Όταν ο «διαχωρισμός» πληρώνει παπάδες – Μια λενινιστική υπενθύμιση με αφορμή τη συνάντηση Κουτσούμπα – κληρικών

Nov 7, 2026 | Θρησκεία, Πολιτική | 4 comments

Του Γιώργη Γιαννακέλλη

(Επειδή υπήρξαν κάποιες αντιδράσεις σχετικά με την ανάρτησή μας η οποία σχολίαζε την συνάντηση του Δ. Κουτσούμπα με τον δεσπότη Γαβριήλ, θεωρώ σκόπιμο να παραθέσω ένα περασμένο σχετικό κείμενο μου) 

Η πρόσφατη ανακοίνωση της ιστοσελίδας του ΚΚΕ για τη συνάντηση του ΓΓ της ΚΕ Δημήτρη Κουτσούμπα με εκπροσώπους του Ιερού Συνδέσμου Κληρικών Ελλάδος και της Ένωσης Συνδέσμων Κληρικών Εκκλησίας Κρήτης δεν είναι ένα τυπικό «ρεπορτάζ». Είναι πολιτική δήλωση.

Ιδιαίτερα όταν σε αυτήν τονίζεται ότι, στην πρόταση του ΚΚΕ για τον διαχωρισμό κράτους–εκκλησίας, προβλέπεται η συνέχιση της κρατικής μισθοδοσίας και του ασφαλιστικού καθεστώτος του κλήρου. Εκεί ακριβώς ανακύπτει το ζήτημα αρχής.

Τι λέει ο Λένιν – και τι δεν χωρά παρερμηνεία

Ο Λένιν στο έργο του “Κράτος και Επανάσταση” ήταν απολύτως σαφής: Οι κομμουνιστές πολεμούν τη θρησκεία ιδεολογικά, ως μορφή αλλοτρίωσης και στήριγμα της ταξικής εξουσίας. Αυτός ο αγώνας δεν είναι δευτερεύων, ούτε «πολιτισμικός». Είναι στοιχείο της πάλης για τη σοσιαλιστική συνείδηση.

Ταυτόχρονα, ο Λένιν υπογράμμιζε ότι οι πιστοί εργάτες δεν διώκονται, δεν αποκλείονται από το κόμμα ή το κίνημα, προσεγγίζονται ταξικά, μέσα στην κοινή πάλη.

Αυτό όμως δεν σημαίνει πολιτική ουδετερότητα απέναντι στην Εκκλησία ως θεσμό.

Για τους θεμελιωτές του κάθε μεταφυσική δοξασία είναι θεσμός ιδεολογικής πειθάρχησης, ιστορικός σύμμαχος του κράτους και της άρχουσας τάξης.

Ο Λένιν δεν μπέρδεψε ποτέ τον εργάτη που πιστεύει με τον μηχανισμό που παράγει πίστη.
Η κρατική χρηματοδότηση του κλήρου δεν είναι κοινωνική πολιτική, αλλά κρατική ενίσχυση ενός ιδεολογικού μηχανισμού.

Και ερχόμαστε στην θέση του ΚΚΕ: Διαχωρισμός χωρίς οικονομική ρήξη δεν είναι διαχωρισμός

Όταν ένα κόμμα δηλώνει ότι υποστηρίζει τον διαχωρισμό κράτους–εκκλησίας, αλλά ταυτόχρονα υπερασπίζεται τη μισθοδοσία του κλήρου από το δημόσιο, διαβεβαιώνει για τη διατήρηση των ασφαλιστικών του προνομίων, συνομιλεί θεσμικά με συνδικαλιστικούς φορείς της Εκκλησίας, τότε μιλάμε για διαχωρισμό στα λόγια, όχι στην πράξη.

Για τον Λένιν, ο διαχωρισμός σήμαινε:

➤ καμία κρατική δαπάνη για θρησκευτικούς σκοπούς,

➤ καμία ιδιαίτερη σχέση κράτους–εκκλησίας,

➤ καμία θεσμική κατοχύρωση της θρησκευτικής ιδεολογίας.

Οτιδήποτε άλλο είναι διαχείριση του υπάρχοντος καθεστώτος.

Η «εργατικοποίηση» του κλήρου ως πολιτική υπεκφυγή

Η επίκληση των «εργασιακών, μισθολογικών και ασφαλιστικών προβλημάτων του κλήρου» αποσιωπά το βασικό: ο κλήρος δεν παράγει κοινωνικό πλούτο, αλλά ιδεολογία υποταγής.

