Αγγελος Σικελιανός: Ενας αγωνιστής διανοούμενος και ποιητής που πέθανε σαν σήμερα στις 19 του Ιούνη του 1951

Jun 19, 2026 | Ημερολόγιο | 0 comments

«Ψεύτικοι θεοί πολλοί σαπίζουνε την πλάση,/ μ’ αυτός ο θεός που ‘ναι ο λαός θα μείνει πάντα/ στη σαπισμένη γη να φέρει την υγειά της…
Καρδιά, παιδιά… και θ’ απλωθεί ο Παράδεισος μια μέρα…».
….
«Δεν είναι τούτο πάλεμα σε μαρμαρένια αλώνια/ εκεί να στέκει ο Διγενής και μπρος να στέκει ο Χάρος/ Εδώ σηκώνετ’ όλ’ η γη με τους αποθαμένους/ και με τον ίδιο θάνατο πατάει το θάνατό της.
Κι απάνω – απάνω στα βουνά, κι απάνω στις κορφές τους,/ φωτάει με μιας Ανάσταση, ξεσπάει αχός μεγάλος./ Η Ελλάδα σέρνει το χορό, ψηλά, με τους αντάρτες/ – χιλιάδες δίπλες ο χορός, χιλιάδες τα τραπέζια,- / κ’ είν’ οι νεκροί στα ξάγναντα πρωτοπανηγυριώτες».

Αγγελος Σικελιανός

Σαν σήμερα στις 19 του Ιούνη του 1951 έσβησε ένας  αγωνιστής  και  διανοούμενος.

Ο Α. Σικελιανός, έφυγε πικραμένος και παραγκωνισμένος από την επίσημη μετεμφυλιακή Ελλάδα.
Συκοφαντημένος, επειδή είχε το σθένος να συμπορευτεί με το ΕΑΜ, και μάλιστα σαν επικεφαλής του ΕΑΜ Διανοουμένων –Καλλιτεχνών ενώ δεν του συγχωρέθηκε ποτέ από το επίσημο κράτος ότι είχε το θάρρος να μην απαρνηθεί, μετά την απελευθέρωση, τα ιδανικά της Εθνικής Αντίστασης.
Να μη «συνδράμει» τις προσπάθειες της αγγλοκρατίας και της άρχουσας τάξης  για  κατασυκοφάντηση του ΕΑΜ. Να μη «συμφωνήσει» για τις  διώξεις των εκατοντάδων χιλιάδων αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης.

Ο ποιητής δε θεώρησε ότι επιτελούσε το καθήκον του με το να υμνεί απλώς τον ΕΑΜικό αγώνα κλεισμένος στο σπίτι του. Τον υμνούσε και δημόσια. Διακινδυνεύοντας.
Εφτασε να «χτυπήσει» με τους στίχους του, την καμπάνα του αγώνα και στην κηδεία του Παλαμά. Εβγαζε εγερτήριους λόγους σε διάφορες εκδηλώσεις. Τόλμησε σε εκδήλωση στο Ηρώδειο (Αύγουστος του 1944) να απαγγείλει με τη βροντώδη φωνή του τον αντάρτη «Αστραπόγιαννό» του. Αλλά και σε εκδήλωση μετά την απελευθέρωση (1946)  ύμνησε  τον αγώνα και τις ιδέες του ΕΑΜ.
Και καθώς είχε, ήδη, πει το μεγάλο «ΝΑΙ» και το μεγάλο «ΟΧΙ» του, στην πρώτη μεταπολεμική εκδήλωση της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών, ως πρόεδρός της, έκανε μια μεγαλόπνοη προγραμματική ομιλία με θέμα «Προς μια αποφασιστική πνευματική στροφή».

Οι ΕΑΜικές ιδέες του Σικελιανού δε λύγισαν ούτε με τον Δεκέμβρη, ούτε στα μαύρα χρόνια του  Εμφυλίου. Γιατί, όπως έβαζε τον Μακρυγιάννη να λέει, «Τη λευτεριά μας τούτη δεν την ήβραμε στο δρόμο, και δε θα μπούμεν εύκολα στου αυγού το τσόφλι, γιατί δεν είμαστε κλωσόπουλα, σ’ αυτό να ξαναμπούμε πίσω, μα εγίναμε πουλιά, και τώρα πια στο τσόφλι μέσα δε χωρούμε».

