Σαν σήμερα, στις 15 Γενάρη 1919, η κυβέρνηση του Ελευθερίου Βενιζέλου, υπηρετώντας πιστά τα ιμπεριαλιστικά συμφέροντα των Συμμάχων, εντείνει την εμπλοκή της Ελλάδας στην επέμβαση κατά της νεαρής Σοβιετικής Ρωσίας.

Ενώ η μεταφορά ελληνικών στρατευμάτων είχε ξεκινήσει ήδη από τις 2 Γενάρη, η περίοδος αυτή σηματοδοτεί την κλιμάκωση της ελληνικής συμμετοχής στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο ενάντια στον επαναστατημένο ρωσικό λαό, που είχε θριαμβεύσει με την Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917.

Αυτή η μαύρη σελίδα της ελληνικής ιστορίας αποκαλύπτει την ταξική φύση του ελληνικού αστικού κράτους: την υποταγή του στους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς, θυσιάζοντας χιλιάδες Έλληνες στρατιώτες στο βωμό των συμφερόντων των μεγάλων δυνάμεων.

Το Ιστορικό Πλαίσιο: Η Οκτωβριανή Επανάσταση και η Ιμπεριαλιστική αντίδραση

Η Οκτωβριανή Επανάσταση του 1917, υπό την ηγεσία των Μπολσεβίκων με τον Λένιν στην πρωτοπορία, ανέτρεψε το τσαρικό καθεστώς και εγκαθίδρυσε την πρώτη εργατική εξουσία στον κόσμο. Οι εργάτες και οι αγρότες της Ρωσίας, εξαντλημένοι από τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο και την εκμετάλλευση, πήραν την εξουσία στα χέρια τους, δημιουργώντας τα Σοβιέτ και βάζοντας τέλος στον ιμπεριαλιστικό πόλεμο με τη Συνθήκη του Μπρεστ-Λιτόφσκ.

Αυτή η επανάσταση έγινε φάρος ελπίδας για τους καταπιεσμένους λαούς όλου του κόσμου, απειλώντας τα θεμέλια του καπιταλισμού.

Οι ιμπεριαλιστικές δυνάμεις – Βρετανία, Γαλλία, ΗΠΑ, Ιαπωνία και άλλες – δεν μπορούσαν να ανεχθούν αυτή την απειλή. Από το 1918, ξεκίνησαν μια μαζική επέμβαση στον Ρωσικό Εμφύλιο Πόλεμο, υποστηρίζοντας τις Λευκές Δυνάμεις (αντεπαναστάτες) ενάντια στον Κόκκινο Στρατό. Στόχος τους ήταν να πνίξουν στο αίμα την επανάσταση και να μοιραστούν τα εδάφη και τους πόρους της Ρωσίας.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Γαλλία, ως κύριος συντονιστής στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, ζήτησε από τον Βενιζέλο να στείλει ελληνικά στρατεύματα στην Ουκρανία, ανταλλάσσοντας με υποστήριξη στις ελληνικές διεκδικήσεις στη Μικρά Ασία και την Ανατολική Θράκη.

Ο Ρόλος του Βενιζέλου: Υποταγή στον Ιμπεριαλισμό

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ο “εθνάρχης” της αστικής τάξης, αποδέχθηκε αμέσως το αίτημα του Γάλλου πρωθυπουργού Ζορζ Κλεμανσώ. Στις αρχές του 1919, έστειλε το 1ο Σώμα Στρατού, αποτελούμενο από τρεις μεραρχίες και περίπου 23.351 στρατιώτες, υπό τον Στρατηγό Κωνσταντίνο Νίδερ.

Οι Έλληνες στρατιώτες μεταφέρθηκαν στην Οδησσό και άλλες περιοχές της νότιας Ρωσίας (σημερινή Ουκρανία), όπου πολέμησαν δίπλα σε Γάλλους, Πολωνούς και Ρουμάνους κατά των Μπολσεβίκων. Η αποστολή αυτή δεν ήταν “εθνική”, όπως την παρουσίαζε η προπαγάνδα του Βενιζέλου, αλλά καθαρά ιμπεριαλιστική: η Ελλάδα έγινε πιόνι στα χέρια των Συμμάχων, με στόχο να προστατεύσει τα συμφέροντα των καπιταλιστών και να καταστείλει την εργατική εξουσία.

Οι συνθήκες ήταν εφιαλτικές. Οι Έλληνες στρατιώτες, χωρίς επαρκή εξοπλισμό και προετοιμασία, αντιμετώπισαν το σκληρό ρωσικό χειμώνα, επιδημίες και την αποφασιστική αντίσταση του Κόκκινου Στρατού. Πολλοί πέθαναν από ασθένειες, μάχες ή εξάντληση, ενώ η ηθική τους ήταν χαμηλή λόγω της απόστασης από την πατρίδα και της κατανόησης ότι πολεμούσαν έναν άδικο πόλεμο. Η εκστρατεία διήρκεσε μέχρι τον Απρίλιο του 1919, όταν οι Συμμαχικές δυνάμεις αποσύρθηκαν ηττημένες, αφήνοντας πίσω χιλιάδες νεκρούς.

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο Βενιζέλος, για να κερδίσει την εύνοια των Συμμάχων, θυσίασε όχι μόνο στρατιώτες αλλά και την ελληνική κοινότητα στη Ρωσία. Οι Έλληνες του Πόντου και της Μαύρης Θάλασσας υπέστησαν αντίποινα από τους Μπολσεβίκους, ενώ η επέμβαση αυτή προοίμιο της καταστροφής στη Μικρά Ασία το 1922.

Η Αντίσταση του Εργατικού Κινήματος: Το ΣΕΚΕ Καταγγέλλει τον Ιμπεριαλισμό

Απέναντι σε αυτή την ιμπεριαλιστική περιπέτεια, το Σοσιαλιστικό Εργατικό Κόμμα Ελλάδας (ΣΕΚΕ), πρόδρομος του ΚΚΕ, στάθηκε αταλάντευτα στο πλευρό του ρωσικού προλεταριάτου. Από την πρώτη στιγμή, το ΣΕΚΕ καταδίκασε την επέμβαση ως ιμπεριαλιστική και κάλεσε σε μαζικές κινητοποιήσεις ενάντια στον πόλεμο.

Η εφημερίδα “Ριζοσπάστης” έπαιξε καθοριστικό ρόλο, αποκαλύπτοντας τον ρόλο της κυβέρνησης Βενιζέλου και ενθαρρύνοντας την ταξική αλληλεγγύη. Οι Έλληνες κομμουνιστές, παρά τις διώξεις, έδωσαν ένα παράδειγμα προλεταριακού διεθνισμού, απορρίπτοντας τον εθνικισμό και υπερασπιζόμενοι την επανάσταση.

Σήμερα, 107 χρόνια μετά, η ιστορία αυτή μας υπενθυμίζει ότι ο ιμπεριαλισμός δεν αλλάζει. Οι ίδιες δυνάμεις που τότε έστειλαν στρατεύματα κατά της Ρωσίας, σήμερα σπέρνουν πολέμους στην Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή και αλλού, για τον έλεγχο πόρων και αγορών. Η ελληνική αστική τάξη, πιστή στους ΝΑΤΟϊκούς και στους σχεδιασμούς της ΕΕ, εμπλέκει τη χώρα σε παρόμοιες περιπέτειες, θυσιάζοντας τον λαό στο βωμό των συμφερόντων.

Το ταξικό μας χρέος παραμένει: Να παλεύουμε ενάντια στον ιμπεριαλισμό, να υπερασπιζόμαστε την ειρήνη και την αλληλεγγύη των λαών.