Σήμερα έσβησε ο Γιάννης Ξυλούρης, ο Ψαρογιάννης. Ένας άνθρωπος που δεν υπήρξε απλώς μουσικός, αλλά φορέας μνήμης, ιστορίας και συλλογικής εμπειρίας. Ένας από εκείνους που κράτησαν ζωντανή τη μουσική παράδοση της Κρήτης όχι ως τουριστικό ντεκόρ ή «φολκλόρ», αλλά ως ζωντανή, λαϊκή έκφραση.
Ο Ψαρογιάννης δεν ανήκε στα σαλόνια ούτε στις πίστες της εμπορευματοποιημένης διασκέδασης. Ανήκε στους ανθρώπους που κουβαλούν τον τόπο τους μέσα στη φωνή και στο παίξιμό τους. Η λύρα του δεν έπαιζε για να εντυπωσιάσει, αλλά για να αφηγηθεί. Να μιλήσει για τη δουλειά, τη φτώχεια, τον έρωτα, την ξενιτιά, την αντίσταση. Για όλα όσα συγκροτούν τη ζωή των «από κάτω».
Σε μια εποχή που η παράδοση ευνουχίζεται, πακετάρεται και πουλιέται ως προϊόν, ο Ψαρογιάννης παρέμεινε αυθεντικός. Δεν αναζήτησε τη δημοσιότητα, δεν φόρεσε τον ρόλο του «σταρ». Κράτησε τη μουσική του δεμένη με την κοινότητα, με το πανηγύρι, με το βίωμα. Εκεί όπου η τέχνη δεν είναι εμπόρευμα αλλά συλλογική ανάγκη.
Ο θάνατός του δεν είναι απλώς μια πολιτιστική απώλεια. Είναι άλλη μία υπενθύμιση ότι μαζί με τους ανθρώπους αυτούς χάνεται ένας κόσμος ολόκληρος. Ένας κόσμος όπου η τέχνη γεννιόταν από τη ζωή και γύριζε πίσω σε αυτήν. Όχι για να αποσπάσει, αλλά για να ενώνει.
Κι αν σήμερα τα δελτία ειδήσεων θα τον χωρέσουν σε λίγες αράδες, ο Ψαρογιάννης θα συνεχίσει να ζει εκεί που πραγματικά ανήκει: στις μνήμες των ανθρώπων, στα τραγούδια που λέγονται χωρίς μικρόφωνα, στις νύχτες που η λύρα δεν παίζει για χειροκρότημα αλλά για να αντέχεται η ζωή.
Καλό ταξίδι, Ψαρογιάννη.
Η φωνή σου ήταν – και θα παραμείνει – φωνή του λαού.
0 Comments