Στις 20 Νοέμβρη του 1946 συνέβη μια από τις μεγαλύτερες σφαγές άμαχου πληθυσμού σε ένα χωρίο του Κιλκίς, την Ξηρόβρυση.

Όπως αναφέρει ο Ηλίας Μεταλλίδης* (γεννημένος στην Ξηρόβρυση και μέλος του ΚΚΕ και της ΕΠΟΝ) στο βιβλίο του «Θυμόμαστε, Διδασκόμαστε, Προχωράμε»:

«Το χωριό Ξηρόβρυση, που βρίσκεται στο νομός Κιλκίς, πέντε χιλιόμετρα από την πόλη… ήταν ένα από τα οργανωμένα χωριά της περιοχής μας. Το χωριό δημιουργήθηκε το 1921 με την εγκατάσταση στην περιοχή αυτή των παλιννοστούντων Ποντίων, που βρέθηκαν στην Ελλάδα μετά τον ξεριζωμό τους από τα πάτρια εδάφη τους… το χωριό ήταν 100% οργανωμένο με αριστερές ιδέες, από την εποχή της δικτατορίας του Μεταξά που το ΚΚΕ βρισκόταν σε βαθιά παρανομία. Με την κήρυξη του πολέμου τα στελέχη του ΚΚΕ βγήκαν μπροστάρηδες και καλούσαν τον κόσμο σε αντίσταση στον εισβολέα».

Οι κάτοικοι της Ξηρόβρυσης συμμετείχαν μαζικά στο εργατικό κίνημα πριν τον πόλεμο αλλά και στον αντιφασιστικό αγώνα μέσα από το ΕΑΜ και τον ΕΛΑΣ. Αυτός ήταν και ο πραγματικός λόγος που το χωριό βρέθηκε στο στόχαστρο των παρακρατικών φασιστών στο ξεκίνημα κιόλας του εμφυλίου. Μάλιστα ένας από τους αρχηγούς των ανταρτών της περιοχής, ο Π. Σαββίδης, καταγόταν από την Ξηρόβρυση.

Η αφορμή για τη σφαγή δόθηκε όταν στις 18 Νοέμβρη του 1946 αντάρτες του Κιλκίς επιτέθηκαν κατά της φρουράς του σιδηροδρομικού σταθμού των Μουριών. Η μάχη δεν κράτησε πολύ. Οι αντάρτες υποχώρησαν γρήγορα.
Αμέσως ειδοποιήθηκαν οι κάτοικοι της Ξηρόβρυσης για την πιθανότητα αντιποίνων και οι 300 από τους 450 διέφυγαν στο Κιλκίς.

Δυο μέρες μετά το περιστατικό των Μουριών οι παρακρατικές ομάδες του Λαζίκ (Λάζαρου Αβραμίδη) και τον Μπουντουβάκη (παλιοί δωσίλογοι ΠΑΟτζίδες που μετεξελίχθηκαν σε ΜΑΥδες μετά την επέμβαση των Άγγλων) μπλόκαραν τις δύο εξόδους του χωριού και επιδόθηκαν σε ένα πολύωρο όργιο δολοφονιών και καταστροφών. Κατέκαψαν πάνω από 100 σπίτια, σκότωσαν 47 αμάχους, στην πλειοψηφία τους γυναίκες και παιδιά και τραυμάτισαν πολλούς ακόμη.
Τα περισσότερα θύματα βιάστηκαν κατ’ επανάληψη πριν δολοφονηθούν. Φυσικά το επίσημο κράτος που γνώριζε το γεγονός, δεν παρενέβη, αν και η Χωροφυλακή βρισκόταν πολύ κοντά.

Χαρακτηριστικό της αγριότητας της παρακρατικής συμμορίας είναι το γεγονός ότι πολλά από τα θύματα της επίθεσης αφού ξυλοκοπήθηκαν άγρια και βιάστηκαν, μεταφέρθηκαν στην πλατεία του χωριού και σφάχτηκαν στην κυριολεξία με μαχαίρια κατόπιν εντολής του Λαζίκ.

