Του Τάσου Κατσαρού* – Documento

Το τελευταίο διάστημα κατά τη διάρκεια ανάπλασης του χώρου του πάρκου μνημείου του Εθνικής Αντιστάσης στην περιοχή των Συκεών, μερικές εκατοντάδες μέτρα απ’ τις παλιές φυλακές του Γεντί Κουλέ, βρέθηκαν θαμμένοι σε ομαδικούς τάφους 33 σκελετοί. Όπως φαίνεται απ’ τα πρώτα στοιχεία, θα πρέπει να είναι ορισμένα απ’ τα θύματα του εμφυλίου πολέμου (1946-49) που ίσως ξεπερνούν και τα 400 και που βρίσκονται θαμμένα στη γύρω περιοχή. Απαίτηση των απογόνων των εκτελεσμένων αγωνιστών, αλλά και όλων των πολιτικών κρατουμένων που φυλακίστηκαν στο Γεντί Κουλέ είναι, να πραγματοποιηθεί με κόστος της πολιτείας η ταυτοποίηση μέσω τεστ DNA των σκελετών που βρέθηκαν εκεί, για να αποδοθούν οι ανάλογες τιμές.

Άγγελος Κατσαρός σε όλα τα μεγάλα ιστορικά γεγονότα της εποχής του ήταν παρών!

Την περίοδο της γερμανικής κατοχής το 1943 συμμετείχε στις πολιτικές οργανώσεις (ΕΠΟΝ) του χωριού του Κεφαλάρι (Ντούσια) Κορινθίας.Στα 19 του χρόνια το 1944 πολέμησε τους Γερμανούς και τους ντόπιους συνεργάτες τους στα βουνά της Πελοποννήσου μέσα απ’ το 6ο Σύνταγμα του ΕΛΑΣ Αργολιδοκορινθίας. Συγκεκριμένα, πήρε μέρος στη μάχη της Στυμφαλίας μια απ’ τις μεγαλύτερες μάχες της Πελοποννήσου, όπου οι Γερμανοί επιχείρησαν να κάψουν ντη σοδειά των ορεινών εκείνων περιοχών, αλλά συντρίφτηκαν απ’ τις αντάρτικες δυνάμεις. Ο Α.Κ. πολέμησε ακόμη και στη μάχη στον Αχλαδόκαμπο Αργολίδας, ενός χωριού όπου λίγους μήνες πριν αποχωρήσουν οι Γερμανοί οι προύχοντες του χωριού, ζήτησαν όπλα απ’ τους Γερμανούς και τους ταγματασφαλίτες του Παπαδόγκωνα, για να χτυπήσουν τον ΕΛΑΣ.

Με την ” Λευκή Τρομοκρατία” ο Κατσαρός κατέφυγε στη Θεσσαλονίκη για να γλυτώσει το λυτζάρισμα απ’ τους παρακρατικούς του χωριού του. Ήρθε άμεσα σε επαφή με το ΚΚΕ Θεσσαλονίκης και ο καθοδηγητής της περιοχής του πρότεινε να περάσει στη “Στενή Αυτοάμυνα”. Συγκεκριμένα ο υπεύθυνος τού είπε να ξεκόψει απ’ το κόμμα κι αν γίνεται να αρχίσει να φέρεται εχθρικά ως προς τους άλλους αριστερούς του περιβάλλοντος του, ώστε να δείχνει ότι πέρασε στο απέναντι στρατόπεδο. Το τελευταίο φυσικά δεν έγινε. Μετά την επίθεση στο λεωφορείο της αεροπορίας η οργάνωση εξαρθρώνεται και ο Κατσαρός συλλαμβάνεται και περνάει στρατοδικείο σαν μέλος τις ομάδας Επταλόφου “Στενής Αυτοάμυνας”. Γλυτώνει την καταδίκη σε θάνατο γιατί δεν σπάει στα βασανιστήρια των χωροφυλάκων του Μουσχουντή, δεν τον βγάζουν οι συγκατηγορούμενοι του στην παρακολούθηση που είχε κάνει στον Βασιλικό Επίτροπο ( Στρατιωτικό Εισαγγελέα) Ταμβακά, όπως και στις μεταφορές καψυλίων (πυροκροτητών) που πραγματοποίησε με άλλους συντρόφούς του της οργάνωσης.
Ο φίλος του Γιάννης Τοπουζίζης μέλος κι αυτός της οργάνωσης και καταδικασμένος σε θάνατο απ’ το ίδιο δικαστήριο, λίγο πριν τον πάρουν για εκτέλεση με το τρίτο γκρουπ της ” Αυτοάμυνας” στις 23 Οκτώβρη του 1947, διεξήχθη η παρακάτω σκηνή όπως μας την εξιστορεί ο Α.Κ.

