Σε έναν σημερινό διαδικτυακό διάλογο στο X, ο αντιπρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας και υπουργός, Άδωνις Γεωργιάδης, επιχείρησε να υπερασπιστεί την κυβερνητική θέση σχετικά με τις τοξικολογικές εξετάσεις στα θύματα της τραγωδίας των Τεμπών, ισχυριζόμενος ότι «Τοξικολογικές γίνονται μόνον στους οδηγούς των τροχαίων όχι στους επιβάτες»

Η δήλωση αυτή, που ήρθε ως απάντηση σε εύλογες απορίες της Κατερίνας Βουτσινά, συγγενή θύματος, αποκαλύπτει είτε μια επικίνδυνη άγνοια είτε μια σκόπιμη απόκλιση από την πραγματικότητα.

Παρακάτω, αποδομούμε τον ισχυρισμό του, βασιζόμενοι σε ιστορικά δεδομένα, διεθνή πρωτόκολλα και την ίδια τη λογική της υπόθεσης.

Ο Γεωργιάδης φαίνεται να βασίζει τον ισχυρισμό του σε πρωτόκολλα που ισχύουν για τυπικά τροχαία ατυχήματα, όπου οι τοξικολογικές εξετάσεις περιορίζονται συχνά στους οδηγούς για να διαπιστωθεί αν υπήρξε επηρεασμός από αλκοόλ ή ναρκωτικά. Ωστόσο, η τραγωδία των Τεμπών δεν ήταν ένα συνηθισμένο τροχαίο. Ήταν μια μεγάλη τραγωδία με 57 νεκρούς, στην οποία εμπλέκεται η σύγκρουση επιβατικού τρένου με εμπορικό που μετέφερε “αδιευκρίνιστα” υλικά. (Το πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ που είναι και το επίσημο πόρισμα, αναφέρει ακριβώς πως υπάρχει άγνωστη εύφλεκτη ουσία).

Σε τέτοιες περιπτώσεις, η διερεύνηση δεν περιορίζεται σε ευθύνες οδηγών, αλλά επεκτείνεται στην πιθανότητα έκθεσης σε τοξικές ουσίες που μπορεί να επέδρασαν στους επιβάτες.

Η πιο εμφανής διάψευση του ισχυρισμού έρχεται από την πτώση της πτήσης 522 της Helios Airways στις 14 Αυγούστου 2005, κοντά στο Γραμματικό. Σε εκείνη την αεροπορική τραγωδία, όπου έχασαν τη ζωή τους 121 επιβαίνοντες, διενεργήθηκαν τοξικολογικές εξετάσεις σε όλους τους νεκρούς – όχι μόνο στο πλήρωμα, αλλά και στους επιβάτες. Ο λόγος; Οι αρχές ήθελαν να ελέγξουν αν η αποσυμπίεση του αεροσκάφους ή η έκθεση σε τοξικά αέρια (π.χ. από διαρροές καυσίμων ή συστημάτων κλιματισμού) συνέβαλε στον θάνατο.

Οι νεκροψίες έδειξαν ότι όλοι ήταν ζωντανοί κατά την πρόσκρουση, με την υποξία να θεωρείται η κύρια αιτία, αλλά οι τοξικολογικές εξετάσεις ήταν απαραίτητες για την πλήρη κατανόηση των συνθηκών.

Αν, λοιπόν, σε ένα αεροπορικό ατύχημα θεωρήθηκε αναγκαίο να ελεγχθούν όλοι οι επιβαίνοντες, γιατί η κυβέρνηση αρνείται να εξετάσει παρόμοια πιθανότητα στα Τέμπη, όπου υπάρχουν υποψίες για τοξικά υλικά από το φορτίο του εμπορικού τρένου;

Τα διεθνή πρότυπα ενισχύουν την αμφισβήτηση του ισχυρισμού. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης (CEN), από το 2025 συνιστάται ιατρική παρακολούθηση και τοξικολογικές εξετάσεις τόσο για το πλήρωμα όσο και για επιβάτες μετά από «fume events» σε αεροσκάφη, μια πρακτική που πηγάζει από μαθήματα όπως της Helios.

Στις ΗΠΑ, το Federal Railroad Administration (FRA) περιορίζει τις τοξικολογικές εξετάσεις σε σιδηροδρομικά ατυχήματα στο πλήρωμα σε περιπτώσεις θανατηφόρων δυστυχημάτων, αλλά επεκτείνει τις έρευνες αν υπάρχει ύποπτη έκθεση σε επικίνδυνα υλικά – ακριβώς όπως η περίπτωση των Τεμπών.

Επιπλέον, μελέτες από τη Νορβηγία (2000-2014) για τροχαία ατυχήματα περιλάμβαναν τοξικολογικές εξετάσεις σε όλους τους επιβαίνοντες, όχι μόνο τους οδηγούς, για να εντοπιστούν ουσίες που μπορεί να επηρέασαν την κατάσταση.

Αυτά τα δεδομένα δείχνουν ότι η πρακτική ποικίλλει ανάλογα με το είδος του ατυχήματος και τις ιδιαιτερότητές του, κάτι που ο Γεωργιάδης αγνοεί ή αποσιωπά.

Ο Γεωργιάδης, στην προσπάθειά του να υπερασπιστεί την κυβέρνηση, υποστηρίζει ότι οι τοξικολογικές εξετάσεις στους επιβάτες δεν είναι «λογικό» ή «συνηθισμένο» μέτρο. Ωστόσο, η ίδια η κυβέρνηση δέχεται να γίνει εκταφή για DNA, υποκύπτοντας στην πίεση των συγγενών. Γιατί, λοιπόν, να μην προχωρήσει και στις τοξικολογικές, αν όντως δεν έχει τίποτα να κρύψει;

Η άρνηση αυτή, σε συνδυασμό με την απουσία διαφάνειας για τα «κενά» έγγραφα post-mortem που ανέδειξε η Βουτσινά, θυμίζει σκόπιμη συγκάλυψη.

Ο ισχυρισμός του Αδώνη Γεωργιάδη δεν αντέχει στην κριτική. Η γενίκευση ότι οι τοξικολογικές εξετάσεις γίνονται μόνο στους οδηγούς καταρρίπτεται από την πρακτική σε αεροπορικά και άλλα μαζικά ατυχήματα, συμπεριλαμβανομένης της Helios.

Στην περίπτωση των Τεμπών, όπου η αλήθεια παραμένει θαμμένη κάτω από ερωτήματα για τοξικά φορτία και ανεπαρκή έρευνα, η άρνηση για τοξικολογικές εξετάσεις στους επιβάτες μοιάζει περισσότερο με προσπάθεια αποφυγής ευθυνών παρά με εφαρμογή λογικής.

Οι συγγενείς των θυμάτων, όπως η Κατερίνα Βουτσινά, έχουν κάθε δικαίωμα να απαιτούν πλήρη διερεύνηση – και εμείς, ως κοινωνία, οφείλουμε να τους στηρίξουμε. Η αλήθεια δεν κρύβεται με tweet του Αδωνι!