Το ζήτημα δεν είναι αν ένας παπάς έχει μισθό.
Το ζήτημα είναι ποιος και γιατί τον πληρώνει.

Όταν το κράτος πληρώνει τον κλήρο πληρώνει τη διαιώνιση της θρησκευτικής αλλοτρίωσης.

Ο κομμουνισμός δεν «σέβεται» την αλλοτρίωση – την καταργεί

Ο κομμουνισμός δεν οικοδομείται με πολιτικές ισορροπίες απέναντι στη θρησκεία.
Οικοδομείται με ιδεολογική σύγκρουση, διαφώτιση, αποκάλυψη των υλικών ριζών της πίστης.

Η προσέγγιση των πιστών εργατών γίνεται μέσα στον αγώνα, όχι μέσω θεσμικών αγκαλιών με την ηγεσία του παπαδαριού και τυχάρπαστων συνεργασιών. (Στο παρελθόν με τον «αρχαίο Έλλην κομμουνιστή», όπως αυτοχαρακτηρίζεται Κώστας Ζουράρι και σήμερα να προωθεί για βουλευτή την συνεργαζόμενη μ’ αυτό θρησκόληπτη Λιάνα Κανέλλη).

Εν κατακλείδι:

Οι κομμουνιστές πολεμούν τη θρησκεία ιδεολογικά, δεν διώκουν τον πιστό εργάτη, αλλά συγκρούονται ανοιχτά με την Εκκλησία ως θεσμό εξουσίας.

Ο «διαχωρισμός» που αφήνει άθικτη την κρατική μισθοδοσία του κλήρου δεν είναι λενινιστικός.
Είναι διαχειριστικός.

Δεν μπορεί ένα κομμουνιστικό κόμμα να λέει “ναι” στον διαχωρισμό και ταυτόχρονα “ναι” στη χρηματοδότηση του ιδεολογικού μηχανισμού που πολεμάει.

Και το ΚΚΕ δεν έχει καμιά σχέση με τον μ/λ όσο αφορά την στάση του απέναντι στην ηγεσία της εκκλησίας καθώς και στους κατασταλτικούς μηχανισμούς, όπως έγραφα στο παρελθόν.

Υ.Γ1 Στα πρώτα χρόνια της Σοβιετικής Ένωσης, η Εκκλησία έχασε όλη την περιουσία της (Διάταγμα 1918), οι κληρικοί δεν μισθοδοτούνταν από το κράτος (αντίθετα, πολλοί διώχθηκαν ως αντεπαναστάτες όταν πήραν θέση), και η θρησκεία έγινε ιδιωτική υπόθεση. Δεν υπήρχε “μεταβατική περίοδος” με κρατική μισθοδοσία – η ρήξη ήταν άμεση. Οπως έγραφε και ο Γκράμσι: οι ιδεολογικοί μηχανισμοί του κράτους, όπως η εκκλησία δεν “μεταρρυθμίζονται” – καταλύονται.

Αν δεν κάνουμε λάθος ο παραπάνω λογαριασμός στο Χ πρόσκειται στο ΚΚΕ

Παρακάτω είναι τα ουσιαστικά – πολιτικά και νομικά – σημεία του Διατάγματος του 1918
(Διάταγμα του Συμβουλίου των Λαϊκών Επιτρόπων, 20 Ιανουαρίου / 2 Φεβρουαρίου 1918), όπως αυτά έχουν σημασία από λενινιστική σκοπιά και ειδικά για τη σημερινή συζήτηση περί «διαχωρισμού».

«Περί διαχωρισμού της Εκκλησίας από το Κράτος και του Σχολείου από την Εκκλησία»

1. Πλήρης διαχωρισμός Εκκλησίας – Κράτους

  • Η Εκκλησία παύει να αποτελεί δημόσιο ή κρατικό θεσμό.
  • Καμία θρησκεία δεν αναγνωρίζεται ως κρατική ή επικρατούσα.
  • Το κράτος δεν ταυτίζεται, δεν συνεργάζεται και δεν συνομιλεί θεσμικά με καμία εκκλησιαστική αρχή.

Δεν υπάρχει “θεσμική συνύπαρξη” – υπάρχει ρήξη.

