Αγγελος Σικελιανός: Ενας αγωνιστής διανοούμενος και ποιητής που πέθανε σαν σήμερα στις 19 του Ιούνη του 1951

Jun 19, 2026 | Ημερολόγιο | 0 comments

«Ψεύτικοι θεοί πολλοί σαπίζουνε την πλάση,/ μ’ αυτός ο θεός που ‘ναι ο λαός θα μείνει πάντα/ στη σαπισμένη γη να φέρει την υγειά της…
Καρδιά, παιδιά… και θ’ απλωθεί ο Παράδεισος μια μέρα…».
….
«Δεν είναι τούτο πάλεμα σε μαρμαρένια αλώνια/ εκεί να στέκει ο Διγενής και μπρος να στέκει ο Χάρος/ Εδώ σηκώνετ’ όλ’ η γη με τους αποθαμένους/ και με τον ίδιο θάνατο πατάει το θάνατό της.
Κι απάνω – απάνω στα βουνά, κι απάνω στις κορφές τους,/ φωτάει με μιας Ανάσταση, ξεσπάει αχός μεγάλος./ Η Ελλάδα σέρνει το χορό, ψηλά, με τους αντάρτες/ – χιλιάδες δίπλες ο χορός, χιλιάδες τα τραπέζια,- / κ’ είν’ οι νεκροί στα ξάγναντα πρωτοπανηγυριώτες».

Αγγελος Σικελιανός

Σαν σήμερα στις 19 του Ιούνη του 1951 έσβησε ένας  αγωνιστής  και  διανοούμενος.

Ο Α. Σικελιανός, έφυγε πικραμένος και παραγκωνισμένος από την επίσημη μετεμφυλιακή Ελλάδα.
Συκοφαντημένος, επειδή είχε το σθένος να συμπορευτεί με το ΕΑΜ, και μάλιστα σαν επικεφαλής του ΕΑΜ Διανοουμένων –Καλλιτεχνών ενώ δεν του συγχωρέθηκε ποτέ από το επίσημο κράτος ότι είχε το θάρρος να μην απαρνηθεί, μετά την απελευθέρωση, τα ιδανικά της Εθνικής Αντίστασης.
Να μη «συνδράμει» τις προσπάθειες της αγγλοκρατίας και της άρχουσας τάξης  για  κατασυκοφάντηση του ΕΑΜ. Να μη «συμφωνήσει» για τις  διώξεις των εκατοντάδων χιλιάδων αγωνιστών της Εθνικής Αντίστασης.

Ο ποιητής δε θεώρησε ότι επιτελούσε το καθήκον του με το να υμνεί απλώς τον ΕΑΜικό αγώνα κλεισμένος στο σπίτι του. Τον υμνούσε και δημόσια. Διακινδυνεύοντας.
Εφτασε να «χτυπήσει» με τους στίχους του, την καμπάνα του αγώνα και στην κηδεία του Παλαμά. Εβγαζε εγερτήριους λόγους σε διάφορες εκδηλώσεις. Τόλμησε σε εκδήλωση στο Ηρώδειο (Αύγουστος του 1944) να απαγγείλει με τη βροντώδη φωνή του τον αντάρτη «Αστραπόγιαννό» του. Αλλά και σε εκδήλωση μετά την απελευθέρωση (1946)  ύμνησε  τον αγώνα και τις ιδέες του ΕΑΜ.
Και καθώς είχε, ήδη, πει το μεγάλο «ΝΑΙ» και το μεγάλο «ΟΧΙ» του, στην πρώτη μεταπολεμική εκδήλωση της Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών, ως πρόεδρός της, έκανε μια μεγαλόπνοη προγραμματική ομιλία με θέμα «Προς μια αποφασιστική πνευματική στροφή».

Οι ΕΑΜικές ιδέες του Σικελιανού δε λύγισαν ούτε με τον Δεκέμβρη, ούτε στα μαύρα χρόνια του  Εμφυλίου. Γιατί, όπως έβαζε τον Μακρυγιάννη να λέει, «Τη λευτεριά μας τούτη δεν την ήβραμε στο δρόμο, και δε θα μπούμεν εύκολα στου αυγού το τσόφλι, γιατί δεν είμαστε κλωσόπουλα, σ’ αυτό να ξαναμπούμε πίσω, μα εγίναμε πουλιά, και τώρα πια στο τσόφλι μέσα δε χωρούμε».