Ο Σικελιανός βλέποντας τη νέα, μετά το Δεκέμβρη, σκλαβιά των αγωνιστών, τοποθετούσε υπεράνω όλων των αγαθών τη Λευτεριά, βάζοντας τον Βλαχογιάννη να λέει:
«Τη Λευτεριά, τη Λευτεριά ως τα ύψη,/ τη Λευτεριά ως το θάνατο,/ τη Λευτεριά ως τον Αδη,/ κι απέκει τ’ άλλα είναι καλά, απάνου ή κάτου κόσμος!».
Και στο επίγραμμά του «25 Μάρτη 1821 – 25 Μάρτη 1946» έλεγε:
«Του αγώνα μας πρωτόφλεβα, καρδιά του Εικοσιένα,/ για να σε χαιρετίσουνε ορθό είναι σηκωμένοι/ γυναίκες, γέροντες,/ παιδιά κ’ εγώ στη σύναξή τους/ για βιαστικό αντροκάλεσμα, για σημερινό σημάδι.
Τι τώρα σμίγει το αίμα Σου στην πιο πλατιά του κοίτη/ μ’ όσο αίμα χύθηκεν εχτές, και δες το, ξεχειλίζει/ να μπει ποτάμι ακράταγο με τα ποτάμια τ’ άλλα/ των Λαών ορμάν στη Λευτεριά π’ ανοίγεται μπροστά τους/ Ανθρωποθάλασσα της Ζωής, σ’ Εσέ, Δημοκρατία!».

Τιμωρημένος αλλά περήφανος

Δεν του τα συγχώρεσε όλα αυτά η μεταπολεμική σκοταδιστική εξουσία. Γι’ αυτό και σαμποτάρισε  τρεις φορές την υποψηφιότητά του για το Νόμπελ, την οποία έθεσε η Εταιρία Ελλήνων Λογοτεχνών.
Τον πολέμησε και για έναν ακόμα λόγο.

Επειδή η ΕΑΜοθραφείσα ΕΕΛ το 1947 τον ανακήρυξε τιμητικά ως επίτιμο πρόεδρό της. Το αντιδραστικό κατεστημένο κατηγόρησε την ΕΕΛ ότι προπαγανδίζει το δεύτερο αντάρτικο.
Το «επιχείρημα» ήταν ότι στην πρωτοχρονιάτικη γιορτή της ΕΕΛ (Γενάρης του ’48), την ώρα που ο επίτιμος πρόεδρος της εταιρίας έκοβε την πρωτοχρονιάτικη πίτα, ο Μάρκος Αυγέρης του ευχήθηκε «Να ζήσει σαν τα Ψηλά Βουνά», προπαγανδίζοντας, υποτίθεται, έτσι, τον αγώνα του  Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.
Με αυτήν την κατηγορία μπήκε μπροστά η «μηχανή» τρομοκράτησης του πνευματικού κόσμου. «Μηχανή», που χώρισε τους λογοτέχνες σε  «εθνοπροδότες» και «εθνικόφρονες» και διέσπασε το παλαιότερο σωματείο της χώρας, την ΕΕΛ, με τη δημιουργία της «Εθνικής Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών».

Ο Σικελιανός παραμένει αθάνατος και κατατάσσεται στην κορυφαία τετράδα των δημιουργών του πρώτου μισού του 20ού αιώνα -Παλαμάς, Βάρναλης, Σικελιανός , Καζαντζάκης

Στοιχεία στην ανάρτησή μας πήραμε από δημοσιεύματα του «Ριζοσπάστη»

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

16 Αυγούστου 1936: «Το μίασμα του κομμουνισμού εγένετο παρανάλωμα του πυρός»

Η ιστορία δεν ξεχνά και δεν συγχωρεί.Κάθε φορά που ο φασισμός έστηνε σκηνικό κυριαρχίας, το πρώτο του μέλημα ήταν να φιμώσει τη σκέψη, να κάψει τα βιβλία, να σβήσει τη μνήμη. Γιατί γνώριζε καλά ότι οι ιδέες είναι πιο επικίνδυνες από τα όπλα· μπορούν να εμπνεύσουν, να...

Από νίλα σε νίλα.

Γράφει ο mitsos175 Τι κοινό έχουν τα Δερβενάκια και το Ορμούζ; Είναι στενά, πολύ στενά, σύμφωνα με τη Βούλτεψη. Τόσο στενά που δε χωράνε μεγάλοι στρατοί. Οι Ιρανοί πρέπει να θαυμάζουν τον Κολοκοτρώνη, αφού τον αντιγράφουν. Πριν πάει από τα στενά ο Δράμαλης, όπου τον...

