Όταν ο «διαχωρισμός» πληρώνει παπάδες – Μια λενινιστική υπενθύμιση με αφορμή τη συνάντηση Κουτσούμπα – κληρικών

Dec 17, 2025 | Θρησκεία, Πολιτική | 13 comments

Του Γιώργη Γιαννακέλλη

Η πρόσφατη ανακοίνωση της ιστοσελίδας του ΚΚΕ για τη συνάντηση του ΓΓ της ΚΕ Δημήτρη Κουτσούμπα με εκπροσώπους του Ιερού Συνδέσμου Κληρικών Ελλάδος και της Ένωσης Συνδέσμων Κληρικών Εκκλησίας Κρήτης δεν είναι ένα τυπικό «ρεπορτάζ». Είναι πολιτική δήλωση.

Ιδιαίτερα όταν σε αυτήν τονίζεται ότι, στην πρόταση του ΚΚΕ για τον διαχωρισμό κράτους–εκκλησίας, προβλέπεται η συνέχιση της κρατικής μισθοδοσίας και του ασφαλιστικού καθεστώτος του κλήρου. Εκεί ακριβώς ανακύπτει το ζήτημα αρχής.

Τι λέει ο Λένιν – και τι δεν χωρά παρερμηνεία

Ο Λένιν στο έργο του “Κράτος και Επανάσταση” ήταν απολύτως σαφής: Οι κομμουνιστές πολεμούν τη θρησκεία ιδεολογικά, ως μορφή αλλοτρίωσης και στήριγμα της ταξικής εξουσίας. Αυτός ο αγώνας δεν είναι δευτερεύων, ούτε «πολιτισμικός». Είναι στοιχείο της πάλης για τη σοσιαλιστική συνείδηση.

Ταυτόχρονα, ο Λένιν υπογράμμιζε ότι οι πιστοί εργάτες δεν διώκονται, δεν αποκλείονται από το κόμμα ή το κίνημα, προσεγγίζονται ταξικά, μέσα στην κοινή πάλη.

Αυτό όμως δεν σημαίνει πολιτική ουδετερότητα απέναντι στην Εκκλησία ως θεσμό.

Για τους θεμελιωτές του κάθε μεταφυσική δοξασία είναι θεσμός ιδεολογικής πειθάρχησης, ιστορικός σύμμαχος του κράτους και της άρχουσας τάξης.

Ο Λένιν δεν μπέρδεψε ποτέ τον εργάτη που πιστεύει με τον μηχανισμό που παράγει πίστη.
Η κρατική χρηματοδότηση του κλήρου δεν είναι κοινωνική πολιτική, αλλά κρατική ενίσχυση ενός ιδεολογικού μηχανισμού.

Και ερχόμαστε στην θέση του ΚΚΕ: Διαχωρισμός χωρίς οικονομική ρήξη δεν είναι διαχωρισμός

Όταν ένα κόμμα δηλώνει ότι υποστηρίζει τον διαχωρισμό κράτους–εκκλησίας, αλλά ταυτόχρονα υπερασπίζεται τη μισθοδοσία του κλήρου από το δημόσιο, διαβεβαιώνει για τη διατήρηση των ασφαλιστικών του προνομίων, συνομιλεί θεσμικά με συνδικαλιστικούς φορείς της Εκκλησίας, τότε μιλάμε για διαχωρισμό στα λόγια, όχι στην πράξη.

Για τον Λένιν, ο διαχωρισμός σήμαινε:

➤ καμία κρατική δαπάνη για θρησκευτικούς σκοπούς,

➤ καμία ιδιαίτερη σχέση κράτους–εκκλησίας,

➤ καμία θεσμική κατοχύρωση της θρησκευτικής ιδεολογίας.

Οτιδήποτε άλλο είναι διαχείριση του υπάρχοντος καθεστώτος.

Η «εργατικοποίηση» του κλήρου ως πολιτική υπεκφυγή

Η επίκληση των «εργασιακών, μισθολογικών και ασφαλιστικών προβλημάτων του κλήρου» αποσιωπά το βασικό: ο κλήρος δεν παράγει κοινωνικό πλούτο, αλλά ιδεολογία υποταγής.

