Του Γιώργου Κ. Καββαδία

Ακόμα μια ισχυρή δόση ευφημιστικού – προπαγανδιστικού λόγου από την υπουργό παιδείας Σ. Ζαχαράκη για τη «μεταρρύθμιση» του Λυκείου. Συγκεκριμένα σύμφωνα με το εκπαιδευτικό ρεπορτάζ η Υπουργός «αναφέρθηκε στον εθνικό διάλογο για το Λύκειο και το Εθνικό Απολυτήριο, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για μια μακρά και θεσμική διαδικασία που δεν συνδέεται με την τρέχουσα συγκυρία». Όπως είπε, «εξετάζονται σενάρια που περιλαμβάνουν ενίσχυση του ρόλου των βαθμών όλων των τάξεων του Λυκείου και όχι μόνο της Γ΄ Λυκείου, με στόχο να αποκατασταθεί η εκπαιδευτική αξία και των τριών τάξεων». Με φόντο την τραγωδία στην Ηλιούπολη και την αυτοκτονία των δύο μαθητριών, η υπουργός αναφερόμενη «στις Πανελλαδικές Εξετάσεις, κάλεσε σε ψυχραιμία και αποφόρτιση, σημειώνοντας ότι η είσοδος στην τριτοβάθμια εκπαίδευση είναι σημαντική, αλλά όχι η μοναδική διαδρομή».

Αυτές οι δηλώσεις εμπεριέχουν περίσσια υποκρισία, αφού στην ουσία με το «Εθνικό Απολυτήριο» όχι μόνο δεν αποκαθίσταται «η εκπαιδευτική αξία και των τριών τάξεων», αλλά θεσπίζονται «τριπλές Πανελλήνιες». Για να εισαχθεί πλέον ένας μαθητής στα ΑΕΙ της χώρας θα πρέπει πρώτα να επιβιώσει εντός του σχολείου αυτού, περνώντας μέσα από διαδοχικές συμπληγάδες εξετάσεων και σκληρού ανταγωνισμού. Το «Εθνικό Απολυτήριο» στην πράξη συνεπάγεται πολλαπλασιασμό εξετάσεων και αξιολογικών φραγμών. Στην ουσία σε κάθε τάξη του Λυκείου οι εξετάσεις θα έχουν τον χαρακτήρα πανελλαδικών εξετάσεων με τους εφήβους να ζουν διαρκώς σε συνθήκες άγχους και ψυχικής πίεσης με το Λύκειο να μετατρέπεται σε εξεταστικό κάτεργο.

Έτσι το «Εθνικό Απολυτήριο» θα οδηγήσει σε ακόμη μεγαλύτερη άνθιση των φροντιστηρίων και της ιδιωτικής ενισχυτικής διδασκαλίας. Όσο αυξάνονται οι εξεταστικοί φραγμοί, τόσο οικογένειες με οικονομική δυνατότητα θα μπορούν να προσφέρουν στα παιδιά τους περισσότερη υποστήριξη, ενώ οι εργατικές και λαϊκές οικογένειες θα οδηγούνται σε νέα αδιέξοδα. Οικονομικές θυσίες, χρέη, εξάντληση, μόνο και μόνο για να μπορέσει ο έφηβος να σταθεί σε έναν άνισο αγώνα. Πρόκειται για μια επιλογή που αναπαράγει και ενισχύει τις κοινωνικές ανισότητες, βαθαίνοντας το χάσμα ανάμεσα σε εκείνους που «έχουν» και σε εκείνους που «δεν έχουν».

Προφανώς η υπουργός, οι κυβερνώντες και όλοι όσοι τους στηρίζουν δεν μπορούν να αντιληφθούν το σημείωμα – γροθιά της αυτοχειρίας των δύο μθητριών «αυτός ο κόσμος δεν είναι για μένα». Για την υπουργό, τους κυβερνώντες και όλους όσοι τους στηρίζουν θέλουν έναν κόσμο με κέντρο την εκμετάλλευση και το κέρδος, επομένως και μια εκπαίδευση που θα υπηρετεί αυτές τις απ-αξίες που δε θα μορφώνει, αλλά θα εξοντώνει για την παραγωγή εργαζομένων – καύσιμη ύλη της καπιταλιστικής οικονομίας.

Όταν η υπουργός Παιδείας τονίζει ότι «έχει ταχθεί υπέρ της κατάργησης των Πανελλαδικών Εξετάσεων ως μοναδικού συστήματος εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση» εννοεί από τη μια ότι τριπλασιάζονται – πανελλήνιες σε κάθε τάξη του Λυκείου και από την άλλη έχει εξαγγείλει την καθιέρωση του «Διεθνούς Απολυτηρίου». Το Διεθνές Απολυτήριο (IB) θα λειτουργήσει ως ένας ακόμα μηχανισμός διεύρυνσης αυτών των ανισοτήτων πλήττοντας τον δημόσιο και δωρεάν χαρακτήρα του δημόσιου σχολείου. Γιατί το Διεθνές Απολυτήριο (IB) γίνεται πλέον το χρυσό εισιτήριο για την εισαγωγή στα ιδιωτικά πανεπιστήμια, προσπερνώντας τις διαδικασίες που δεσμεύουν χιλιάδες μαθητές των δημόσιων σχολείων.

