Γράφει ο Συνεργάτης

Το πρωτοσέλιδο της ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ πριν από δύο ημέρες, με την προβολή της Μαρίας Καρυστιανού και του υπό διαμόρφωση πολιτικού της εγχειρήματος, δεν ήταν μια «ουδέτερη» δημοσιογραφική επιλογή. Σε μια περίοδο που το πολιτικό σκηνικό αναζητά διεξόδους εκτόνωσης της κοινωνικής δυσαρέσκειας, τέτοιες κινήσεις δεν γίνονται χωρίς υπολογισμό. Τα σχόλια που ακολούθησαν –ότι το συγκρότημα Φιλιππάκη ενδέχεται να στηρίξει επικοινωνιακά το νέο μόρφωμα στις επόμενες εκλογές, αντλώντας ψήφους ακόμη και από το συντηρητικό ακροατήριο της Νέα Δημοκρατία– δεν προέκυψαν σε κενό αέρος.

Και έρχεται σήμερα η Καθημερινή να επικαλείται δημοσκοπικά ευρήματα που δείχνουν περιορισμό της απήχησης της Μαρία Καρυστιανού στο εκλογικό σώμα. Τυχαίο; Ίσως. Ίσως όμως και όχι.

Στην Ελλάδα των διαπλεκόμενων ΜΜΕ και των επιχειρηματικών ανταγωνισμών, η «δημοσκοπική πραγματικότητα» συχνά λειτουργεί ως εργαλείο διαμόρφωσης κλίματος και όχι απλής καταγραφής τάσεων. Η υπερπροβολή γεννά δυναμική. Η υποβάθμιση τη φρενάρει. Η εναλλαγή αυτών των δύο, μέσα σε λίγα 24ωρα, παραπέμπει περισσότερο σε διερεύνηση ισορροπιών παρά σε αντικειμενική ενημέρωση.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ένα νέο πολιτικό εγχείρημα «μετριέται» επικοινωνιακά πριν καν αποκτήσει οργανωτική υπόσταση. Το σύστημα έχει μάθει να δοκιμάζει πρόσωπα και σχήματα, να ζυγίζει αντιδράσεις, να μετρά αν μπορούν να λειτουργήσουν ως βαλβίδες εκτόνωσης ή ως μοχλοί αναδιάταξης. Σε περιόδους κοινωνικής οργής, η ανάδειξη «νέων» επιλογών μπορεί να αποσυμπιέσει, να αποπροσανατολίσει ή να αναδιατάξει συσχετισμούς χωρίς να θίξει τον πυρήνα της κυρίαρχης πολιτικής.

Το ερώτημα λοιπόν δεν είναι μόνο αν η Καρυστιανού έχει 10%, 5% ή λιγότερο. Το ερώτημα είναι ποιος και γιατί επενδύει –έστω και δοκιμαστικά– στη διαμόρφωση προσδοκίας γύρω από ένα τέτοιο εγχείρημα. Και ακόμη περισσότερο: σε ποιον βαθμό επιχειρείται η ανακύκλωση της λαϊκής αγανάκτησης σε ακίνδυνες για το σύστημα κατευθύνσεις.

Για την Αριστερά –και ειδικά για τον κόσμο που παρακολουθεί το ΒΑΘΥ ΚΟΚΚΙΝΟ– το ζητούμενο δεν είναι να σχολιάζει απλώς τις δημοσκοπικές αυξομειώσεις. Είναι να διαβάζει πίσω από τις γραμμές. Να βλέπει πότε μια «ανάδειξη» λειτουργεί ως μοχλός πίεσης στο εσωτερικό του δεξιού μπλοκ και πότε ως ανάχωμα στη ριζοσπαστικοποίηση της κοινωνικής δυσαρέσκειας.

Η προσοχή δεν χρειάζεται μόνο απέναντι στην κυβέρνηση. Χρειάζεται και απέναντι στις επικοινωνιακές κατασκευές που επιχειρούν να οριοθετήσουν το πεδίο του «εφικτού».

Σε κάθε περίπτωση αυτό που πραγματικά φοβούνται δεν είναι τα προσωποκεντρικά εγχειρήματα, αλλά η οργανωμένη, ταξική, συλλογική απάντηση από τα κάτω.