Ο Ηλίας Μεταλλίδης περιγράφει τα γεγονότα παραστατικά: «Αυτός είναι ο απολογισμός των σκοτωμένων 47 νεκροί, 20 τραυματίες. Το 80% των σπιτιών κάηκαν. Εκείνη τη νύχτα λαμπάδιασε όλο το χωριό Ξηρόβρυση. Οι άνανδροι με τα μαυρισμένα με κάρβουνο πρόσωπα για να μην αναγνωριστούν, τα φασιστόμουτρα των Γερμανών, οι προδότες της πατρίδας, εξόντωσαν ένα ολόκληρο χωριό, που έστειλε τα παλικάρια του στον Αλβανικό πόλεμο… 
Αυτοί οι σκοτωμένοι βοήθησαν στην Εθνική Αντίσταση με ό,τι μέσα και δυνάμεις είχε ο καθένας. Η εγκληματική συμπεριφορά αυτών των άνανδρων που αιφνιδιαστικά μπήκαν στο χωριό, που βίασαν μετά το σκοτωμό τα κοριτσάκια του Ρωσσίδη και του Σαββίδη, που σκότωσαν έγκυες γυναίκες και μωρά παιδιά, δείχνει ότι οι φονιάδες αυτοί δεν ήταν άνθρωποι αλλά ζώα χωρίς ψυχή».
Η θηριωδία συνεχίστηκε με την εισβολή της συμμορίας στο χωριό Κοκκινιά και τη δολοφονία 14 ακόμα αμάχων.

Στην Ξηρόβρυση έχει ανεγερθεί μνημείο με χαραγμένα τα ονόματα των νεκρών για να μείνει χαραγμένη στην μνήμη των σημερινών κατοίκων της περιοχής η θηριωδία του μοναρχοφασιστικού καθεστώτος που εγκαθιδρύθηκε στην Ελλάδα μετά τη Βάρκιζα και την αγγλική επέμβαση.

Σ.Σ.

***

Ο Ηλίας Μεταλλίδης γεννήθηκε το 1925 στην ανταρτομάνα και μαρτυρική Ξηρόβρυση του νομού Κιλκίς.

Το 1943 έγινε μέλος του ΚΚΕ και της ΕΠΟΝ. Λόγω της δράσης του, συνελήφθη από τους Γερμανούς κατακτητές. Κρατήθηκε για μήνες ως μελλοθάνατος στις φυλακές Παύλου Μελά της Θεσσαλονίκης.
Πολυμήχανος και παράτολμος, κατάφερε να δραπετεύσει και να γλιτώσει από τις ριπές του γερμανού φρουρού!

Συνέχισε τη δράση του μέσα από τις γραμμές του ΕΛΑΣ πολεμώντας τους κατακτητές και τους δοσίλογους.
Ένας από δαύτους, κατά τη διάρκεια αποτυχημένης απόπειρας εκτέλεσής του, πυροβολώντας τον, τον τραυμάτισε στο χέρι.

Με την απελευθέρωση, συμμετέχει στη μάχη του Κιλκίς μεταξύ δυνάμεων του ΕΛΑΣ και των ελλήνων δοσιλόγων.
Μετά τη Βάρκιζα κυνηγήθηκε ως «ποινικός» και βγήκε στην παρανομία.

Έπειτα από σύντομη παραμονή στο στρατόπεδο Μπούλκες της Γιουγκοσλαβίας, το Σεπτέμβρη του 1946 εντάχτηκε στις δυνάμεις του ΔΣΕ. Για πάνω από δύο χρόνια πολέμησε στην Κεντρική Μακεδονία στα βουνά Κρούσια και Μπέλλες, αλλά και στα μετόπισθεν του μοναρχοφασιστικού στρατού, από τα Κερδύλια ως το Παγγαίο και από το Χολομώντα ως τον Άθω. Περισσότερα εδώ