Ο Σικελιανός βλέποντας τη νέα, μετά το Δεκέμβρη, σκλαβιά των αγωνιστών, τοποθετούσε υπεράνω όλων των αγαθών τη Λευτεριά, βάζοντας τον Βλαχογιάννη να λέει:
«Τη Λευτεριά, τη Λευτεριά ως τα ύψη,/ τη Λευτεριά ως το θάνατο,/ τη Λευτεριά ως τον Αδη,/ κι απέκει τ’ άλλα είναι καλά, απάνου ή κάτου κόσμος!».
Και στο επίγραμμά του «25 Μάρτη 1821 – 25 Μάρτη 1946» έλεγε:
«Του αγώνα μας πρωτόφλεβα, καρδιά του Εικοσιένα,/ για να σε χαιρετίσουνε ορθό είναι σηκωμένοι/ γυναίκες, γέροντες,/ παιδιά κ’ εγώ στη σύναξή τους/ για βιαστικό αντροκάλεσμα, για σημερινό σημάδι.
Τι τώρα σμίγει το αίμα Σου στην πιο πλατιά του κοίτη/ μ’ όσο αίμα χύθηκεν εχτές, και δες το, ξεχειλίζει/ να μπει ποτάμι ακράταγο με τα ποτάμια τ’ άλλα/ των Λαών ορμάν στη Λευτεριά π’ ανοίγεται μπροστά τους/ Ανθρωποθάλασσα της Ζωής, σ’ Εσέ, Δημοκρατία!».

Τιμωρημένος αλλά περήφανος

Δεν του τα συγχώρεσε όλα αυτά η μεταπολεμική σκοταδιστική εξουσία. Γι’ αυτό και σαμποτάρισε  τρεις φορές την υποψηφιότητά του για το Νόμπελ, την οποία έθεσε η Εταιρία Ελλήνων Λογοτεχνών.
Τον πολέμησε και για έναν ακόμα λόγο.

Επειδή η ΕΑΜοθραφείσα ΕΕΛ το 1947 τον ανακήρυξε τιμητικά ως επίτιμο πρόεδρό της. Το αντιδραστικό κατεστημένο κατηγόρησε την ΕΕΛ ότι προπαγανδίζει το δεύτερο αντάρτικο.
Το «επιχείρημα» ήταν ότι στην πρωτοχρονιάτικη γιορτή της ΕΕΛ (Γενάρης του ’48), την ώρα που ο επίτιμος πρόεδρος της εταιρίας έκοβε την πρωτοχρονιάτικη πίτα, ο Μάρκος Αυγέρης του ευχήθηκε «Να ζήσει σαν τα Ψηλά Βουνά», προπαγανδίζοντας, υποτίθεται, έτσι, τον αγώνα του  Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας.
Με αυτήν την κατηγορία μπήκε μπροστά η «μηχανή» τρομοκράτησης του πνευματικού κόσμου. «Μηχανή», που χώρισε τους λογοτέχνες σε  «εθνοπροδότες» και «εθνικόφρονες» και διέσπασε το παλαιότερο σωματείο της χώρας, την ΕΕΛ, με τη δημιουργία της «Εθνικής Εταιρίας Ελλήνων Λογοτεχνών».

Ο Σικελιανός παραμένει αθάνατος και κατατάσσεται στην κορυφαία τετράδα των δημιουργών του πρώτου μισού του 20ού αιώνα -Παλαμάς, Βάρναλης, Σικελιανός , Καζαντζάκης

Στοιχεία στην ανάρτησή μας πήραμε από δημοσιεύματα του «Ριζοσπάστη»

0 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Κατερίνα Γώγου: Σαν σήμερα το 1991 δίνει τέλος στην ζωή της (Ηχητικό Αφιέρωμα) – «Την άλλη φορά που θα μας ρίξουνε να μην την κοπανήσουμε. Να ζυγιαστούμε. Μην ξεπουλήσουμε φτηνά το τομάρι μας ρε».

Σαν σήμερα 3 Οκτώβρη του 1991  έδωσε τέλος στην ζωή της με χάπια και αλκοόλ η ηθοποιός, στιχουργός και ποιήτρια Κατερίνα Γώγου. Στο σύντομο διάστημα της ζωής της εκδίδει τις ποιητικές συλλογές “Tρία κλίκ αριστερά “1978, “Ιδιώνυμο”1980, “Το Ξύλινο Πάλτο”1982, “Απόντες”...

Εμπόριο ελπίδας

Βλαστοκύτταρα διά πάσαν νόσον Πηγή: Θανάσης Καραμπάτσος - Documento Το κυνήγι της νεότητας και της αθανασίας. Διαχρονική ματαιοδοξία και επίκεντρο κερδοσκοπίας απατεώνων και επιτήδειων. Ο θάνατος του Γιώργου Μαζωνάκη ξύπνησε το κράτος και τους ελεγκτικούς φορείς (όσοι...

