Σαν σήμερα, στις 29 Σεπτέμβρη 1944, μόλις λίγες εβδομάδες πριν από την απελευθέρωση της Αθήνας, οι ναζιστικές δυνάμεις κατοχής και οι ντόπιοι συνεργάτες τους έγραψαν μία ακόμη από τις πιο μαύρες, αλλά και πιο αποσιωπημένες σελίδες της ελληνικής ιστορίας. Η σφαγή στη συνοικία του Αγίου Γεωργίου (Πυριτιδοποιείο) στο Αιγάλεω, με περισσότερους από 100 νεκρούς και εκατοντάδες καμένα σπίτια, δεν ήταν ένα τυχαίο ξέσπασμα βίας. Ήταν ένα προμελετημένο ταξικό και πολιτικό έγκλημα ενάντια στις εργατοσυνοικίες που αποτελούσαν τα προπύργια της Αντίστασης και του ΕΑΜ-ΕΛΑΣ.

Το χρονικό της ναζιστικής θηριωδίας

Το πρωί της 29ης Σεπτέμβρη, ένα τμήμα Γερμανών μοτοσικλετιστών (της περίφημης μεραρχίας των Ες-Ες ή συνεργαζόμενων ταγμάτων) βρέθηκε στην περιοχή του Αιγάλεω. Εκεί, ήρθαν αντιμέτωποι με τις αντάρτικες δυνάμεις του ΕΛΑΣ που περιφρουρούσαν τις λαϊκές γειτονιές. Μετά από μια σύντομη αψιμαχία, κατά την οποία υπήρξαν απώλειες από την πλευρά των κατακτητών, οι Γερμανοί υποχώρησαν, για να επιστρέψουν λίγο αργότερα με ισχυρές δυνάμεις ενισχύσεων, αποφασισμένοι να εφαρμόσουν το δόγμα της «συλλογικής ευθύνης».

Αυτό που ακολούθησε ήταν μια κόλαση επί γης. Οι ναζί απέκλεισαν τη συνοικία του Αγίου Γεωργίου (γύρω από το σημερινό γήπεδο και το άλσος του Μπαρουτάδικου). Με δοχεία βενζίνης και εμπρηστική σκόνη, άρχισαν να πυρπολούν συστηματικά τα φτωχικά σπιτάκια προσφύγων και εργατών.

Οι κάτοικοι εγκλωβίστηκαν μέσα στις φλόγες. Όσοι επιχειρούσαν να βγουν για να σωθούν, εκτελούνταν εν ψυχρώ στους δρόμους. Δεκάδες γέροντες, γυναίκες και παιδιά κάηκαν ζωντανοί μέσα στα ίδια τους τα σπίτια. Ο τελικός απολογισμός ήταν ανατριχιαστικός: περισσότεροι από 100 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους εκείνη την ημέρα, ενώ πάνω από 150 σπίτια μετατράπηκαν σε στάχτη, αφήνοντας εκατοντάδες οικογένειες στο δρόμο.

Το ταξικό πρόσημο της σφαγής

Η σφαγή στο Πυριτιδοποιείο εντάσσεται στο ίδιο πλαίσιο με το Μπλόκο της Κοκκινιάς, τη σφαγή της Καισαριανής, του Περιστερίου και των άλλων κόκκινων προαστίων της Αθήνας. Οι Γερμανοί και οι εγχώριοι γερμανοτσολιάδες γνώριζαν καλά ότι η δυτική Αθήνα, η εργατική τάξη και η προσφυγιά, ήταν η ραχοκοκαλιά της Αντίστασης.

Λίγες μέρες πριν την οριστική τους αποχώρηση, οι φασίστες ήθελαν να τρομοκρατήσουν τον λαό, να τσακίσουν το ηθικό του κινήματος και να αφήσουν πίσω τους καμένη γη, προετοιμάζοντας το έδαφος για την επόμενη φάση της ταξικής αναμέτρησης που θα ακολουθούσε τον Δεκέμβρη του ’44.

Η ιστορική αμνησία και το χρέος μας.

Για δεκαετίες, η επίσημη ιστορία του αστικού κράτους προσπάθησε να υποβαθμίσει ή και να σβήσει τη Σφαγή του Αιγάλεω από τη συλλογική μνήμη. Οι ένοχοι, τόσο οι Γερμανοί αξιωματικοί όσο και οι ντόπιοι δωσίλογοι που τους υπέδειξαν τα σπίτια των αγωνιστών, δεν τιμωρήθηκαν ποτέ ουσιαστικά. Αντίθετα, πολλοί από τους συνεργάτες των ναζί ενσωματώθηκαν στον μεταπολεμικό κρατικό μηχανισμό για να πολεμήσουν το κομμουνιστικό κίνημα.

Σήμερα, 82 χρόνια μετά, η θυσία των κατοίκων του Πυριτιδοποιείου παραμένει ζωντανή στη μνήμη του ταξικού κινήματος. Δεν πενθούμε απλώς· θυμόμαστε, διδασκόμαστε και συνεχίζουμε.

Το Αιγάλεω, η Κοκκινιά, η Καισαριανή μας θυμίζουν ότι ο φασισμός είναι το πιο άγριο σκυλί του καπιταλισμού και ότι ο μόνος τρόπος για να τον τσακίσεις είναι η οργανωμένη, μαζική και ανυποχώρητη πάλη του λαού για μια κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση.

Τιμή και δόξα στους νεκρούς του Πυριτιδοποιείου!

Ο φασισμός δεν πεθαίνει μόνος του, τον τσακίζουμε!