ΤΟ ΚΑΤΑΠΛΗΚΤΙΚΟ, ΑΞΕΠΕΡΑΣΤΟ, ΜΟΝΑΔΙΚΟ, ΑΙΡΕΤΙΚΟ ΣΙΝΕΜΑ ΤΟΥ LUIS BUNUEL

Γράφει ο Βελισσάριος Κοσσυβάκης

Mια μακάβρια κωμωδία με βιτριολικό χιούμορ και παιχνιδιάρικη διάθεση.

Η πιο αλλόκοτη και η πιο αυθεντικά σουρεαλιστική ταινία του Μπουνιουέλ.

Μέσα στις 1.000 Καλύτερες Ταινίες όλων των εποχών από τους New York Times – 2004

«Αν η ταινία που θα δείτε σας φαίνεται αινιγματική και ασυνεχής, τότε έτσι είναι και η ζωή. Είναι επαναλαμβανόμενη όπως η ζωή και, όπως η ζωή, υπόκειται σε πολλαπλές ερμηνείες. Ίσως η εξήγηση του El ángel exterminador είναι ότι, λογικά, δεν υπάρχει καμία» – Luis Bunuel

«Όσο δελεαστικό κι αν είναι να εκλάβει κανείς την ταινία ως μια μεταφορά για την παρακμή της ανώτερης τάξης, ο Buñuel αποφεύγει τις απλοϊκές πολιτικές ερμηνείες εισάγοντας μια ακολουθία από ανεξιχνίαστες, ονειρικές εικόνες, ενώ ο ίδιος ο χρόνος φαίνεται να “κομπιάζει”, καθώς οι καταστάσεις ανακυκλώνονται και, στην κορύφωση, η ταινία επαναφέρεται σε μια νέα αρχή.»- MOMA

Υποψήφια για Χρυσό Φοίνικα – Festival de Cannes 1962

Βραβείο FIPRESCI 1962

ΕΞΟΛΟΘΡΕΥΤΗΣ ΑΓΓΕΛΟΣ

El ángel exterminador, 1962

Σκηνοθεσία: Luis Buñuel

Σενάριο: Luis Buñuel, Luis Alcoriza

Διεύθυνση φωτογραφίας: Gabriel Figueroa

Μοντάζ: Carlos Savage

Μουσική: Raúl Lavista

Πρωταγτωνιστούν: Silvia Pinal, Jacqueline Andere, Enrique Rambal, José, Augusto Benedico ,  Luis Beristáin, Antonio Bravo, César del Campo κα.

Έτος παραγωγής: 1962
Χώρα: Μεξικό
Διάρκεια: 93′

Διανομή: New STAR

ΣΥΝΟΨΗ

Μια ομάδα εύπορων καλεσμένων συγκεντρώνεται για ένα επίσημο δείπνο σε μια έπαυλη στην Πόλη του Μεξικού. Μετά το τέλος του δείπνου, οι καλεσμένοι μετακινούνται στο σαλόνι για να συνεχίσουν τη βραδιά, όμως για κάποιον ανεξήγητο λόγο κανείς τους δεν μπορεί να φύγει από το δωμάτιο — ούτε τη νύχτα, ούτε τις επόμενες ημέρες. Παρά το γεγονός ότι οι πόρτες είναι ανοιχτές και δεν υπάρχει ορατό εμπόδιο, όλοι μοιάζουν ψυχολογικά αδύναμοι να εγκαταλείψουν τον χώρο.

Καθώς περνούν οι ώρες και οι μέρες, η κοινωνική μάσκα των καλεσμένων αρχίζει να καταρρέει. Η ευγένεια, οι κανόνες και η αξιοπρέπεια εξαφανίζονται,

και η αριστοκρατική ομάδα βυθίζεται σταδιακά σε χάος, πανικό και παράνοια. Οι σχέσεις μεταξύ τους διαλύονται, τα ένστικτα επιβίωσης κυριαρχούν και κάθε έννοια κοινωνικής συνοχής χάνεται. Όταν τελικά βρίσκουν τρόπο να φύγουν, ο κύκλος του εγκλωβισμού μοιάζει έτοιμος να επαναληφθεί — αυτή τη φορά μέσα σε μια εκκλησία.

Κριτική Roger Ebert για την ταινία The Exterminating Angel     

Το The Exterminating Angel είναι μια από τις πιο παράξενες, μαύρες κωμωδίες που έχω δει ποτέ — ένα έργο γεμάτο συμβολισμούς και σουρεαλιστική δύναμη. Η ταινία ξεκινά με ένα πολυτελές δείπνο όπου οι καλεσμένοι, κατά περίεργο τρόπο, βρίσκονται ξαφνικά ανίκανοι να εγκαταλείψουν το σαλόνι. Δεν υπάρχει κάποιο εμφανές φυσικό εμπόδιο, όμως κανείς δεν μπορεί να περάσει την πόρτα.

Αυτή η παράδοξη κατάσταση εξελίσσεται σε ένα σκηνικό αποσύνθεσης και παρακμής, όπου οι φιλοξενούμενοι βλέπουν τους κοινωνικούς τους ρόλους και τις μάσκες να καταρρέουν. Σιγά-σιγά αποκαλύπτονται τα πιο αγροίκια ένστικτα και οι φοβίες τους, καθώς η πραγματικότητα γύρω τους διαστρεβλώνεται σε ένα εφιαλτικό παιχνίδι εγκλεισμού.

Η ταινία λειτουργεί ως μια σκληρή κριτική στην αστική τάξη και την ψευδαίσθηση πολιτισμού και τάξης που τη συνοδεύει.

Ο Buñuel, μέσα από την ειρωνεία και το σουρεαλισμό του, καταφέρνει να αποδομήσει τους κοινωνικούς κανόνες, δείχνοντας πόσο εύθραυστοι και επιφανειακοί είναι αυτοί οι κανόνες όταν οι άνθρωποι βρεθούν αντιμέτωποι με την απόλυτη απομόνωση.

Το φιλμ δεν προσφέρει καμία σαφή απάντηση ή λύση — είναι μια ανοικτή αλληγορία που σε αναγκάζει να σκεφτείς. Η αίσθηση του χρόνου διαστρεβλώνεται, και οι καταστάσεις επαναλαμβάνονται ξανά και ξανά, δημιουργώντας μια αίσθηση παγίδευσης όχι μόνο στον χώρο, αλλά και στην ψυχή.

Οι ερμηνείες είναι εξαιρετικές, με το καστ να υποστηρίζει πλήρως το κλίμα έντασης και παράνοιας που αναπτύσσεται. Η σκηνοθεσία του Buñuel είναι κοφτερή, εστιασμένη στην παραμικρή λεπτομέρεια που αποκαλύπτει την κοινωνική υποκρισία και τον εσωτερικό αγώνα των χαρακτήρων.[…]