Ενα από τα πιο φρικιαστικά εγκλήματα  των ναζιστικών  κατοχικών δυνάμεων έγινε σαν σήμερα 16 Αυγούστου 1943 στο χωριό Κομμένο Αρτας.

Θα σας συνιστούσαμε να παρακολουθήσετε την σχετική τηλεοπτική εκπομπή του Χρίστου Βασιλόπουλου στην οποία εκτός από την αναλυτική αναφορά στο ναζιστικό αυτό έγκλημα που είχε σαν αποτέλεσμα 317 νεκρούς, ανάμεσα στους οποίους τα 17 ήταν παιδιά, μιλάνε επιζήσαντες της ναζιστικής θηριωδίας.

Πολλοί χωρικοί κατάφεραν να διαφύγουν, διασχίζοντας τον ποταμό Άραχθο είτε κολυμπώντας είτε με μικρές βάρκες. Ωστόσο, πολλοί πνίγηκαν κατά την προσπάθειά τους.

Σήμερα, τα ονόματα των 317 θυμάτων φιγουράρουν σε μαρμάρινη πλάκα στο κέντρο του χωριού, σε μνημείο που στέκει ως αιώνιο σύμβολο τιμής και μνήμη

Πάμε να δούμε το περιστατικό πιο αναλυτικά:

Ήταν Δευτέρα, 16 Αυγούστου 1943. Στην καρδιά του καλοκαιριού, το μικρό χωριό Κομμένο στην Άρτα έσφυζε ακόμα από ζωή∙ την προηγούμενη μέρα είχε γίνει γάμος και οι κάτοικοι, άνθρωποι απλοί, γεωργοί και ψαράδες του Αράχθου, είχαν γιορτάσει ως το πρωί. Κανείς τους δεν φανταζόταν ότι η χαρά θα μετατρεπόταν σε μια από τις πιο μαύρες σελίδες της Ιστορίας.

Την αυγή, οι στρατιώτες της 1ης Ορεινής Μεραρχίας της Βέρμαχτ κύκλωσαν το χωριό. Οι εντολές ήταν σαφείς: «Μη μείνει τίποτα ζωντανό». Μέσα σε έξι ώρες, ο παράδεισος της όχθης του Αράχθου έγινε κόλαση.

Το χρονικό της σφαγής

Οι Γερμανοί μπήκαν με κραυγές, με φωτιά και με σίδερο. Σκότωναν χωρίς διάκριση: γέροντες που ξύπνησαν αλαφιασμένοι, μητέρες που κρατούσαν βρέφη, παιδιά που έτρεχαν να σωθούν.
Ολόκληρες οικογένειες κάηκαν ζωντανές μέσα στα σπίτια τους. Άλλοι σφαγιάστηκαν στους δρόμους. Οι επιζώντες μίλησαν για σκηνές ανείπωτης βαρβαρότητας: βιασμούς, ξεκοιλιασμούς, βρέφη που έσβησαν με αναμμένο βαμβάκι στο στόμα, «για πλάκα».

Συνολικά 317 ψυχές χάθηκαν∙ ανάμεσά τους 97 παιδιά, το μικρότερο μόλις έξι μηνών.

Φωνές από τα συντρίμμια

Οι μαρτυρίες των επιζώντων μεταφέρουν τον τρόμο εκείνης της ημέρας:

➤ Η Ελένη Σούλη διηγούνταν: «Έτρεξα να κρυφτώ στο υπόγειο με τα παιδιά μου. Άκουγα τις φωνές τους απ’ έξω, κι ύστερα μυρίσαμε καπνό. Έβαλαν φωτιά στο σπίτι. Τράβηξα τα παιδιά και βγήκα τρέχοντας, αλλά το μικρότερο δεν πρόλαβα να το σώσω…»

➤ Ο Γιάννης Καραγιάννης, τότε 12 ετών: «Κολύμπησα στον Άραχθο για να σωθώ. Το νερό γέμισε κορμιά. Μανάδες αγκαλιά με παιδιά πνίγονταν, αλλά εγώ έσφιγγα τα δόντια και κολυμπούσα. Δεν ξέρω γιατί σώθηκα εγώ κι όχι αυτοί.»

➤ Η Κατερίνα Ζούλα θυμόταν: «Είδα τη μάνα μου να την πυροβολούν μπροστά μου. Έπεσα κάτω και έκανα την πεθαμένη. Πέρασαν από πάνω μου και με πάτησαν. Μόνο έτσι γλίτωσα.»

Αυτές οι φωνές στοιχειώνουν ακόμα τον τόπο∙ μάρτυρες της κτηνωδίας που άφησε πίσω της μόνο σιωπή.

Το Κομμένο δεν ξαναβρήκε ποτέ τη μορφή του. Οι στάχτες έγιναν μνήμη και οι ψυχές των αθώων έγιναν παρακαταθήκη. Στην πλατεία του χωριού, ένα μνημείο με τα ονόματα των 317 μαρτύρων στέκει για να θυμίζει πως οι λαοί που ξεχνούν την ιστορία τους είναι καταδικασμένοι να την ξαναζήσουν.

Κανένας από τους ενόχους δεν δικάστηκε ποτέ. Οι σφαγείς χάθηκαν μέσα στον πόλεμο, αλλά οι πράξεις τους έμειναν. Το Κομμένο γράφτηκε πλάι στο Δίστομο και τα Καλάβρυτα, ως φλόγα μνήμης απέναντι στη φασιστική θηριωδία.