Του Γ. Γ.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, που σήμερα κουνάει το δάχτυλο λέγοντας ότι «για να μπει κανείς στην πολιτική πρέπει να έχει ζήσει έντιμα, να έχει αφεντικό, να έχει χτυπήσει κάρτα», έχει ένα «επαγγελματικό» παρελθόν που μυρίζει nepotism από μακριά.

Η επαγγελματική διαδρομή του Κυριάκος Μητσοτάκης προβάλλεται συστηματικά ως παράδειγμα ατομικής επιτυχίας, τεχνοκρατικής επάρκειας και «αριστείας». Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ένα σχολικό εγχειρίδιο αναπαραγωγής της εξουσίας, γραμμένο όχι με κόπο και ρίσκο, αλλά με οικογενειακές γνωριμίες, πολιτικές πλάτες και θεσμική συνενοχή.

Στα 22 του χρόνια, χωρίς καμία εργασιακή εμπειρία και χωρίς σπουδές σε οικονομικά ή χρηματοοικονομικά, ο Κυριάκος Μητσοτάκης προσλαμβάνεται σε επενδυτική τράπεζα στο Λονδίνο. Την ίδια στιγμή, χιλιάδες νέοι επιστήμονες, με πολλαπλά πτυχία και πραγματικά προσόντα, στοιβάζονται στα χαμηλόμισθα γραφεία του City ή απορρίπτονται σιωπηλά. Η αγορά, κατά τα άλλα «αμείλικτη», αποδεικνύεται εξαιρετικά επιεικής όταν πρόκειται για γόνους πολιτικών δυναστειών.

Η έννοια της αξιοκρατίας εξαφανίζεται πλήρως λίγα χρόνια αργότερα, όταν ο Μητσοτάκης επιστρέφει στην Ελλάδα, σαν απόφοιτος τους Harvard και τοποθετείται διευθύνων σύμβουλος της NBG Venture Capital, θυγατρικής της Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος.

Πρόκειται για μια θέση στρατηγικής σημασίας, που επηρεάζει ροές κεφαλαίων, επενδυτικές επιλογές και δημόσιο χρήμα. Και όμως, ανατίθεται σε έναν άνθρωπο χωρίς αποδεδειγμένο επαγγελματικό έργο, χωρίς ιστορικό επιτυχιών, χωρίς κοινωνικό έλεγχο.

Ως διευθύνων σύμβουλος, διαχειριζόταν επενδύσεις σε Ελλάδα και Βαλκάνια. Σύμφωνα με δημοσίευμα του bankingnews.gr (2023), ο πατέρας του Κωνσταντίνος Μητσοτάκης ζήτησε χάρη από τον πρωθυπουργό Κώστα Σημίτη, ο οποίος μεσολάβησε στον Θεόδωρο Καρατζά (διοικητή Εθνικής). Ο ίδιος ο Καρατζάς φέρεται να είπε: «Κάνουμε μια χάρη στον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη».

Το άρθρο χαρακτηρίζει τη θέση ως «βύσμα», με «όχι τρομερές επιδόσεις». Οσο για τον μισθό του, τα δημοσιεύματα έκαναν λόγο για 10.000 ευρώ/μήνα το 2001 – ποσό εξωφρενικό για την εποχή (περίπου 3,4 εκατ. δραχμές), όταν ο μέσος μισθός ήταν γύρω στα 700-800 ευρώ. Δεν βρέθηκε επίσημη επιβεβαίωση, αλλά ταιριάζει με υψηλόβαθμες τραπεζικές θέσεις.

Σκάνδαλο NBG: Το 2007-2009, κατά την κυβέρνηση Καραμανλή, αποκαλύφθηκε ότι η NBG Venture Capital είχε δώσει επιδοτήσεις σε εταιρείες που δεν πληρούσαν κριτήρια (π.χ. καινοτομία). Οι επιδοτήσεις επιστράφηκαν, η εταιρεία τέθηκε σε εκκαθάριση. Ο ανακριτής ζήτησε άρση ασυλίας του Μητσοτάκη για πιθανή ποινική ευθύνη, αλλά η Βουλή (με πλειοψηφία ΝΔ) την απέρριψε τον Ιανουάριο 2009. Ο Μητσοτάκης ισχυρίστηκε ότι δεν υπήρχε ποινική διάσταση, μόνο πολιτική αμφισβήτηση.

Το εργασιακό βιογραφικό του Κυριάκου Μητσοτάκης δεν είναι ένα σκάνδαλο με τη στενή έννοια. Πρόκειται για κάτι βαθύτερο και πιο δομικό: για τον κανονικό τρόπο λειτουργίας του αστικού κράτους. Εκεί όπου οι θέσεις δεν κατακτώνται, αλλά κληρονομούνται. Όπου το βιογραφικό δεν είναι αποτέλεσμα κοινωνικής διαδρομής, αλλά προκαταβολή εξουσίας. Όπου η αποτυχία δεν τιμωρείται και η επιτυχία δεν απαιτείται.

Η επαγγελματική πορεία του Κυριάκου Μητσοτάκη δεν είναι εξαίρεση. Είναι ο κανόνας για μια τάξη που μιλά για ανταγωνισμό, αλλά ζει από τη σιγουριά. Που διακηρύσσει την αξιολόγηση, αλλά δεν αξιολογήθηκε ποτέ. Που απαιτεί από τους πολλούς να αποδεικνύουν συνεχώς την αξία τους, ενώ η δική της θεωρείται αυτονόητη.

Γι’ αυτό και κάθε φορά που ο Μητσοτάκης μιλά για «αριστεία», δεν απευθύνεται στην κοινωνία. Απευθύνεται στην τάξη του. Και της υπόσχεται ότι, όσο κυβερνά, το σύστημα θα συνεχίσει να λειτουργεί όπως πάντα: προς όφελος των λίγων, εις βάρος των πολλών.

Υ.Γ. Οι αστοί πολιτικοί μπορεί να τσακώνονται μπροστά στις κάμερες. Πίσω από αυτές, όμως, φροντίζουν να μη χάνεται ποτέ η σκυτάλη της εξουσίας — από πατέρα σε γιο.