Του Hassan Jouni*- The Cradle

Σε μια χερσαία εκστρατεία που διαρκεί πάνω από έναν μήνα και έχει κινητοποιήσει πέντε μεραρχίες, προηγμένα όπλα και αδιάκοπη αεροπορική και ναυτική υποστήριξη, το Ισραήλ δεν έχει καταφέρει να καταλάβει ούτε ένα λιβανέζικο χωριό, καθώς μια ανθεκτική αντίσταση συνεχίζει να αποτρέπει οποιαδήποτε χερσαία εισβολή.

Τις τελευταίες εβδομάδες, οι πραγματικότητες στο νότιολιβανικό πεδίο μάχης έχουν σκιαγραφήσει μια σαφή εικόνα των προκλήσεων που αντιμετωπίζει ο ισραηλινός στρατός.

Έχει περάσει πάνω από ένας μήνας από την ανακοίνωση της αρχής των χερσαίων επιχειρήσεων από το κράτος κατοχής και παρά την ανάπτυξη τεράστιων δυνάμεων – με πέντε στρατιωτικές μεραρχίες που περιλαμβάνουν πάνω από 50.000 στρατιώτες, εξοπλισμένους με υπερσύγχρονα όπλα και υποστηριζόμενους από έναν τεράστιο αεροπορικό και ναυτικό στόλο – έχει αποδειχτεί δύσκολο να επιτευχθεί σημαντική πρόοδος.

Παρά τις προσπάθειες για πρόοδο κατά μήκος της βόρειας μεθορίου από τα δυτικά προς τα ανατολικά, η πρόοδος του ισραηλινού στρατού ήταν ελάχιστη, σπάνια ξεπερνώντας τα τρία χιλιόμετρα εντός του λιβανέζικου εδάφους. Η κύρια εστίασή τους ήταν στον άξονα Αλ-Αντάισα-Ραμπ Θαλάθιν, ακολουθώντας μια αποτυχημένη επιχείρηση κατάληψης της Αΐτα αλ-Σάαμπ.

Αΐτα αλ-Σάαμπ: Ενα σύμβολο της μάχης

Η κωμόπολη αυτή, ανθεκτική και αδιαπραγμάτευτη μπροστά σε εκατοντάδες αεροπορικές και επιθέσεις πυροβολικού, απώθησε επανειλημμένα τις ισραηλινές προσπάθειες να διασπάσουν τις άμυνές της. Όταν οι δυνάμεις κατοχής απέτυχαν να προχωρήσουν σε αυτόν τον άξονα, μετέφεραν την επίθεσή τους προς την Χιάμ, ελπίζοντας για ένα διάλειμμα από μια νέα κατεύθυνση.

Η Αΐτα έχει βαθιά συμβολική αξία για τον ισραηλινό στρατό – η κατάληψή της θεωρούνταν ηθικός αλλά και στρατηγικός στόχος, λόγω της φήμης της από τον πόλεμο του 2006. Ο εχθρός εξαπέλυσε εκατοντάδες αεροπορικές επιθέσεις και επιθέσεις πυροβολικού, αποφασισμένος να καταστρέψει τα σπίτια της Αΐτα, να μπει στους δρόμους της και να υψώσει τη σημαία του.

Για να το πετύχουν αυτό, επιχείρησαν να περικυκλώσουν την Αΐτα από τα δυτικά, ελπίζοντας να την απομονώσουν από το υπόλοιπο του Λιβάνου. Αυτή ήταν μια τολμηρή στρατηγική απόφαση, αλλά και δαπανηρή. Οι μαχητές της Χεζμπολά, γνωρίζοντας το έδαφος και τις αδυναμίες των επιτιθέμενων, κατάφεραν να απομονώσουν τις δυνάμεις του ισραηλινού στρατού από τις μονάδες υποστήριξής τους, αναγκάζοντές τες τελικά σε υποχώρηση.

Η σφοδρή αντίσταση, υποστηριζόμενη από γειτονικές περιοχές όπως το Χουνάιν, ματαίωσε αυτή τη στρατηγική και προκάλεσε σημαντικές απώλειες στους ισραηλινούς στρατιώτες.

Αφού αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν από την Αΐτα, οι εχθρικές δυνάμεις στράφηκαν προς την Αλ-Αντάισα και την Τάιμπα, πιστεύοντας ότι μια προώθηση από τα σύνορα προς τον ποταμό Λιτάνι θα μπορούσε να φέρει καλύτερα αποτελέσματα. Η περιοχή Μες-Καβάμ προσέφερε στους Ισραηλινούς ένα αποτελεσματικό σημείο βάσης πυροβολικού λόγω της υψομετρικής θέσης της – αλλά ακόμα και αυτό το πλεονέκτημα δεν μπόρεσε να σπάσει τις άμυνες της Αντίστασης.