Λουκέτα με… ευρωπαϊκή πρωτιά για την Ελλάδα

Τα στοιχεία της Eurostat για το β΄ τρίμηνο του 2026 αποτυπώνουν μια πραγματική οικονομική κατάσταση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στην Ελλάδα. Οι δηλώσεις πτώχευσης επιχειρήσεων στη χώρα μας αυξήθηκαν κατά 31,6% σε σχέση με το α΄ τρίμηνο του 2026, καταγράφοντας τη...

Λεφτά υπάρχουν – αρκεί να είσαι στην αυλή της εξουσίας!

Η σημερινή αποκάλυψη που εντάσσεται στην κυβερνητική λογική ότι το δημόσιο χρήμα είναι από λεφτόδεντρα που φυτρώνουν στο κρατικό τσιφλίκι που διαχειρίζεται δεν είναι στο χθεσινό επίπεδο του τύπου απευθείας ανάθεσης σχεδόν 1.000.000 ευρώ σε… ξενοδοχείο ημιδιαμονής!...

Ποιός θέλει εμφύλιο στην Αριστερά; – Μια άποψη για την καταγγελία ενός Βιασμού

Λάβαμε και παραθέτουμε Του Marxist Feminism Το ανθρωποκυνηγητό που εγκαινίασε η καταγγελία στο Indymedia αποτελεί ένα ακόμα βήμα στην εμπέδωση ενός ιδιότυπου κανιβαλισμού που εκπροσωπεί ο τριτοκυματικος/φιλελεύθερος/δυτικός φεμινισμός. Με αφορμή την καταγγελία μιας...

Γαλλία: Η μαθητική νεολαία στους δρόμους του αγώνα – Η καταστολή επιστρατεύεται ενάντια στο μέλλον που εξεγείρεται

Όσο και αν τα εγχώρια συστημικά ΜΜΕ επιχειρούν να αποσιωπήσουν ή να υποβαθμίσουν τις συγκλονιστικές ταξικές και κοινωνικές συγκρούσεις που συνταράσσουν τη Γαλλία, η πραγματικότητα των αριθμών και η ένταση των μαχών σώμα με σώμα δεν κρύβονται. Το μαθητικό κίνημα, στο...

“Ο Γερμανός έβγαλε την ξιφολόγχη και την κάρφωσε στην πλάτη του βρέφους”. Η σφαγή των Ναζί στους Λιγκιάδες Ιωαννίνων (Σαν σήμερα, 3 Οκτώβρη 1943)

Στις 3 Οκτωβρίου του 1943 έξι καμιόνια με Γερμανούς καταδρομείς της μεραρχίας «Εντελβάις» εισέβαλαν στο χωριό Λιγκιάδες Ιωαννίνων και διέπραξαν ένα φριχτό έγκλημα. Πυρπόλησαν τα σπίτια του χωριού, σκότωσαν και έκαψαν, όσους κατοίκους δεν είχαν διαφύγει. Οι ναζί δεν...

Βασίλης Ραφαηλίδης: Οι εξουσιαστές ξέρουν να βάζουν στην υπηρεσία τους ακόμα και τον Θεό.

Του Γιώργη Γιαννακέλλη Το κόμμα δεν μπορεί να είναι ουδέτερο απέναντι στη θρησκεία και κάνει αντιθρησκευτική προπαγάνδα ενάντια σε κάθε είδους θρησκευτικές προλήψεις, γιατί το κόμμα είναι υπέρ της επιστήμης, ενώ οι θρησκευτικές προλήψεις στρέφονται ενάντια στην...

Σαν σήμερα ξεκινάει η δίκη για την δολοφονία του Γ. Λαμπράκη. – Μια μνημειώδης αγόρευση του εισαγγελέα Παύλου Δελαπόρτας

Σαν σήμερα στις 03/10/1966 ξεκινάει  στο Κακουργιοδικείο Θεσσαλονίκης η δίκη για τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη. Για την δολοφονία του αγωνιστή βουλευτή της ΕΔΑ από κρατικούς και παρακρατικούς μηχανισμούς γράφουμε αναλυτικά εδώ.  Το πιθανότερο είναι ότι οι δράστες...

Βασίλης Ραφαηλίδης & Γιώργος Ρούσης: Όταν ο Μαρξισμός συνάντησε τον Χριστιανισμό στους δρόμους της κοινωνικής απελευθέρωσης

Η σχέση της ελληνικής Αριστεράς με τη θρησκεία υπήρξε ιστορικά ένα πεδίο έντονων αντιπαραθέσεων, συχνά εγκλωβισμένο ανάμεσα στον δογματικό αντικληρικαλισμό και τη συντηρητική εκμετάλλευση της πίστης. Ωστόσο, η ριζοσπαστική διανόηση του τόπου μας, με κορυφαίο εκφραστή...

Επιλεγμένα Video