Το ζήτημα δεν είναι αν ένας παπάς έχει μισθό.
Το ζήτημα είναι ποιος και γιατί τον πληρώνει.

Όταν το κράτος πληρώνει τον κλήρο πληρώνει τη διαιώνιση της θρησκευτικής αλλοτρίωσης.

Ο κομμουνισμός δεν «σέβεται» την αλλοτρίωση – την καταργεί

Ο κομμουνισμός δεν οικοδομείται με πολιτικές ισορροπίες απέναντι στη θρησκεία.
Οικοδομείται με ιδεολογική σύγκρουση, διαφώτιση, αποκάλυψη των υλικών ριζών της πίστης.

Η προσέγγιση των πιστών εργατών γίνεται μέσα στον αγώνα, όχι μέσω θεσμικών αγκαλιών με την ηγεσία του παπαδαριού και τυχάρπαστων συνεργασιών. (Στο παρελθόν με τον «αρχαίο Έλλην κομμουνιστή», όπως αυτοχαρακτηρίζεται Κώστας Ζουράρι και σήμερα να προωθεί για βουλευτή την συνεργαζόμενη μ’ αυτό θρησκόληπτη Λιάνα Κανέλλη).

Εν κατακλείδι:

Οι κομμουνιστές πολεμούν τη θρησκεία ιδεολογικά, δεν διώκουν τον πιστό εργάτη, αλλά συγκρούονται ανοιχτά με την Εκκλησία ως θεσμό εξουσίας.

Ο «διαχωρισμός» που αφήνει άθικτη την κρατική μισθοδοσία του κλήρου δεν είναι λενινιστικός.
Είναι διαχειριστικός.

Δεν μπορεί ένα κομμουνιστικό κόμμα να λέει “ναι” στον διαχωρισμό και ταυτόχρονα “ναι” στη χρηματοδότηση του ιδεολογικού μηχανισμού που πολεμάει.

Και το ΚΚΕ δεν έχει καμιά σχέση με τον μ/λ όσο αφορά την στάση του απέναντι στην ηγεσία της εκκλησίας καθώς και στους κατασταλτικούς μηχανισμούς, όπως έγραφα στο παρελθόν.

Υ.Γ1 Στα πρώτα χρόνια της Σοβιετικής Ένωσης, η Εκκλησία έχασε όλη την περιουσία της (Διάταγμα 1918), οι κληρικοί δεν μισθοδοτούνταν από το κράτος (αντίθετα, πολλοί διώχθηκαν ως αντεπαναστάτες όταν πήραν θέση), και η θρησκεία έγινε ιδιωτική υπόθεση. Δεν υπήρχε “μεταβατική περίοδος” με κρατική μισθοδοσία – η ρήξη ήταν άμεση. Οπως έγραφε και ο Γκράμσι: οι ιδεολογικοί μηχανισμοί του κράτους, όπως η εκκλησία δεν “μεταρρυθμίζονται” – καταλύονται.

Αν δεν κάνουμε λάθος ο παραπάνω λογαριασμός στο Χ πρόσκειται στο ΚΚΕ

Παρακάτω είναι τα ουσιαστικά – πολιτικά και νομικά – σημεία του Διατάγματος του 1918
(Διάταγμα του Συμβουλίου των Λαϊκών Επιτρόπων, 20 Ιανουαρίου / 2 Φεβρουαρίου 1918), όπως αυτά έχουν σημασία από λενινιστική σκοπιά και ειδικά για τη σημερινή συζήτηση περί «διαχωρισμού».

«Περί διαχωρισμού της Εκκλησίας από το Κράτος και του Σχολείου από την Εκκλησία»

1. Πλήρης διαχωρισμός Εκκλησίας – Κράτους

  • Η Εκκλησία παύει να αποτελεί δημόσιο ή κρατικό θεσμό.
  • Καμία θρησκεία δεν αναγνωρίζεται ως κρατική ή επικρατούσα.
  • Το κράτος δεν ταυτίζεται, δεν συνεργάζεται και δεν συνομιλεί θεσμικά με καμία εκκλησιαστική αρχή.

Δεν υπάρχει “θεσμική συνύπαρξη” – υπάρχει ρήξη.

