Του Κώστα Παπαδάκη

Διανύουμε μια περίοδο με έντονα χαρακτηριστικά πολιτικής ρευστότητας, ανακατάταξης πολιτικών επιρροών, δημιουργίας νέων κομμάτων και αγωνίας πολλών επιτελείων για τις επιδόσεις τους.

Η αποτύπωση αυτής της κατάστασης συναντάται στις καθημερινές δημοσκοπήσεις από όλες τις εταιρείες με βασικό αντικείμενο την αγωνία στην καταγραφή της επιρροής των νέων κομμάτων που έχουν ιδρυθεί ,τις επιδράσεις τους στο συνολικό πολιτικό σκηνικό καθώς και της δεξαμενής προέλευσης όσων «ψηφίζονται» δημοσκοπικά.

Είναι προφανές ότι δεν πρόκειται κυρίως – ακόμα – για δημοσκοπήσεις χειραγώγησης, αλλά για αναγνωριστικές δημοσκοπήσεις. Ενα ισχυρό μέρος άλλωστε της αστικής τάξης δεν είναι ικανοποιημένο από τη συμπεριφορά του επιτελικού κράτους και της κυβέρνησης Μητσοτάκη και αποζητά άλλον συστημικό διαχειριστή στο πρόσωπο νέων κομμάτων. Παράλληλα πολλοί ειναι ακόμα και οι οπαδοί της Ν.Δ. που όντας δυσαρεστημένοι με διάφορες όψεις της πολιτικής της αναζητούν εναλλακτική εκλογική έκφραση.

Η δημιουργία του κόμματος Τσίπρα, αλλά ακόμα και η ίδια η προσδοκία ίδρυσής είχαν πολύ έντονες επιπτώσεις στην δημοσκοπική ανακατανομή του χώρου επιρροής των υπόλοιπων κομμάτων της αριστεράς. Ηδη ο ΣΥΡΙΖΑ και η Νέα Αριστερά βρίσκονται κάτω από σκληρή δημοσκοπική δοκιμασία έως και εξαφάνιση, όπως και οι κοινοβουλευτικές τους ομάδες, αφού από μέρα σε μέρα μεγάλο μέρος των βουλευτών τους, που άλλωστε εκλέχθηκαν το 2019 σε εκλογικό συνδυασμό υπό την ηγεσία του Αλέξη Τσίπρα, ετοιμάζονται άμεσα να τα εγκαταλείψουν για να ενταχθούν στην «ΕΛ.Α.Σ.».
Το ΜΕΡΑ 25 και λίγα από τα υπόλοιπα κόμματα του κοινοβουλευτικού τόξου (Ελληνική Λύση, Κ.Κ.Ε., Φωνή Λογικής) διακρίνονται από σχετική δημοσκοπική σταθερότητα σε σχέση με όλα τα υπόλοιπα.

Πολλά υπάρχουν για να συζητηθούν γύρω από αυτά. Ένα από εκείνα που με εντυπωσιάζουν και θεωρώ άξιο αναφοράς είναι η απρόσμενη και σταθερή δημοσκοπική αντοχή του ΜΕΡΑ 25, που δεν ακολουθεί την πτώση, ούτε καν τις διακυμάνσεις των κομμάτων που σχετίζονται με τον παλιό ΣΥΡΙΖΑ. Όπως αναφέρθηκε, ΣΥΡΙΖΑ και Νέα Αριστερά βρίσκονται στην περιοχή του 1%, ενώ και η «Πλεύση Ελευθερίας» κλυδωνίζεται αφού από τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης του 16% πριν ένα χρόνο βρίσκεται τώρα στα όρια της εκλογικής επιβίωσης 3%.

Αντίθετα το ΜΕΡΑ 25, ένα κόμμα που δεν εκπροσωπείται στη Βουλή, ούτε διαθέτει ιδιαίτερη διακλάδωση οργανώσεων βάσης, τοπικών η κλαδικών, γραφείων, επιτροπών με κλασική κομματική δραστηριότητα, ούτε και χαρακτηρίζεται από τις καθημερινές παρεμβάσεις του στην κεντρική πολιτική σκηνή, βρίσκεται σταθερά πάνω από το 2% σε επίπεδο πρόθεσης ψήφου και δεν φαίνεται να επηρεάζεται ιδιαίτερα από τη δημιουργία της «ΕΛ.Α.Σ.». Όλα αυτά μάλιστα όταν ελάχιστοι από τους βουλευτές που είχε εκλέξει (2019 – 2023) εξακολουθούν να παραμένουν στις τάξεις του, ενώ η πρόσφατη αποπομπή της ΑΡ.Α.Σ. θέτει σε δοκιμασία, που παραμένει ανοιχτή, και τη σχέση του με την Λ.Α.Ε.

Το παράξενο – αν και διόλου δυσάρεστο στο όλο πολιτικό σκηνικό – αυτό φαινόμενο απαιτεί την εξήγησή του. Και η εξήγηση για μένα είναι ότι οι άνθρωποι που εκφράζουν δημοσκοπικά την εκλογική τους προτίμηση στο ΜΕΡΑ 25 δεν είναι Συριζογενείς. Άλλωστε ελάχιστα είναι εκείνα τα στελέχη του που έχουν διαδραματίσει ιδιαίτερο ρόλο κομματικό ή κυβερνητικό στο ΣΥΡΙΖΑ την περίοδο 2012 – 2015.

