Του Γιώργη Γιαννακέλλη

Απόλαυση! Όταν οι θεματοφύλακες της αστικής νομιμότητας αρχίζουν να αλληλοκατηγορούνται, κάτι ενδιαφέρον συμβαίνει πίσω από τις βαριές πόρτες των ανώτατων δικαστικών γραφείων. Και το θέαμα που εκτυλίσσεται αυτές τις μέρες στις κορυφές της Δικαιοσύνης κάθε άλλο παρά συνηθισμένο είναι.

Η αφορμή δόθηκε από την πρωτοφανή δημόσια παρέμβαση του εν ενεργεία ανώτατου εισαγγελικού λειτουργού Βασίλη Φλωρίδη, με άρθρο του στην Καθημερινή, στο οποίο έθεσε ζήτημα διαφθοράς στη Δικαιοσύνη, με φόντο τις δικαστικές εξελίξεις στην υπόθεση που αφορά τον γιο του υπουργού Ανάπτυξης, Τάκη Θεοδωρικάκου, ο οποίος κατηγορείται σε υπόθεση ναρκωτικών.

Η παρέμβαση αυτή προκάλεσε έντονες αντιδράσεις. Η Ένωση Δικαστών και Εισαγγελέων πήρε θέση, ενώ ακολούθησε η κοινή τοποθέτηση της Προεδρίας και της Εισαγγελίας του Αρείου Πάγου, που καταδίκασαν δημοσιεύματα τα οποία, όπως υποστήριξαν, καταγγέλλουν αόριστα ως διεφθαρμένους τους δικαστές μιας υπόθεσης που πρόκειται να εκδικαστεί άμεσα.

Η ανακοίνωση του Αρείου Πάγου ήταν σαφής: τέτοιες παρεμβάσεις, σύμφωνα με την ηγεσία του ανώτατου δικαστηρίου, ξεπερνούν τα όρια της κριτικής και πλήττουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στη Δικαιοσύνη.

Και κάπως έτσι, εκεί που θα περίμενε κανείς μια αρραγή δικαστική κορυφή να υπερασπίζεται ενιαία το κύρος και την ανεξαρτησία της, ξεσπά δημόσια αντιπαράθεση ανάμεσα σε πρόσωπα και θεσμούς που ανήκουν στον ίδιο δικαστικό μηχανισμό.

Το ερώτημα, βέβαια, δεν είναι ποιος θα κερδίσει αυτή την εσωτερική αναμέτρηση. Είναι τι αποκαλύπτει η ίδια η αναμέτρηση.

Γιατί η Δικαιοσύνη δεν βρίσκεται έξω από την κοινωνία, ούτε λειτουργεί σε κάποιο πολιτικό και κοινωνικό κενό. Αποτελεί θεσμό του αστικού κράτους, με τις δικές του ιεραρχίες, τους δικούς του συσχετισμούς, τις εσωτερικές αντιθέσεις και τις συγκρούσεις συμφερόντων που αναπτύσσονται στους κόλπους κάθε μηχανισμού εξουσίας.

Οταν ένας ανώτατος εισαγγελικός λειτουργός διατυπώνει δημόσια τόσο σοβαρές αιτιάσεις και η ηγεσία του Αρείου Πάγου αντιδρά με τέτοια ένταση, η υπόθεση δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται σαν μια ασήμαντη θεσμική παρεξήγηση.

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται το ζουμί.

Εκείνοι που απαιτούν από την κοινωνία να επιδεικνύει απόλυτο σεβασμό στους θεσμούς, εκείνοι που συχνά αντιμετωπίζουν την παραμικρή αμφισβήτηση της δικαστικής εξουσίας ως περίπου προσβολή της δημοκρατίας, βρίσκονται τώρα αντιμέτωποι με δημόσιες αιχμές και αντεγκλήσεις από τα ίδια τα ανώτατα κλιμάκια του μηχανισμού. Αυτό που γράφαμε και σε περασμένη ανάρτησή μας. Η ενδοαστική σύγκρουση στους ανώτατους θύλακες της αστικής δικαιοσύνης, αποκαλύπτει τις εσωτερικές αντιθέσεις σ’ αυτή την εξουσιαστική κάστα.

Η ουσία βρίσκεται και σε κάτι ακόμη: στις ρωγμές που εμφανίζονται στο εσωτερικό των μηχανισμών εξουσίας. Ρωγμές που, όταν βγαίνουν στο φως, επιτρέπουν να διακρίνουμε πλευρές μιας πραγματικότητας που συνήθως επιχειρούν να κρατήσουν μακριά από τα μάτια της κοινωνίας.

Το βασικό που δεν πρέπει σε καμιά περίπτωση να λησμονούμε είναι ότι η αστική δικαιοσύνη, από τη φύση και τον προορισμό της, είναι μηχανισμός της αστικής δικτατορίας και πυλώνας του αστικού συστήματος.

Σε ένα κόσμο άδικο, δεν μπορεί να υπάρχει δικαιοσύνη για όλους. Αυτό που αναφέρεται σαν “Δικαιοσύνη” δεν είναι παρά ένας δομημένος μηχανισμός, πυλώνας του καπιταλιστικού συστήματος, σκληρά ταξικά και πολιτικά προσανατολισμένος.

Και φυσικά δεν είμαστε αισιόδοξοι ότι η όλη ιστορία θα πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Το σύστημα, πυλώνας του είναι και η δικαστική εξουσία, έχει στεγανά που δεν μπορούν να σπάσουν και οι όποιες εσωτερικές αντιπαραθέσεις που παρακολουθούμε είναι ελεγχόμενες.