2. Κατάργηση κάθε κρατικής χρηματοδότησης

  • Το κράτος δεν χρηματοδοτεί καμία θρησκεία ή εκκλησία.
  • Καταργείται η μισθοδοσία του κλήρου από το δημόσιο.
  • Οι θρησκευτικές κοινότητες επιβιώνουν μόνο από τις εθελοντικές εισφορές των πιστών.

Αυτό είναι το κεντρικό σημείο που συχνά αποσιωπάται.

3. Απαλλοτρίωση της εκκλησιαστικής περιουσίας

Όλη η κινητή και ακίνητη περιουσία της Εκκλησίας: Οι θρησκευτικές κοινότητες δεν έχουν νομική προσωπικότητα ιδιοκτησίας.

Η Εκκλησία παύει να είναι οικονομικός παράγοντας.

4. Κατάργηση νομικών και πολιτικών προνομίων

  • Οι θρησκευτικοί οργανισμοί, δεν έχουν νομικά προνόμια, δεν ασκούν διοικητική ή δικαστική εξουσία, δεν παρεμβαίνουν στη δημόσια ζωή.
  • Οι πολίτες είναι ίσοι ανεξαρτήτως θρησκευτικών πεποιθήσεων ή μη πεποιθήσεων.

5. Θρησκεία = απολύτως ιδιωτική υπόθεση

  • Η πίστη αναγνωρίζεται μόνο ως ατομικό δικαίωμα.
  • Το κράτος δεν ενθαρρύνει, δεν καταστέλλει, αλλά δεν οργανώνει τη θρησκεία.

Ο πιστός προστατεύεται – ο θεσμός απογυμνώνεται.

6. Πλήρης διαχωρισμός Σχολείου – Εκκλησίας

  • Η θρησκευτική διδασκαλία απαγορεύεται στα δημόσια σχολεία.
  • Η εκπαίδευση είναι κοσμική, επιστημονική, απαλλαγμένη από θρησκευτική επιρροή.
  • Η Εκκλησία δεν έχει καμία παιδαγωγική αρμοδιότητα, καίριο σημείο για τη διαμόρφωση συνείδησης.

7. Καμία δίωξη πιστών – καμία ανοχή στον θεσμό

  • Το Διάταγμα δεν ποινικοποιεί την πίστη.
  • Οι πιστοί πολίτες δεν διώκονται, δεν αποκλείονται, δεν στερούνται δικαιωμάτων.

Αλλά η Εκκλησία ως θεσμός παύει να έχει δημόσιο ρόλο.

Υ.Γ. 2 Κάθε αντίλογος δεκτός. Μηνύματα κομπλεξικών, του τύπου “το Βαθύ Κόκκινο έγινε βαθύ μαύρο”, θα καταλήγουν αυτόματα στην ηλεκτρονική πηγάδα μας.

13 Comments

  1. θεαματική κίνηση που την χρειαζόταν στον πόλεμο αλλά μετά δεν την χρειαζόταν μετά;
    εσύ μάλλον δεν πας καλά.
    και δε τα πας καλά ούτε με την ελευθερία.
    άνοιξε τα σχόλια να γίνει διάλογος αν έχεις τα κότσια και όχι να διαγράφεις τα σχόλια

    Reply
  2. υπάρχουν και άλλα άρθρα που παραθέτουν τις απόψεις των ιστορικών ότι ο στάλιν εξομάλυνε τις σχέσεις κράτους εκκλησίας γιατί την είχε ανάγκη.
    αυτό είναι επιστημονικό συμπέρασμα που δεν αμφισβητείται.
    αλλά έκανε πολιτική. ούτε πιστός ήταν ούτε τίποτα.
    ένας σφαγέας ήταν , σύμμαχος των ναζί.

    Reply
    • Αποκαλείς τον Στάλιν “σφαγέα και σύμμαχο των ναζί” και έχεις το θράσος να ζητάς να συνεχίσουμε τον διάλογο μαζί σου; Αντε χάσου από εδώ ηλίθια!

      Reply
  3. επειδή δεν έχετε ιδέα:

    Η πρόταση του Στάλιν προς τους ιεράρχες ήταν τολμηρή: να αφιερώσει πόρους το σοβιετικό κράτος για την ανασύσταση της Εκκλησίας, την οποία το ίδιο είχε καταστρέψει.