Υπάρχουν βεβαίως και ορισμένες οργανώσεις από εκείνες που την περίοδο 2012 – 2015 είχαν υποστηρίξει τον ΣΥΡΙΖΑ και τώρα υποστηρίζουν το ΜΕΡΑ 25, αλλά αυτό δεν δημιουργεί διαφορά στα παραπάνω. Αντίθετα ενισχύει την πεποίθησή μου για τη διαφορετικη δεξαμενή προέλευσης των δημοσκοπικών ψήφων του. Αλλωστε υπάρχουν και οργανώσεις της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς που έχουν πρόσφατα προσχωρήσει σε αυτό η δήλωσαν την στήριξή τους.

Συνεπώς η αιτία των δημοσκοπικών του επιδόσεων, που είναι αρκετά ψηλές λαμβάνοντας υπ όψη τα παραπάνω δεδομένα είναι κατά τη γνώμη μου ότι ο κόσμος που εκφράζει την εκλογική του προτίμηση σε αυτό δημοσκοπικά είναι κόσμος των κινημάτων, της εξωκοινοβουλευτικής αριστεράς, άνθρωποι των σχημάτων παρεμβάσεων στους μαζικούς χώρους, που η μεγαλύτερη πλειοψηφία των οποίων δεν επιδοκιμάζει εκλογικές πρακτικές αυτοτελούς καταγραφής, προφανώς αποδοκιμάζει τον σεχταρισμό και ασφαλώς δεν είναι ικανοποιημένη από την αποτυχία των μορφωμάτων που έχουν προσπαθήσει να ανταποκριθούν μέχρι τώρα στην ανάγκη κεντρικής πολιτικής έκφρασης και καταγραφής αυτού του χώρου.

Και φαίνεται ότι έχει διαμορφωθεί ένα συμπαγές δημοσκοπικό ποσοστό της τάξης του 2% τουλάχιστον που δεν παρασύρεται σε δικομματικές παγίδες όπως παλιότερα που ψήφιζε ΠΑΣΟΚ η ΣΥΡΙΖΑ για να φύγει η ΝΔ και αντέχει γιατί δεν ενδίδει στην προσπάθεια παράσυρσης σε πολιτικές επιρροές των νέων κομμάτων.

Το γεγονός ότι πρόκειται για ένα κομμα που ιδρύθηκε από ένα πρόσωπο δεν το καθιστά κατ ανάγκη αρχηγικό, αφού ο ιδρυτής και πρόεδρός του σε αντίθεση με αρχηγούς άλλων κομμάτων, δεν διακρίνεται για τον αυταρχισμό και την παρεμβατικότητά του στον τρόπο λειτουργίας της βάσης και των υπόλοιπων στελεχών του παρά μόνο σε ελάχιστες περιπτώσεις. Ακόμα, ο ιδιόρρυθμος τρόπος με τον οποίο εκφράζονται διανοουμενίστικες προσεγγίσεις από τον πρόεδρο του – ακατάληπτες βέβαια στον περισσότερο κόσμο – π.χ. τεχνοφεουδαρχία, νεφοκεφάλαιο, αποικία χρέους κ.λ.π. δεν ασκεί ιδιαίτερη επιρροή στη διαμόρφωση της πολιτικής του. Δεν ειναι αυτα που το συγκροτουν. Πιστευω οτι ακομα και αν αποχωρουσε ο Γιανης Βαρουφακης, ο χωρος αυτος θα ευρισκε τον τροπο να διατηρησει την ενοτητα του.

Ακομα, θα πρέπει να σημειωθεί η συμπεριφορά του στο μαζικό χώρο. Το ΜΕΡΑ 25 και τα στελέχη του δεν έχουν επιδείξει σεχταριστικές συμπεριφορές, υπέρμετρες πολιτικές απαιτήσεις πλατφόρμας ή οποιασδήποτε άλλης προγραμματικής συμφωνίας, προνομιακή εκπροσώπηση κ.α. Δεν προκάλεσαν καμία διάσπαση σε μαζικά σχήματα κοινωνικών χώρων, ούτε καταγγέλθηκαν για οποιαδήποτε εκεί συμπεριφορά.

Αντίθετα είναι αρκετές περιπτώσεις που έχουν υποστηρίξει δημόσια – βρίσκοντας τον μπελά τους – ακόμα και εκλογικές παρεμβάσεις στις οποίες δεν τους επιτράπηκε να συμμετάσχουν π.χ. η «Ανατρεπτική Συμμαχία για την Αθήνα» τον Οκτώβριο 2023, αλλά και πολλοί άλλοι δημοτικοί και περιφερειακοί συνδυασμοί. Και συνέβαλαν στην επιτυχία τους.

Ολα αυτά προφανώς έχουν διαδραματίσει το ρόλο τους. Διότι ο κόσμος βλέπει και επιβραβεύει. Θα ήθελα πολύ, ιδίως πιο παλιά, να βλέπω την ΑΝΤ.ΑΡ.ΣΥ.Α. στην οθόνη των δημοσκοπήσεων με τέτοια ποσοστά (που και που φαίνεται, αλλά σαν διάττων αστέρας), αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι αρνητική η προοπτική να μπεί στη Βουλή το ΜΕΡΑ 25. Και μέχρι τώρα φαίνεται ότι αυτό είναι το πιθανότερο να συμβεί.