” … Ο Γιάννης στο Επταπύργιο ήταν στη διπλανή ακτίνα που χώριζε τα προαύλιά μας μια καλή μάντρα. Ήταν σούρουπο (είχε αρχίσει να νυχτώνει) όταν ακούσαμε έναν θόρυβο τρομερό στο προαύλιο της διπλανής ακτίνας. Ήταν δύσκολο να ξεχωρίσεις λόγια. Εγώ όμως νομίζω ότι ξεχώρισα μια τρεμουλιαστή αλλά συγχρόνως και διαπεραστική φωνή. Ήταν του Γιάννη
<< Άγγελεεεε>> και κάτι άλλο. Ένα << Γεια σου. Μας σκοτώνουνε>>. Κάτι παρόμοιο. Λέξεις που πνίγηκαν. Ήταν πολύ καλό παιδί ο Γιάννης και πολύ καλός αγωνιστής. Ήταν η στιγμή που τους βγάζανε από τους θαλάμους (σκοτείνιαζε) για να τους πάνε στα μπουντρούμια για να τους σκοτώσουν το πρωί. Ήταν 24 παιδιά, η τρίτη και τελευταία παρτίδα. Το πρωί, τα χαράματα όλοι στο πόδι. Οι τουφεκιές και οι χαριστικές βολές ακούγονταν ολοκάθαρα γιατί οι εκτελέσεις γίνονταν έξω απ’ τα τείχη του Γεντί Κουλέ…”
” Μια Απόφαση Μάχομαι Μέχρι το Τέλος Θεσσαλονίκη 1946-’47 Αντάρτικο Πόλεως Στενή Αυτοάμυνα ΟΠΛΑ Εκδόσεις Διάδοση σελ.197.

Ο Α.Κ. καταδικάστηκε σε ισόβια κάθειρξη. Πέρασε 13, 5 χρόνια στις φυλακές Γεντί Κουλέ – Γυάρου- Κέρκυρας – Τρικάλων – Μεσολογγίου – Πάτρας, επιστροφή στη Γυάρο κι από εκεί αποφυλάκιση.

Όλα τα παραπάνω χωρίς να λυγίσει.

Μετά τη αποφυλάκισή του έρχεται άμεσα σε επαφή με την ΕΔΑ και τον παράνομο μηχανισμό του ΚΚΕ. Έζησε κι αυτός όπως και πολλοί άλλοι την παρακρατική τρομοκρατία την περίοδο της Κυβέρνησης Καραμανλή και τα κυνηγητά απ’ την Ασφάλεια για αρκετά χρόνια. Στη συγκέντρωση της ομιλίας του βουλευτή της αριστεράς Γρηγόρη Λαμπράκη, ο Κατσαρός ήταν ένας απ’ τους διοργανωτές της και ήταν ο τελευταίος απ’ την πρώτη δεκάδα που βγήκε απ’ το κτίριο μαζί με τον Λαμπράκη τη στιγμή της δολοφονίας του απ’ τους παρακρατικούς.

Στις 21 Απρίλη του 1967 συλλαμβάνεται από όργανα της χούντας την πρώτη μέρα και εξορίζεται αρχικά σε Γυάρο – Λέρο και μετά στις φυλακές Ν. Αλικαρνασσού – Αίγινας – Αβέρωφ – Κορυδαλλού – Επταπυργίου, επιστροφή Λέρο κι από εκεί αποφυλάκιση.

Δεν λύγισε ούτε κι εκεί.

Έμεινε συνολικά σε φυλακές και εξορίες 18 χρόνια.

Ορισμένα πράγματα είναι τόσο ισχυρά που δεν εξαγοράζονται ούτε με όλους τους θησαυρούς του κόσμου!

*Ο Τάσος Κατσαρός είναι ιστορικός ερευνητής, γιος του Άγγελου Κατσαρού αγωνιστή της Εθνικής Αντιστάσης και του κομμουνιστικού κινήματος.