    όλο το άρθρο: https://www.in.gr/2023/04/12/stories/mystiki-symfonia-stalin-ekklisias

    Reply
    • Χαζομάρες γράφεις όπως είναι και τα όσα ισχυρίζεται το άρθρο που μας παραθέτεις από την φυλλάδα του Μαρινάκη.

      Αναφέρεσαι σε ένα θέμα που έχει σχολιαστεί εδώ και δεκαετίες, όποτε να σου απαντήσουμε τηλεγραφικά στις ηλιθιότητες που γράφεις.

      Δεν είναι κάτι κρυφό και υπάρχει σε επίσημα κομματικά ντοκουμέντα του ΚΚΣΕ ότι ο Στάλιν έκανε μια τακτική-στρατηγική κίνηση όταν βρισκόταν σε υπαρξιακό πόλεμο με τη ναζιστική Γερμανία.
      Χρειαζόταν πατριωτική συσπείρωση, και ηθικό στο μέτωπο, οπότε σε μια θεαματική κίνηση το Σεπτέμβρη του 43 αποκατέστησε το Πατριαρχείο Μόσχας.

      Μετά τον νικηφόρο πόλεμο η εκκλησία επιβίωνε μόνο ως θεσμός απολύτως πειθαρχημένος στο κράτος και επανήλθαν οι … εργοστασιακές ρυθμίσεις.

      Ο μαρξιστικός αθεϊσμός παρέμεινε επίσημη ιδεολογία, ενώ η αντιθρησκευτική προπαγάνδα εξακολουθούσε να υπάρχει.

      Είδες δηλαδή εσύ ένα δημοσίευμα στα ΝΕΑ και ήρθες να μας πεις ότι “δεν έχουμε ιδέα”; Πάς καλά;

      Reply
  4. Ναι στον Αντωνη
    Ναι στο Β. Κ

    ΟΧΙ Στον Παπαδόπουλο τον επαγγελματία χριστιανο που συνομιλεί Με οποιονδήποτε στα μέσα μαζικής μεταφοράς.

    Reply
  5. Στην προετοιμασία για μία κατάσταση επαναστατική δεν προσπαθείς να σηκώσεις τοίχοι με άλλες ομάδες (ιερείς, στρατιωτικοί κ.λ.π), αλλά παλεύεις να τους δείξεις την σωστή πλευρά των πραγμάτων.Επειδή αρκετοί εδώ σε αυτή την ιστοσελίδα δεν γνωρίζετε την δουλειά που κάνει το ΚΚΕ , δικαιολογώ την αντίθεση σας σε αυτές τις πράξεις του κόμματος.Σας βλέπω κάποια στιγμή πεφτοσυννεφάκηδες.

    Reply
    • Πάλι καλά που μας το εξήγησες Σταχάβων, γιατί θα το παρεξηγούσαμε το κόμμα.

      Reply
  6. Ο Φιντέλ ήταν αταλάντευτος στους στόχους του αλλα πλουραλιστικός στις τακτικές του…όταν επικρατήσει μια σοσιαλιστική επανάσταση τότε αρχίζεις να κτίζεις

    Reply
  7. Συμφωνώ απόλυτα.

