Του Γ. Γ.

Σε σκοτεινές εποχές, το παρακράτος, για να διαμορφώνει το κλίμα που βόλευε την εξουσία, οργάνωνε «αυθόρμητες» συγκεντρώσεις «αγανακτισμένων πολιτών». Το ίδιο μοτίβο –προσαρμοσμένο στις ανάγκες του σύγχρονου καπιταλισμού– εμφανίζεται και σήμερα, όταν η εργοδοσία επιχειρεί να ξεπλύνει τις ευθύνες της, να τρομοκρατήσει τους εργαζόμενους και να θολώσει την αλήθεια.

Θεσσαλονίκη 1963: οι «αγανακτισμένοι» του παρακράτους

Σε μια τέτοια «αυθόρμητη» κινητοποίηση, το 1963 στη Θεσσαλονίκη, δολοφονήθηκε ο Γρηγόρης Λαμπράκης από παρακρατικούς με τρίκυκλο, ενώ η αστυνομία έκανε τα στραβά μάτια. Οι «αγανακτισμένοι» δεν ήταν λαός: ήταν μπράβοι και φασιστικά στοιχεία, στρατολογημένα από το βαθύ κράτος της δεξιάς, για να τσακίσουν την ειρηνική φωνή ενός βουλευτή που μιλούσε για αφοπλισμό και ειρήνη.

Η δολοφονία αυτή ανέδειξε τον ρόλο του παρακράτους ως εργαλείου καταστολής του λαϊκού κινήματος και αποκάλυψε πώς η πολιτική εξουσία αξιοποιούσε τέτοιους μηχανισμούς για να επιβάλλει «τάξη» με βία και τρομοκρατία.

ΕΤΜΑ 1980: η εργοδοτική βία ως «εργασιακή ειρήνη»

Σε άλλες εποχές, η εργοδοσία δεν δίσταζε να φτάσει μέχρι και στο έγκλημα για να διατηρήσει την «ηρεμία» στα κάτεργά της. Το 1980, η ΚΝίτισσα Σωτηρία Βασιλακοπούλου, φοιτήτρια της Παντείου, δολοφονήθηκε έξω από το εργοστάσιο ΕΤΜΑ, όταν λεωφορείο της εταιρείας την πάτησε την ώρα που μοίραζε προκηρύξεις.

Το γεγονός καταγγέλθηκε τότε από το ΚΚΕ και το εργατικό κίνημα όχι ως «ατύχημα», αλλά ως έγκλημα που συνδέθηκε με το κλίμα εργοδοτικής τρομοκρατίας και την πολιτική κάλυψη που απολάμβαναν οι επιχειρηματικοί μηχανισμοί εκείνης της περιόδου.

Βιολάντα 2026: από τις παραβάσεις στην «παράσταση» στήριξης

Σήμερα βλέπουμε ανάλογα σκηνικά, με διαφορετική σκηνοθεσία αλλά ίδιο στόχο. Μετά τη φονική έκρηξη στη Βιολάντα, που σκότωσε πέντε εργάτριες στις 26 Γενάρη 2026, ο ιδιοκτήτης Κωνσταντίνος Τζιωρτζιώτης φέρεται να αντιμετωπίζει βαριές κατηγορίες. Παράλληλα, σύμφωνα με όσα έχουν δημοσιοποιηθεί, η ΔΑΕΕ αποτύπωσε σοβαρές ελλείψεις και παραβάσεις: καταγγελίες για διαρροές προπανίου που δεν αντιμετωπίστηκαν έγκαιρα, κενά σε πυροπροστασία και μέτρα ασφαλείας, καθώς και μαρτυρίες εργαζομένων για έντονη δυσοσμία και αποπνικτική ατμόσφαιρα. Αναφέρεται επίσης ότι σφραγίστηκαν και άλλες εγκαταστάσεις που συνδέονται με την ίδια εργοδοσία για παρόμοιες παρατυπίες.

Κι όμως, ενόψει της δίκης, εμφανίζεται «ομάδα εργαζομένων» με κείμενο στήριξης στον εργοδότη και με συγκεντρώσεις έξω από τα δικαστήρια Τρικάλων, όπου ακούγονται συνθήματα τύπου «μπράβο» και σηκώνονται πανό όπως «Όχι στη λάσπη, ναι στην αξιοπρέπεια».

Το Εργατικό Κέντρο Τρικάλων, όμως, καταγγέλλει ξεκάθαρα πως αυτές οι κινητοποιήσεις δεν είναι αυθόρμητες, αλλά στημένες από την εργοδοσία, μέσω ενός στενού πυρήνα στελεχών και προσώπων του περιβάλλοντος του αφεντικού. Όχι ως «φωνή των εργατών», αλλά ως εργαλείο για να εξωραϊστούν οι ευθύνες, για να θολώσει η συζήτηση γύρω από τις συνθήκες δουλειάς, για να πιεστούν ή να εκφοβιστούν όσοι μιλούν, για να συκοφαντηθούν οι νεκρές και να παρουσιαστεί το έγκλημα ως «λάσπη».

Η ιστορία επαναλαμβάνεται — όχι ως ανάμνηση, αλλά ως μηχανισμός

Η ιστορία επαναλαμβάνεται, συχνά ως φάρσα – αλλά εξίσου φονική. Από τις συμμορίες του παρακράτους που βαφτίζονταν «αγανακτισμένοι πολίτες», μέχρι τις εργοδοτικές «συμπαραστάσεις» που εμφανίζονται ως «στήριξη εργαζομένων», ο στόχος μένει ίδιος: να χτυπηθεί το εργατικό κίνημα, να προστατευτεί η εργοδοτική κερδοφορία, και να καλυφθούν τα εγκλήματα της εκμετάλλευσης.