Αποτυχία του Ισραήλ να “στρατοπεδεύσει” στο Χιάμ

Κάθε προσπάθεια προώθησης συνάντησε σφοδρές αντεπιθέσεις. Ο εχθρός προσπάθησε ξανά, αυτή τη φορά από την περιοχή της Μετούλα, με στόχο να περικυκλώσει το Χιάμ από τα ανατολικά.

Για άλλη μια φορά, η Αντίσταση αρνήθηκε να υποχωρήσει, κατέχοντας τα υψώματα και αποτρέποντας τις ισραηλινές δυνάμεις να εδραιώσουν παρουσία σε αυτήν τη στρατηγική πόλη – μια πόλη με περήφανη ιστορία αγώνα και με θέα που προσφέρει κυριαρχία όχι μόνο πάνω από τον Λίβανο, αλλά και απέναντι από τα σύνορα.

Ήταν στο Χιάμ (που σημαίνει «σκηνές») όπου οι δυνάμεις κατοχής, σε συνεργασία με την πολιτοφυλακή Νότιος Λιβανικός Στρατός (SLA), λειτουργούσαν ένα κακόφημο στρατόπεδο κράτησης και βασανιστηρίων πριν αναγκαστούν να αποσυρθούν το 2000.

Οι ισραηλινές κινήσεις τις τελευταίες μέρες αποκαλύπτουν ένα μοτίβο που μαρτυρά τη στρατηγική τους και τις περιορισμένες δυνατότητές της. Ο ισραηλινός στρατός έχει, όπως συνήθως, στηριχτεί σημαντικά στην αεροπορία, το πυροβολικό και τη ναυτική υποστήριξη για να αποφύγει άμεσες συγκρούσεις με τους μαχητές της Αντίστασης.

Αυτή η υπερβολική εξάρτηση από τις τακτικές μεγάλου βεληνεκούς έχει καταστήσει αργή και αναποτελεσματική την προώθηση των χερσαίων μονάδων. Η διστακτικότητα να αναπτυχθούν άρματα μάχης και βαριά οχήματα οφείλεται στον φόβο – οι τρομερές ρουκέτες Kornet που διαθέτει η Αντίσταση μπορούν να καταστρέψουν θωρακισμένους στόχους από απόσταση πέντε έως επτά χιλιομέτρων, καθιστώντας κάθε θωρακισμένη προώθηση επικίνδυνη.

Αυτή η διστακτικότητα έχει αφήσει το πεζικό χωρίς επαρκή υποστήριξη, περιορίζοντας το επιχειρησιακό τους βάθος. Λειτουργώντας σε στενές ομάδες 9-11 στρατιωτών, φοβούνται τη σύλληψη, και αυτή η συνειδητή, προσεκτική κίνηση τους έχει καταστήσει ευκολότερους στόχους για την Αντίσταση, η οποία χρησιμοποιεί κάθε ευκαιρία να χτυπήσει, προκαλώντας περαιτέρω απώλειες.

Περιορισμοί στη στρατηγική του Ισραήλ στον Νότο

Παρά τις συνεχείς αεροπορικές και πυροβολικές επιθέσεις, η Αντίσταση έχει διατηρήσει τον έλεγχο του μετώπου, εξαπολύοντας επιθέσεις με ρουκέτες και πυροβολικό απέναντι από τα σύνορα. Πολλές κεντρικές τοποθεσίες έχουν στοχοποιηθεί επανειλημμένα, επισημαίνοντας τη στρατηγική τους σημασία για τις επιχειρήσεις του εχθρού.

Ως αποτέλεσμα, ο ισραηλινός στρατός απέτυχε να καταλάβει έστω και ένα χωριό στο νότιο Λίβανο. Τα χωριά κατά μήκος των συνόρων υπέστησαν εκτεταμένες καταστροφές – τα περισσότερα από τα σπίτια τους κατεστραμμένα με τρόπο που παραβιάζει ευθέως το διεθνές δίκαιο, περιλαμβανομένων των αρχών του ανθρωπιστικού δικαίου – αλλά η κατοχή και ο έλεγχος παρέμειναν εκτός εμβέλειας για το Ισραήλ.

Η θρυλική αποφασιστικότητα της Αντίστασης έχει στείλει ένα σαφές μήνυμα: η στρατηγική νίκη δεν είναι εφικτή εδώ. Κάθε πρόοδος στο Λίβανο θα έχει τεράστιο κόστος, και ακόμα κι αν επιτευχθεί, η διατήρηση του ελέγχου θα είναι σχεδόν αδύνατη.