2. Κατάργηση κάθε κρατικής χρηματοδότησης

  • Το κράτος δεν χρηματοδοτεί καμία θρησκεία ή εκκλησία.
  • Καταργείται η μισθοδοσία του κλήρου από το δημόσιο.
  • Οι θρησκευτικές κοινότητες επιβιώνουν μόνο από τις εθελοντικές εισφορές των πιστών.

Αυτό είναι το κεντρικό σημείο που συχνά αποσιωπάται.

3. Απαλλοτρίωση της εκκλησιαστικής περιουσίας

Όλη η κινητή και ακίνητη περιουσία της Εκκλησίας: Οι θρησκευτικές κοινότητες δεν έχουν νομική προσωπικότητα ιδιοκτησίας.

Η Εκκλησία παύει να είναι οικονομικός παράγοντας.

4. Κατάργηση νομικών και πολιτικών προνομίων

  • Οι θρησκευτικοί οργανισμοί, δεν έχουν νομικά προνόμια, δεν ασκούν διοικητική ή δικαστική εξουσία, δεν παρεμβαίνουν στη δημόσια ζωή.
  • Οι πολίτες είναι ίσοι ανεξαρτήτως θρησκευτικών πεποιθήσεων ή μη πεποιθήσεων.

5. Θρησκεία = απολύτως ιδιωτική υπόθεση

  • Η πίστη αναγνωρίζεται μόνο ως ατομικό δικαίωμα.
  • Το κράτος δεν ενθαρρύνει, δεν καταστέλλει, αλλά δεν οργανώνει τη θρησκεία.

Ο πιστός προστατεύεται – ο θεσμός απογυμνώνεται.

6. Πλήρης διαχωρισμός Σχολείου – Εκκλησίας

  • Η θρησκευτική διδασκαλία απαγορεύεται στα δημόσια σχολεία.
  • Η εκπαίδευση είναι κοσμική, επιστημονική, απαλλαγμένη από θρησκευτική επιρροή.
  • Η Εκκλησία δεν έχει καμία παιδαγωγική αρμοδιότητα, καίριο σημείο για τη διαμόρφωση συνείδησης.

7. Καμία δίωξη πιστών – καμία ανοχή στον θεσμό

  • Το Διάταγμα δεν ποινικοποιεί την πίστη.
  • Οι πιστοί πολίτες δεν διώκονται, δεν αποκλείονται, δεν στερούνται δικαιωμάτων.

Αλλά η Εκκλησία ως θεσμός παύει να έχει δημόσιο ρόλο.

 

Υ.Γ. 2 Κάθε αντίλογος δεκτός. Μηνύματα κομπλεξικών, του τύπου “το Βαθύ Κόκκινο έγινε βαθύ μαύρο”, θα καταλήγουν αυτόματα στην ηλεκτρονική πηγάδα μας.

4 Comments

Submit a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Παραλειπόμενο: Άλλοι μετρούν εκατομμύρια, άλλοι λουκέτα!

Δυο ειδήσεις των τελευταίων ημερών, που αν τις βάλεις δίπλα δίπλα, αποτυπώνουν μια χαρακτηριστική πλευρά της κοινωνικής και οικονομικής πραγματικότητας. Η πρώτη αφορά την επεξεργασία των δηλώσεων «πόθεν έσχες» των βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας από το Vouliwatch. Το...

Ο γιος του Νίκου Χατζηνικολάου σε διευθυντική θέση σε κρατική εταιρεία! Με ποια διαδικασία έγινε η επιλογή;

Ένα δημοσίευμα που πέρασε μάλλον στα ψιλά, αλλά παρουσιάζει δημοσιογραφικό και πολιτικό ενδιαφέρον, αφορά τον 32χρονο Πάνο Χατζηνικολάου, γιο του γνωστού δημοσιογράφου Νίκου Χατζηνικολάου και της δημοσιογράφου Έλενας Κατρίτση. Σύμφωνα με δημοσιεύματα των προηγούμενων...

Το ΕΣΥ καταρρέει, οι ασθενείς στοιβάζονται στα ράντζα και η κυβέρνηση πανηγυρίζει!

Πριν από τρεις ημέρες, δημοσιεύσαμε ένα ιδιαίτερα αποκαλυπτικό σχόλιο της Βίβιαν Ευθυμιοπούλου, μιας δημοσιολόγου με σαφείς πολιτικές αναφορές στον χώρο της συντηρητικής παράταξης. Η παρέμβασή της είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς, πέρα από την πολιτική αντιπαράθεση με...