Ο στόχος τους; Όποιος πληρώνει θα βρίσκει ανοιχτές τις πύλες των δημοσίων πανεπιστημίων. Η υπουργός παιδείας εφαρμόζοντας την κυβερνητική πολιτική αποδόμησης της δημόσιας εκπαίδευσης επιδιώκει την κατηγοριοποίηση σχολείων και μαθητών με καθαρά κοινωνικο-οικονομικά κριτήρια. «Ποιοτική εκπαίδευση» για λίγους, βασικές εκπαιδευτικές υπηρεσίες για τους πολλούς. Αποτέλεσμα μιας τέτοιας αντίληψης είναι η γιγάντωση των εκπαιδευτικών και κοινωνικών ανισοτήτων.

Η «μεταρρύθμιση» της κυβέρνησης διαμορφώνει μια εκπαίδευση δύο ταχυτήτων. Όσοι έχουν τη δυνατότητα να πληρώσουν και να αγοράσουν το IB, θα διαλέξουν τη λεωφόρο της επιτυχίας, χωρίς και περιορισμούς. Οι υπόλοιποι θα βαδίσουν το μετ΄ εμποδίων μονοπάτι (ταξικών φραγμών) των πανελληνίων εξετάσεων. Οι μαθητές που προέρχονται από τις ασθενέστερες κοινωνικές τάξεις και στρώματα και τις απομακρυσμένες περιοχές της χώρας μαθαίνουν από μικροί ότι το σύστημα δεν τους αντιμετωπίζει με ίσους όρους. Το μήνυμα της ατομικής ευθύνης είναι σαφές: Ή έχει ο μαθητής τις οικονομικές δυνατότητες να σπουδάσει ή δεν τις έχει, οπότε δε χρειάζεται «να προχωρήσει στα γράμματα».

Όσο για τον «Εθνικός Διάλογο» για τον οποίο επάιρεται η υπουργός να θυμίσουμε ότι είναι ακριβοπληρωμένος και προσεγγίζει τα 516.580 ευρώ, ενώ η υλικοτεχική υποδομή της εκπαίδευσης είναι σε άθλια κατάσταση με σοβαρές ελλείψεις που υποβαθμίζουν την εκαπιδευτική διαδικασία και το εκπαιδευτικό –και όχι μόνο – προσωπικό εργάζεται με μισθούς πείνας.

Όλοι οι διάλογοι μέχρι τώρα προβάλλουν το «εθνικό» διαχέοντας την ψευδαίσθηση ότι σε μια κοινωνία που σπαράσσεται από κοινωνικές ανισότητες και συγκρούσεις μπορεί να υπάρχει «κοινό συμφέρον». Υπηρετήθηκε αλήθεια διαχρονικά μέχρι τώρα το κοινό συμφέρον από τις πολιτικές που ακολουθήθηκαν ή η αποδόμηση της δημόσιας εκπαίδευσης; Λήφθηκαν υπόψη οι θέσεις και διαμορφώθηκαν πολιτικές με βάση τις θέσεις και τα αιτήματα της εκπαιδευτικής κοινότητας και των κοινωνικών φορέων ή εφαρμόστηκαν οι ντιρεκτίβες της ΕΕ, όπως αποτυπώνονταν στα προγράμματα των κομμάτων εξουσίας;

Για να υλοποιηθούν αυτά τα σκληρά μέτρα απαιτείται η εξαπάτηση και η διαβουκόληση της εκπαιδευτικής κοινότητας, των εργαζομένων και των πολιτών ευρύτερα. Ο «εθνικός διάλογος» λειτουργεί ως εργαλείο εξωραϊσμού και προώθησης της εκπαιδευτικής πολιτικής κυβέρνησης – ΕΕ – ΔΝΤ.

Από την πλευρά του εκπαιδευτικού κινήματος η απάντηση δεν μπορεί παρά να είναι η συμβολή στην ανάπτυξη ενός παλλαϊκού μετώπου αντίστασης στην πολιτική αποδόμησης του δημόσιου σχολείου και καταπάτησης κοινωνικών δικαιωμάτων και κατακτήσεων. Για ένα σχολείο Δημόσιο και Δωρεάν που να χωρά όλα τα παιδιά, απορρίπτοντας Τράπεζες θεμάτων, ΕΒΕ, εξετάσεις τύπου PISA – και όλους τους εκπαιδευτικούς, ενάντια στην κατηγοριοποίηση σχολείων, μαθητών, εκπαιδευτικών.