Του Γιώργη Γιαννακέλλη

Οι ταξικοί προδότες αλλάζουν μορφή, όχι ρόλο

Η προφυλάκιση του Κωνσταντίνου Τζιωρτζιώτη, ιδιοκτήτη της μπισκοτοβιομηχανίας «Βιολάντα» στα Τρίκαλα, μετά τη φονική έκρηξη της 26ης Γενάρη που στοίχισε τη ζωή σε πέντε εργάτριες, ήταν μια εξέλιξη αναμενόμενη. Οι κατηγορίες για ανθρωποκτονία με ενδεχόμενο δόλο και οι μαρτυρικές καταθέσεις που έχουν αποκαλυφθεί δεν αφήνουν πολλά περιθώρια παρερμηνειών.

Η γνωστή υπερασπιστική γραμμή – «δεν γνώριζα», «εμπιστευόμουν τους συνεργάτες μου» – είναι διαχρονική. Οι ισχυροί σπάνια «γνωρίζουν» τους κινδύνους που γεννά η επιδίωξη του κέρδους. Τους γνωρίζουν όμως οι εργάτες που δουλεύουν μέσα σε εργοστάσια-παγίδες θανάτου.

Αυτό που προκαλεί μεγαλύτερο σοκ δεν είναι η δικαστική εξέλιξη. Είναι η εικόνα δεκάδων εργαζομένων της ίδιας εταιρείας να συγκεντρώνονται έξω από τα δικαστήρια Τρικάλων για να εκφράσουν «συμπαράσταση» στο αφεντικό τους. Να μιλούν για έναν εργοδότη που «ήταν πάντα δίπλα τους». Να επικαλούνται ότι «πληρώθηκαν ενώ δεν δούλευαν».

Κι αυτό την ώρα που πέντε συναδέλφισσές τους είναι νεκρές, από την εγκληματική αδιαφορία του εργοδότη τους.

Το Εργατικό Κέντρο Τρικάλων κατήγγειλε ότι η κινητοποίηση αυτή οργανώθηκε έπειτα από παρέμβαση της εργοδοσίας. Ακόμη κι αν υπήρξαν πιέσεις, φόβος ή εξάρτηση, η εικόνα παραμένει πολιτικά και ηθικά οδυνηρή: εργάτες να στέκονται απέναντι όχι στην εργοδοτική αυθαιρεσία, αλλά δίπλα της.

Και αυτή η εικόνα δεν είναι πρωτόγνωρη.

Εχουν ιστορικό παρελθόν οι περιπτώσεις που κάθε είδους “δίποδα σκυλιά” φυλάνε “το χέρι αυτού που τους ταϊζει”.

Ενα χαρακτηριστικό ιστορικό γεγονός που μου ήρθε στην σκέψη

Στις 2 Σεπτέμβρη 1944, υπήρξε το Ολοκαύτωμα του Χορτιάτη. Γερμανοί ναζί μαζί με Έλληνες συνεργάτες τους εισέβαλαν στο χωριό κοντά στη Θεσσαλονίκη. 149 άνθρωποι – κυρίως γυναίκες και παιδιά – δολοφονήθηκαν με φρικτό τρόπο. Κλείστηκαν σε σπίτια και φούρνους και κάηκαν ζωντανοί.

Οι ντόπιοι ταγματασφαλίτες και οι διαβόητοι Σουμπερταίοι δεν ήταν απλοί «παρόντες». Συμμετείχαν ενεργά. Οπλισμένοι από τον κατακτητή, στρατευμένοι στο πλευρό του, στράφηκαν και βιαιοπράγισαν απίστευτα ενάντια στον λαό.

Δεν εξισώνουμε ιστορικά γεγονότα. Δεν συγκρίνουμε αριθμούς νεκρών. Ούτε ταυτίζουμε διαφορετικές συνθήκες.

Αλλά η ιστορία φωτίζει ένα σταθερό μοτίβο: η υποταγή στον ισχυρό, η ταύτιση με τον δυνάστη, η προδοσία της ίδιας της κοινωνικής σου τάξης.

Ο παραλληλισμός – με τις αναλογίες του

Οι ταγματασφαλίτες είδαν στον ναζί κατακτητή τον «προστάτη». Μισθό. Εξουσία. Ασφάλεια.
Έκλεισαν τα μάτια στο έγκλημα γιατί ένιωθαν ότι εξυπηρετεί τα συμφέροντά τους.

Σήμερα, σε συνθήκες καπιταλιστικής βαρβαρότητας, βλέπουμε εργάτες να υπερασπίζονται τον εργοδότη τους ακόμη και όταν η επιχείρηση του μετατρέπεται σε τόπο θανάτου με αποκλειστική ευθύνη του

Οι μεν έγιναν ενεργοί δολοφόνοι.
Οι δε δεν σκότωσαν κανέναν.

Όμως και στις δύο περιπτώσεις αναδύεται ένα κοινό στοιχείο: η ρήξη της ταξικής αλληλεγγύης και η ταξική προδοσία

Όταν ο εργάτης ταυτίζεται με το αφεντικό, όταν η επιβίωση οδηγεί σε αποδοχή εγκλημάτων, όταν ο φόβος της ανεργίας γίνεται ισχυρότερος από τη μνήμη των νεκρών, τότε το σύστημα έχει πετύχει τον στόχο του. Να διαιρέσει τους εκμεταλλευόμενους. Να μετατρέψει τα θύματα σε υπερασπιστές της εκμετάλλευσης.

Κι αν αναφέραμε το γεγονός με το ολοκαύτωμα του Χοριάτη είναι για να πούμε ότι η ιστορία δεν επαναλαμβάνεται μηχανικά, αλλά διδάσκει. Διδάσκει ότι χωρίς την πλέρια επικρατήσει της ταξικής συνείδησης, περιπτώσεις όπως αυτής μερίδας εργαζομένων στην Βιολάντα θα υπάρχουν συνεχώς,