Η ιστορία είναι γεμάτη από τις επώδυνες μνήμες των παρελθόντων Ισραηλινών επιδρομών στο νότο και φαίνεται ότι είναι γραφτό να μάθουν αυτό το μάθημα για άλλη μία φορά.

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά χαρακτηριστικά αυτής της σύγκρουσης είναι η στρατηγική χρήση των drones από την Αντίσταση. Αυτά τα drones έχουν αποδειχθεί εξαιρετικά αποτελεσματικά στη διείσδυση στον ισραηλινό εναέριο χώρο, αποφεύγοντας σύγχρονα συστήματα άμυνας όπως ο Σιδηρούς Θόλος και η Σφενδόνη του Δαβίδ.

Η Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία έχει δυσκολευτεί να αντιμετωπίσει αυτές τις μικρές, ευέλικτες εναέριες απειλές, αποτυγχάνοντας να τις αναχαιτίσει παρά τις πολλές προσπάθειες. Αυτός ο νέος παράγοντας έχει αναδιαμορφώσει το πεδίο της μάχης, εισάγοντας μια σημαντική πρόκληση για το Τελ Αβίβ.

Τα drones έχουν μετατραπεί σε στρατηγικά όπλα. Η επίδρασή τους είναι αισθητή όχι μόνο τακτικά αλλά και πολιτικά, καθώς συνεχίζουν να αιωρούνται πάνω από στρατηγικές τοποθεσίες, περνώντας απαρατήρητα από τις άμυνες και προσγειώνονται όπου θέλουν – περιλαμβανομένου του σπιτιού του πρωθυπουργού Βενιαμίν Νετανιάχου και μιας στρατιωτικής βάσης κοντά στο Αεροδρόμιο Μπεν Γκουριόν.

Μια συνεχιζόμενη αίσθηση ανασφάλειας

Ενώ οι χερσαίες κινήσεις του Ισραήλ έχουν υποχωρήσει, προσπάθησε να καλύψει αυτές τις αποτυχίες με αεροπορική κυριαρχία. Οι εντατικές αεροπορικές επιθέσεις και οι προσπάθειες να σταματήσουν οι εισβολές των drones έχουν μεταφέρει μεγάλο μέρος της μάχης στον αέρα.

Ωστόσο, παρά την καταστροφική τους δύναμη, οι αεροπορικές επιχειρήσεις δεν έχουν μεταβάλει τις πραγματικότητες στο έδαφος. Η ασφάλεια παραμένει άπιαστη για το Ισραήλ, ιδιαίτερα στο βορρά, καθώς οι έποικοι εξακολουθούν να αρνούνται να επιστρέψουν «στο σπίτι τους» – ένας βασικός στόχος του Τελ Αβίβ στον πόλεμο κατά του Λιβάνου.

Πράγματι, η εξίσωση της «χαμένης ασφάλειας» ισχύει και για τις δύο πλευρές των συνόρων. Ενώ ο Λίβανος αντέχει την καταστροφή των σπιτιών και της κληρονομιάς του, το Ισραήλ αντιμετωπίζει μια διαφορετική, αν και εξίσου σημαντική, αίσθηση ανασφάλειας.

Η συνεχής βροχή πυραύλων και η επίμονη παρουσία drones έχουν συντρίψει την αίσθηση ασφάλειας στις ισραηλινές πόλεις, βάσεις, αγροκτήματα και στρατόπεδα. Η σταθερότητα, φαίνεται, θα επιστρέψει μόνο όταν το Ισραήλ είναι έτοιμο να επαναδεσμευτεί στους όρους της Απόφασης του ΟΗΕ 1701.

Αυτή είναι η σκληρή πραγματικότητα στο έδαφος. Οι υπερασπιστές του Νότιου Λιβάνου έχουν δείξει αντοχή και δύναμη, ενώ η εκστρατεία του Ισραήλ, παρά την υποστήριξη των ΗΠΑ και την υπέρτερη δύναμη πυρός, έχει βρεθεί περιορισμένη από την ανθεκτικότητα των αντιπάλων της και τις συνεχώς εξελισσόμενες δυναμικές του σύγχρονου πολέμου.

*O Hassan Jouni είναι στρατηγός ε.α. του Λιβανέζικου Στρατού και κατέχει PhD στις Πολιτικές Επιστήμες.

Το άρθρο το αναδημοσιεύουμε από την ιστοσελίδα της ΚΟΝΤΡΑΣ