεί όλο το παρελθόν του κόμματος του, όλο εκείνο που ήταν ιερό για μια ολόκληρη γενιά, εκείνος που με διαταγή της κυβέρνησης φτύνει πάνω στο παρελθόν του και το πετάει στο βούρκο”.

26 Ιουνίου 1916, ο Λίμπκνεχτ καταδικάζεται για εσχάτη προδοσία σε 2,5 χρόνια φυλάκισης (στη συνέχεια η ποινή του αυξήθηκε σε 4 χρόνια και 1 μήνα). Από την έναρξη της δίκης στο Βερολίνο γίνονται αντιπολεμικές διαδηλώσεις. Την ημέρα της καταδίκης, 55.000 εργάτες από τα εργοστάσια πολεμοφοδίων κατεβαίνουν σε απεργία διαμαρτυρίας! Μεγάλες διαδηλώσεις γίνονται και στην Στουτγκάρδη και στη Βρέμη.

Ο Γερμανικός μιλιταρισμός και τα δεξιά και “προοδευτικά” κόμματα του βρίσκονται σε πανικό. Παρά το γεγονός ότι οι Σπαρτακιστές είναι λίγοι, η αταλάντευτη στάση τους και τα γεγονότα της Εργατικής Πρωτομαγιάς του 1916 εμπνέουν εκατοντάδες χιλιάδες εργάτες.

Αρχίζει μεγάλο κύμα καταστολής. Η αστυνομία μπαίνει στα εργοστάσια και-μαζί με τους εργοδότες-φτιάχνει λίστες “φιλοσπαρτακιστών”. Χιλιάδες αγωνιστές επιστρατεύονται και στέλνονται στο μέτωπο. Όμως και εκεί θα αναλάβουν αντιπολεμική δράση. Οι μαζικές δίκες και καταδίκες πυκνώνουν.

Όμως, η Εργατική Πρωτομαγιά του 1916 και ηρωική στάση των Σπαρτακιστών έχουν αλλάξει τα δεδομένα. Παρά την καταστολή-και τις πρόσκαιρες “επιτυχίες” της-το αντιπολεμικό κίνημα στην Γερμανία θα συνεχίσει να δυναμώνει.

Ο Λίμπκνεχτ, τώρα με την στολή του κατάδικου, φτύνει κατάμουτρα τον ιμπεριαλισμό και τον μιλιταρισμό: “Κανείς στρατηγός δεν ήταν τόσο υπερήφανος για την στολή του, όσο είμαι εγώ τώρα με την μπλούζα του κατάδικου”.

Η ηρωική του στάση τον μετατρέπει σε σύμβολο των εργατών, σε σύμβολο του αντιπολεμικού αγώνα, μέσα και έξω από την Γερμανία.

Πηγή: Praxis Review