    Reply
  8. …τί ωραία που τα λέτε!!! ????????????????????
    Ξεχνάτε το βασικό: Τα διατάγματα τής Σοβιετίας μάς αναφέρετε !!!
    Το ΚΚΕ δεν εχει Εξουσία. Είναι Αντιπολίτευση. Και με κάθε τρόπο προσπαθεί να κερδίσει τα θεμέλεια τών Αστών… Το προσωπικό τών Ενόπλων Δυνάμεων και τής Θρησκείας και κατα συνέπεια τού Λαού που πρόσκεται στα Θεμέλεια…
    Η επανάσταση ΔΕΝ θα γίνει με εγχειρίδιο οδηγιών τα Διατάγματα τής εγκαθιδρυμένης Σοβιετικής Εξουσίας … Αλλά κατ’ αναλογίαν… Βλέποντας και κάνοντας…
    Μέχρι και κατα δήλωσή του απόστρατος στρατηγός μού είπε: «Το ΚΚΕ είναι το μόνο πατριωτικό Κόμμα». Η τυχαία κουβέντα μας σε λεωφορείο, για τα χάλια τής Μασκαρεμένης και αΜασκάρευτης Δεξιάς και τών Παραφυάδων τους.
    Εντυπωσιάζομαι από την νοοτροπία και αντίδρασή Σας: Σάν τούς Γιαχωβάδες που σε κάθε τί, τώρα με την ευκολία τών τάμπλετ, ρωτούν το πρόγραμμά τους «τί απαντάμε σ’αυτό το ερώτημα;;» και ο αλγόριθμος τους βρίσκει το κατάλληλο εδάφιο τής «Αγίας Γραφής» και “αποστομώνει” τον άΘεο…
    Μάλιστα, θυμήθηκα τον Καθηγητή μου Θεολογίας (ένας “θεός” να τον έκανε καθηγητή!), ο οποίος “αποστόμωσε” κάποιον άΘεο, λέγοντάς του: «έχεις πτυχίο θεολογίας;; Δέν έχεις. Άντε παραπέρα..» !! ???????????????????? και κάτι λίγο από τούς βιασούρες «Αναρχικούς» μου θυμίζετε, που παρακάμπτουν τήν από Αιώνες ψυχοΠνευματική Αδράνεια τής Εργατιάς και μού θέλουν Εδώ και Τώρα Αλλαγή, σαν τούς αφιονισμένους οπαδούς τού Ανδρέα Παπαρδελου, ο οποίος έξυπνα, τούς ξύγγιασε τα μυαλά με Δανεικά λεφτά από τας €υρώπα$ και όταν κλείσαν τήν στρόφιγγα οι Δανειστ€$ , με τούς Τοκους τών ΔΕΚΟ από την Τραπεζα Κρήτης… κλπ

    Reply
    • “Το ΚΚΕ δεν εχει Εξουσία. Είναι Αντιπολίτευση. Και με κάθε τρόπο προσπαθεί να κερδίσει τα θεμέλεια τών Αστών… Το προσωπικό τών Ενόπλων Δυνάμεων και τής Θρησκείας”, δεν σχολιάζουμε άλλο που θα ‘λεγε και ο Χελάκης ….

      Reply
  9. Ξεκάθαρο το διάταγμα του Συμβουλίου των Λαϊκών Επιτροπών. Ορθότατα έπραξες και το δημοσίευσες Γ.Γ.!

    Reply

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Θλίψη για την πολιτική κατάντια της Αφροδίτης Μάνου

Μόνο θλίψη μπορεί να νιώσει κανείς βλέποντας την πολιτική κατάντια της Αφροδίτης Μάνου. Μιας καλλιτέχνιδας που κάποτε συνδέθηκε με τους αγώνες για ελευθερία και σήμερα επιλέγει να επιτίθεται στην Αριστερά με την ευκολία του διαδικτυακού εθνικισμού και της φτηνής...

Μ. Φωτόπουλος: Ενας αγωνιστής καλλιτέχνης που πέθανε σαν σήμερα το 1986 – Οι “προληπτικές συλλήψεις” του αστικού κράτους μετά την Γερμανική κατοχή.

Για την αγωνιστική και  καλλιτεχνική πορεία αυτού του μεγάλου ανθρώπου, ο οποίος πέθανε σαν σήμερα, το 1986, σε ηλικία 73 χρονών, αναφερόμαστε αναλυτικά στην παραπομπή που παραθέτουμε. Κάναμε την εισαγωγή της ανάρτησής μας από απόσπασμα βιβλίου του Μ. Φωτόπουλου, για...

Ισραήλ: Επανεκλογή στην Κνεσέτ ενός μισάνθρωπου – Πόσο βαθιά έχει προχωρήσει η ακροδεξιά σήψη;

Πόσο βαθιά έχει προχωρήσει η ακροδεξιά σήψη στο Ισραήλ; Όταν ένας πολιτικός δηλώνει ότι «κάθε παιδί, κάθε μωρό στη Γάζα είναι ο εχθρός» και επιστρέφει στην Κνεσέτ, το πρόβλημα δεν περιορίζεται στο πρόσωπό του. Αφορά ολόκληρο το πολιτικό σύστημα που του ανοίγει τον...