Υποκλοπές: Στο αρχείο τα εγκλήματα, στο εδώλιο όσοι τολμούν να τα καταγγείλουν!

Υπάρχουν στιγμές που η λειτουργία των θεσμών αποκαλύπτεται με τέτοια ωμότητα, ώστε περιττεύουν οι εκτενείς αναλύσεις. Αρκεί να παραθέσει κανείς τα γεγονότα και να αφήσει την ίδια την πραγματικότητα να μιλήσει. Ένα τέτοιο αποκαλυπτικό στιγμιότυπο περιγράφει ο Γ....

Ενας χρόνος χωρίς το Αργύρη Ζήλο. Τον άνθρωπο που χάραξε τη γλώσσα στη μουσικοκριτική

Σαν σήμερα, 19 Νοέμβρη το 2025, σε ηλικία 73 ετών, "έφυγε" ο Αργύρης Ζήλος, ο άνθρωπος που για δεκαετίες ταύτισε όσο κανείς άλλος το όνομά του με το επάγγελμα «μουσικοκριτικός» στην Ελλάδα. Γεννημένος το 1952, ανήκει σε εκείνη τη γενιά που έστησε από το μηδέν μια...

Η εποχή των πολιτικών μεταγραφών και η αγωνία της καρέκλας

Ξέρει άραγε κάτι περισσότερο ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Μάντζος, ο οποίος σχολιάζοντας την παραίτηση του βουλευτή Χαλκιδικής Απόστολου Πάνα από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του κόμματος, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αυτή η κίνηση να αποτελεί μέρος...

Νέα γυναικοκτονία στο Θησείο: 63χρονος ξυλοκόπησε μέχρι θανάτου και στραγγάλισε την 61χρονη σύζυγό του

Άλλο ένα έγκλημα έμφυλης βίας προστίθεται στη μακρά λίστα των γυναικοκτονιών, υπενθυμίζοντας ότι πίσω από τις κλειστές πόρτες των «αγίων ελληνικών οικογενειών» αναπαράγεται η πιο ωμή πατριαρχική βαρβαρότητα. Μία ακόμη γυναίκα έπεσε νεκρή από τα χέρια του συντρόφου...

Το κράτος δεν αυτοκαθαρίζεται – Ειδικά όταν πρόκειται για τους κατασταλτικούς του μηχανισμούς

Του Γιώργη Γιαννακέλλη Με αφορμή την ΕΔΕ για τον βίαιο ξυλοδαρμό διαδηλώτριας στην επέτειο του Πολυτεχνείου, τα επίσημα στοιχεία αποκαλύπτουν το θεσμικό «πλυντήριο» πίσω από τις εσωτερικές έρευνες της ΕΛ.ΑΣ. και υπενθυμίζουν τον πραγματικό ταξικό ρόλο της αστυνομίας....

Από τα γκλομπ των ΜΑΤ στην τρομοκράτηση τραυματισμένης διαδηλώτριας και από εκεί σε μια προκλητική καταδίκη του Γιώργου Καλαϊτζίδη

Η καταστολή της πορείας του Πολυτεχνείου δεν σταμάτησε στη Λεωφόρο Αλεξάνδρας. Οι καταγγελίες για όσα ακολούθησαν τον ξυλοδαρμό νεαρής διαδηλώτριας μέσα στο νοσοκομείο «Γεννηματάς» είναι εξίσου αποκαλυπτικές. Και την ίδια στιγμή, μια ακόμη καταγγελία για τη προκλητική...

Νίκος Γόδας: Στο εκτελεστικό απόσπασμα, σαν σήμερα 19 Νοέμβρη 1948, με την φανέλα του Ολυμπιακού

Αρχικά μην παραλείψετε να διαβάσετε την ανάρτηση που τιτλοφορούσαμε “Ο ποδοσφαιριστής του Ολυμπιακού που ο Κασιδιάρης έστειλε στο εκτελεστικό απόσπασμα“. Και φυσικά μιλάμε για τον λοχαγό στον 5ο επίλεκτο λόχο Κοκκινιάς του Ε.Λ.Α.Σ τον Νίκο Γόδα. Ακολούθησε όμως κι...

Επιλεγμένα Video