Το σημερινό πρωτοσέλιδο της εφημερίδας ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ αποτυπώνει ανάγλυφα μια πραγματικότητα που μέχρι χθες φάνταζε σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Ο πρωθυπουργός της Αλβανίας, Έντι Ράμα, διόρισε στην κυβέρνηση… την Τεχνητή Νοημοσύνη. Συγκεκριμένα, στη θέση του Υπουργού Δημοσίων Συμβάσεων τοποθετήθηκε ένα ρομπότ, με τον ίδιο να πανηγυρίζει για την «καινοτόμα» αυτή επιλογή.
Στην ουσία, ο Ράμα δεν έκανε τίποτε άλλο από το να τραβήξει το παραπέτασμα και να δείξει το μέλλον που ετοιμάζει το σύστημα: έναν κόσμο όπου η ανθρώπινη ευθύνη, η κοινωνική λογοδοσία και η πολιτική βούληση θα παραχωρούν τη θέση τους σε αλγόριθμους. Έναν κόσμο όπου η εξουσία δεν θα φέρει πρόσωπο, αλλά «λογισμικό» – και άρα δεν θα έχει ούτε ενοχές, ούτε ηθικά διλήμματα.
Με το πρόσχημα της «τεχνολογικής ουδετερότητας», επιχειρείται η θεσμοθέτηση ενός μοντέλου όπου οι αποφάσεις της εξουσίας θα παρουσιάζονται ως «αντικειμενικές» και «αλάθητες», αφού τις επικυρώνει η μηχανή. Όμως όλοι γνωρίζουμε ότι κάθε τεχνητή νοημοσύνη είναι προϊόν ανθρώπων – και μάλιστα των ισχυρών που τη χρηματοδοτούν, τη σχεδιάζουν και τη χειραγωγούν. Οι αλγόριθμοι δεν είναι «ουδέτεροι», είναι ταξικοί.
Αυτό το μέλλον δεν είναι απελευθέρωση. Είναι υποδούλωση. Όπως οι «αγορές» παρουσιάζονταν ως υπεράνω κριτικής, τώρα η «τεχνητή νοημοσύνη» έρχεται να παίξει τον ρόλο του αδιάψευστου διαιτητή. Ένας ψηφιακός Λεβιάθαν που θα αποφασίζει για εμάς, χωρίς εμάς και σίγουρα εναντίον μας.
Η πραγματική συζήτηση λοιπόν δεν είναι αν μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να διοικήσει καλύτερα από τους διεφθαρμένους πολιτικούς. Είναι αν θα δεχτούμε να μας κυβερνούν τα ίδια αφεντικά, αυτή τη φορά φορώντας το προσωπείο μιας μηχανής.
Ο «νέος, ζοφερός κόσμος» δεν είναι προφητεία, είναι πια μπροστά μας. Και ο μόνος τρόπος να μην εγκλωβιστούμε στα γρανάζια του είναι να τον ανατρέψουμε.
Το μέλλον μας δεν μπορεί να ανήκει στις μηχανές, αλλά στους ανθρώπους. Οι κοινωνίες δεν χρειάζονται «υπουργούς-ρομπότ», αλλά πολίτες συνειδητοποιημένους, οργανωμένους και αποφασισμένους να διεκδικήσουν το δίκιο τους.
Γιατί η πραγματική νοημοσύνη, η νοημοσύνη που μπορεί να αλλάξει τον κόσμο, δεν είναι τεχνητή. Είναι αυτή που θα κάνει μαζική πεποίθηση ότι το μέλλον μας πρέπει να είναι μια κοινωνία χωρίς εκμεταλλευτές και εκμεταλλευόμενους, χωρίς καταπιεστές και καταπιεζόμενους.
0 Comments