Β. Τσιρώνης: Ενας “ιδιόρρυθμος” αγωνιστής γιατρός που έχασε την ζωή του υπό “περίεργες” συνθήκες (Σαν σήμερα το 1969 πραγματοποιεί αεροπειρατεία)

Ηταν σαν σήμερα 16 Αυγούστου 1969 όταν ο 40χρονος τότε γιατρός  Βασίλης Τσιρώνης, έχοντας μαζί όλη την οικογένεια του, θα πραγματοποιήσει μια αεροπειρατεία σαν πράξη διαμαρτυρίας ενάντια στην χούντα των συνταγματαρχών. Καταλαμβάνει το αεροπλάνο της Ολυμπιακής, που...

153 νεκροί από πυρκαγιές την περίοδο διακυβέρνησης της ΝΔ από το 1990 και μετά.

Γράφει ο mitsos175 Κανονικά δεν έπρεπε να μπω στον πειρασμό να απαντήσω σε καθάρματα, εγκληματίες που έχουν κάψει την Ελλάδα. Αλλά το παράκαναν! Κάθε φορά που μιλάμε για την αδιαφορία, αν όχι συνενοχή της κυβέρνησης όσον αφορά τις πυρκαγιές, μας λένε για το Μάτι! Ένας...

Όταν η λογική συνθλίβεται κάτω από το βάρος της θρησκοληψίας

Η εικόνα που έρχεται από τα Ομαλά της Κεφαλονιάς, κατά τη μεταφορά του σκηνώματος του Αγίου Γερασίμου, προκαλεί θλίψη, προβληματισμό και οργή. Εκατοντάδες άνθρωποι, κάθε ηλικίας, ξαπλωμένοι στο οδόστρωμα σαν μια άμορφη μάζα, περιμένουν υπομονετικά να περάσει από πάνω...

Η ομάδα εθελοντών δασοπυροσβεστών του Ρουβίκωνα στο πύρινο μέτωπο της Σαλαμίνας

Ενώ τα καθεστωτικά ΜΜΕ σιωπούν επιλεκτικά, εμείς δεν ξεχνάμε ποιοι βρέθηκαν πραγματικά στην πρώτη γραμμή της μεγάλης φωτιάς στη Σαλαμίνα. Η ομάδα εθελοντών δασοπυροσβεστών του Ρουβίκωνα ήταν εκεί. Μέσα στις φλόγες και στους καπνούς, με τα μέσα που διέθετε και κυρίως...

Δεν είναι καλή ιδέα να πειράζεις την αρκούδα.

Γράφει ο mitsos175 Οι Ευρωπαίοι διέταξαν τους Ουκρανούς να πλήξουν τη Ρωσία χτυπώντας κρίσιμες υποδομές, όπως διυλιστήρια, αποθήκες, εργοστάσια, σταθμούς παραγωγής ενέργειας κλπ. Ήταν μια πολύ κακή ιδέα για τους Ουκρανούς. Όχι γιατί είχαν χαμηλή ευστοχία, πολύ...

Ολοκαύτωμα στο Κομμένο της Αρτας. Οταν τα ναζιστικά κτήνη βίαζαν γυναίκες, ξεκοίλιαζαν εγκύους, σκότωναν ακόμα και μωρά παιδιά … “για να κάνουν την πλάκα τους”. (16 Αυγούστου 1943)

Ενα από τα πιο φρικιαστικά εγκλήματα  των ναζιστικών  κατοχικών δυνάμεων έγινε σαν σήμερα 16 Αυγούστου 1943 στο χωριό Κομμένο Αρτας. Θα σας συνιστούσαμε να παρακολουθήσετε την σχετική τηλεοπτική εκπομπή του Χρίστου Βασιλόπουλου στην οποία εκτός από την αναλυτική...

Υπάρχει Κακή Παναγιά;

Γράφει ο mitsos175 Ή είναι σχήμα οξύμωρο; Για να λένε «καλή Παναγιά», θα υπάρχει και κακή, αν και για να είμαστε ακριβείς, το «καλή» είναι πλεονασμός, αφού η Παν Αγία είναι πάνω από τους Αγίους και Αγία σε όλα. Επομένως είναι καλή και μάλιστα η καλύτερη. Γιατί όμως το...

Νεκροί και τραυματίες στα ουκρανικά χαρακώματα: Το γαλλικό αίμα αποκαλύπτει το μέγεθος της ΝΑΤΟϊκής εμπλοκής

Γράφει ο Συνεργάτης Μια εξαιρετικά αποκαλυπτική είδηση, που αποτυπώνει το μέγεθος της απευθείας εμπλοκής των δυτικών δυνάμεων στο σφαγείο της Ουκρανίας, μεταδίδει το ρωσικό πρακτορείο ειδήσεων TASS. Σύμφωνα με τις σχετικές αναφορές, ο γαλλικός στρατός φαίνεται να...

Επιλεγμένα Video