Ενας αιώνας συμπληρώνεται φέτος από την ίδρυση της Τουρκικός Δημοκρατίας από τον Κεμάλ Ατατούρκ. Οσο για τις εκλογές αυτής της Κυριακής, χαρακτηρίζονται από πολλούς ως «οι εκλογές του αιώνα» για τη γειτονική χώρα, καθώς το αποτέλεσμά τους αναμένεται να καθορίσει πολλά και για πολλούς.

Το σίγουρο είναι ότι η αναμέτρηση έχει λάβει χαρακτηριστικά ενός απρόβλεπτου πολιτικού θρίλερ. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου όχι απλώς προηγείται του Ταγίπ Ερντογάν και διευρύνει το προβάδισμά του, αλλά απέχει μια ανάσα από το πολυπόθητο 50% στον πρώτο γύρο. Κάτι που μοιάζει πιο εφικτό μετά την έκπληξη που επιφύλαξε σε όλους την Πέμπτη ο Μουχαρέμ Ιντζέ, ανακοινώνοντας την απόσυρση της υποψηφιότητάς του.

Η βραδιά της Κυριακής, λοιπόν, αναμένεται ότι θα είναι πολύ μεγάλη, χωρίς κανείς να είναι σε θέση να προβλέψει πώς θα ξημερώσει η επόμενη ημέρα. Σε κάθε περίπτωση, φαίνεται πως το τελικό αποτέλεσμα των προεδρικών εκλογών – που έχουν σαφώς μεγαλύτερη σημασία σε σύγκριση με τις βουλευτικές, στις οποίες το ΑΚΡ μοιάζει να προηγείται – θα κριθεί σε έξι σημεία.

Πώς θα ψηφίσουν οι φτωχοί;

Τα πιο υποβαθμισμένα στρώματα της τουρκικής κοινωνίας αποτελούσαν παραδοσιακά τον «κορμό» της εκλογικής και πολιτικής ισχύος του Ερντογάν και του ΑΚΡ. Ενώ, όμως, εκατομμύρια «έφαγαν ψωμί» την πρώτη περίοδο, τα τελευταία 2-3 χρόνια η εικόνα έχει αλλάξει. Η απαξίωση της λίρας, ο πληθωρισμός (43% τον Απρίλιο) και η ακρίβεια που καθιστά βασικά αγαθά απλησίαστα κάνει πολλούς να αλλάζουν στρατόπεδο.

Πώς θα επιδράσουν οι σεισμοί;

Οι 50.000 και πλέον νεκροί από τους σεισμούς της 6ης Φεβρουάριου, οι ισοπεδωμένες πόλεις και γειτονιές και η δραματικά ανεπαρκής αντίδραση του μηχανισμού πολιτικής προστασίας αποκάλυψαν ένα κράτος αδύναμο και βαθιά διαπλεκόμενο. Ενα κράτος που φέρει τη σφραγίδα των νυν κυβερνώντων, προκαλώντας οργή σε μια περιοχή με σχεδόν δέκα εκατομμύρια κατοίκους, που στο παρελθόν στήριζε μαζικά Ερντογάν και ΑΚΡ.

Πώς θα ψηφίσουν οι Κούρδοι

Τα 15 και πλέον εκατομμύρια των Κούρδων της Τουρκίας αποτελούν «κλειδί». Το 2018, το HDP είχε συγκεντρώσει 10,8%, ενώ ο υποψήφιός του για την προεδρία – και σήμερα φυλακισμένος – Σελαχατίν Ντεμιρτάς, είχε πάρει 8,4%. Αυτή τη φορά, η ηγεσία του αποφάσισε να μην έχει υποψήφιο στις προεδρικές εκλογές (στις βουλευτικές μετέχει με την «ομπρέλα» του Πράσινου Αριστερού Κόμματος), στηρίζοντας Κιλιτσντάρογλου.

Πώς ψήφισαν οι απόδημοι;

Περίπου 3,4 εκατομμύρια Τούρκοι που ζουν στο εξωτερικό (κυρίως την Ευρώπη) έχουν δικαίωμα ψήφου, αντιπροσωπεύοντας το 5% του εκλογικού σώματος. Η διαδικασία ξεκίνησε στις 27 Απριλίου και η συμμετοχή υπήρξε πολύ μεγάλη, κάτι που ερμηνεύεται ως τέλος της εποχής της απόλυτης κυριαρχίας του Ερντογάν στους απόδημους.

Πόσο έχει «φθαρεί» ο Ερντογάν;

Η πρόσφατη περιπέτεια της υγείας του νυν προέδρου προβλημάτισε αρκετούς, ακόμη και από τους πιστούς του. Ειδικά καθώς ήρθε να προστεθεί στην φυσιολογική πολιτική «κούραση» μετά από 20 χρόνια απόλυτης κυριαρχίας του. Οσο για το μεγαλειώδες σχέδιο του «Αιώνα της Τουρκίας», δύσκολα μπορεί να κρύψει τα ραγίσματα στη βιτρίνα και ό,τι κρύβεται από πίσω.

Θα υπάρξει δεύτερος γύρος;

Ο Κιλιτσντάρογλου επιμένει στον στόχο μιας καθαρός νίκης από τον πρώτο γύρο. Ελπίζει δε βάσιμα ότι θα επωφεληθεί από τη «δεξαμενή» του Ιντζέ, με τον οποίο υπήρξαν επί χρόνια συνοδοιπόροι (αν και αντίπαλοι) στο CHP. Ο ίδιος γνωρίζει ότι σε περίπτωση που η διαφορά είναι μικρή ή χρειαστούν επαναληπτικές εκλογές στις 28 Μαΐου, ο μηχανισμός Ερντογάν – που ελέγχει ασφυκτικά κράτος και ΜΜΕ – είναι ικανός για όλα.

Του Γιώργου Παυλόπουλου – “ΝΕΑ”