Από τη Μεσόγειο σε 100 λιμάνια του κόσμου – Οι λιμενεργάτες μπλοκάρουν την πολεμική μηχανή

«Οι λιμενεργάτες δεν δουλεύουμε για τον πόλεμο!» Από τον Πειραιά και τη Μεσόγειο μέχρι τις ΗΠΑ, το Μεξικό, την Ινδία, την Τουρκία και το Μαρόκο, το μήνυμα της αυριανής, 30 Οκτώβρη, αντιπολεμικής απεργίας αποκτά διεθνείς διαστάσεις. Απεργιακά μπλόκα έχουν ανακοινωθεί...

Ο απολογισμός ενός αντάρτη πόλης

 Του Νίκου Μαζιώτη Μετά από 14 χρόνια στη φυλακή για τη δράση του Επαναστατικού Αγώνα έφτασα στο τέλος μιας μεγάλης και σκληρής δοκιμασίας. Το να είναι κανείς επαναστάτρια/επαναστάτης αποδεικνύεται από το κόστος των επιλογών που διατίθεται να πληρώσει και από την...

Χρυσοχοΐδης: Δάκρυα για τον Κασιδιάρη, γκλομπ για τους αντιφασίστες! Τα πολιτικά παιχνίδια της κυβέρνησης με το νεοναζιστικό μόρφωμα

Αφού τα ΜΑΤ έπνιξαν στα χημικά και χτύπησαν αντιφασίστες στη Θεσσαλονίκη, ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη εμφανίστηκε στην ΕΡΤ για να μας εξηγήσει ότι η κυβέρνηση ήθελε να απαγορεύσει τη συγκέντρωση του Κασιδιάρη, αλλά δεν την άφηνε ο νόμος! Μόνο που ο Μιχάλης...

Οι κρατούμενοι κομμουνιστές της Ακροναυπλίας, σαν σήμερα το 1940, ζητούν να σταλούν να πολεμήσουν στο μέτωπο.

Οι μεταξικές αρχές, όχι μόνο αρνούνται, αλλά μετά την υποδούλωση της χώρας μας από τις δυνάμεις του άξονα, παραδίδουν (με πρωτόκολλο!!) τους κρατούμενους κομμουνιστές στις δυνάμεις κατοχής Αμέσως μετά την επίθεση της Ιταλίας στην χώρα μας, στις 29 Οκτώβρη 1940, οι...

Ακόμα και η «Καθημερινή» κράζει την κυβερνητική γελοιότητα!

Όταν ακόμα και η «Καθημερινή» σαρκάζει την κυβερνητική καμπάνια με τα χαμογελαστά πρόσωπα που διαφημίζουν πόσο τους άλλαξε τη ζωή ένα επίδομα, καταλαβαίνεις πόσο έχουν ξεφύγει στο Μαξίμου! Η κυβέρνηση Μητσοτάκη επιχειρεί να παρουσιάσει τα επιδόματα ως κοινωνικό...

Μπάτσοι: Από τα βασανιστήρια στον Βόλο, που οδήγησαν στον θάνατο τον Β. Μάγγο, στο όργιο καταστολής στη Θεσσαλονίκη

Του Γιώργη Γιαννακέλλη Η εισαγγελική πρόταση για την ενοχή των αστυνομικών για το κακούργημα των βασανιστηρίων και η χθεσινή επίθεση των ΜΑΤ σε αντιφασίστες στη Θεσσαλονίκη φωτίζουν την ίδια σκοτεινή πραγματικότητα: την αστυνομική βία, την αυθαιρεσία των κατασταλτικών...

Η δική μας περηφάνια

Της Τ. Γ Και τώρα, που τα τύμπανα της εθνικής περηφάνιας σώπασαν, και τα σύμβολα που την κοστολογούν με το μέτρο διπλώθηκαν, υψώνουμε τη δική μας περηφάνια …  Για την δική μας πορεία στο παρελθόν, το παρόν και το μέλλον … Περήφανοι για τη κάθε ζεστή αγκαλιά στον...

Επιλεγμένα Video