Του Γιώργη Γιαννακέλλη

«Ο Μαραντζίδης δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι το πολιτικό μήνυμα του νέου Τσίπρα» ή διαφορετικά «Πες μου ποιοι σε ξαναχτίζουν, να σου πω ποιος θα γίνεις»

Η αντιπαράθεση που ξέσπασε ανάμεσα στον Κώστα Βαξεβάνη και τον Νίκο Μαραντζίδη ίσως αποδειχθεί πολύ πιο αποκαλυπτική από μια συνηθισμένη δημόσια σύγκρουση ανάμεσα σε έναν δημοσιογράφο και έναν πανεπιστημιακό. Γιατί πίσω από τις προσωπικές αντεγκλήσεις διακρίνονται πλευρές ενός ευρύτερου πολιτικού σχεδίου που βρίσκεται σε εξέλιξη.

Αφορμή για τις παρακάτω σκέψεις στάθηκε μια ανάρτηση του Νίκου Μπίστη, ο οποίος έσπευσε να ταχθεί δημοσίως υπέρ του Μαραντζίδη, παρουσιάζοντάς τον ως άνθρωπο που στηρίζει με «πείσμα, ήθος και αποτελεσματικότητα» την «κοινή προσπάθεια», ενώ ταυτόχρονα κατήγγειλε ότι απέναντί του βρίσκεται «υπόκοσμος σε διατεταγμένη υπηρεσία».

Η διατύπωση αυτή, πέρα από το γνωστό ύφος πολιτικής αλαζονείας που χαρακτηρίζει ορισμένους επαγγελματίες πολιτικάντηδες της μεταπολιτευτικής περιόδου, έχει το ενδιαφέρον ότι αποκαλύπτει και κάτι βαθύτερο: ότι ο Νίκος Μαραντζίδης δεν αντιμετωπίζεται ως ένας απλός σχολιαστής της επικαιρότητας, αλλά ως οργανικό στοιχείο ενός πολιτικού σχεδίου που βρίσκεται υπό διαμόρφωση.

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η ουσία.

Ο Μαραντζίδης δεν είναι ένας τυχαίος ακαδημαϊκός. Εμφανίζεται σήμερα ως ένας από τους βασικούς ανθρώπους που συμβάλλουν στη διαμόρφωση του νέου πολιτικού αφηγήματος του Αλέξη Τσίπρα. Ενός αφηγήματος που επιχειρεί να απομακρυνθεί από κάθε αναφορά στη ριζοσπαστική Αριστερά και να αναζητήσει ερείσματα σε ένα ευρύτερο κεντροαριστερό, φιλοδυτικό και απολύτως συστημικό ακροατήριο.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο αποκτούν ιδιαίτερη σημασία οι καταγγελίες του Κώστα Βαξεβάνη για την εμπλοκή του Μαραντζίδη σε δράσεις της Integrity Initiative. Μιας οργάνωσης που παρουσιάστηκε ως δίκτυο αντιμετώπισης της ρωσικής παραπληροφόρησης, αλλά ταυτόχρονα αποκαλύφθηκε ότι χρηματοδοτούνταν από το βρετανικό κράτος και συνδεόταν με μηχανισμούς επιρροής της βρετανικής εξωτερικής πολιτικής.

Το ζήτημα δεν είναι αν κάποιος συμμετείχε σε μια ημερίδα ή σε ένα δίκτυο συζητήσεων. Το ζήτημα είναι πολιτικό. Πώς και γιατί πρόσωπα που κινούνται σε τέτοιους κύκλους εμφανίζονται σήμερα ως οι αρχιτέκτονες της «νέας εποχής» Τσίπρα;

Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η δημόσια παρέμβαση του Χρήστου Ράμμου υπέρ του Μαραντζίδη. Όχι γιατί η στήριξη ενός φίλου ή συνεργάτη αποδεικνύει κάποια ιδιαίτερη σχέση, αλλά γιατί ο Ράμμος δεν είναι ένα πολιτικά ουδέτερο πρόσωπο.

Για δεκαετίες υπηρέτησε στο Συμβούλιο της Επικρατείας, φτάνοντας μέχρι τη θέση του αντιπροέδρου. Δηλαδή υπήρξε μέρος ενός κορυφαίου κρατικού θεσμού που έχει βάλει επανειλημμένα την υπογραφή του σε αποφάσεις τις οποίες το εργατικό και λαϊκό κίνημα κατήγγειλε ως αντιλαϊκές. Αργότερα αναδείχθηκε σε κεντρική φυσιογνωμία της υπόθεσης των υποκλοπών, αποκτώντας ιδιαίτερο κύρος στους χώρους της αντιπολίτευσης.

Γι’ αυτό και η παρέμβασή του έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία. Δείχνει ότι γύρω από το εγχείρημα της πολιτικής επανεμφάνισης του Αλέξη Τσίπρα συγκροτείται ένα πλέγμα προσώπων που προέρχονται από διαφορετικές εκδοχές του κρατικού, ακαδημαϊκού και μιντιακού κατεστημένου.

Το ερώτημα, βέβαια, δεν είναι αν ο Μαραντζίδης ή ο Ράμμος έχουν δικαίωμα να εκφράζουν απόψεις. Αυτό είναι αυτονόητο.

Το πραγματικό ερώτημα είναι άλλο:

Αυτοί είναι οι άνθρωποι που θα οικοδομήσουν το υποτιθέμενο νέο προοδευτικό αφήγημα;

Διότι οι πολιτικές διακηρύξεις κρίνονται και από τους ανθρώπους που τις επεξεργάζονται. Και όταν οι «ειδικοί» του rebranding προέρχονται από κύκλους που αντιλαμβάνονται την πολιτική ως τεχνοκρατική διαχείριση, τη γεωπολιτική μέσα από το πρίσμα των δυτικών στρατηγικών σχεδιασμών και την κοινωνία ως εκλογική δεξαμενή προς διαμόρφωση, τότε το πρόβλημα δεν είναι επικοινωνιακό.

Είναι βαθιά πολιτικό.

Και ίσως η παρουσία του Μαραντζίδη να λέει πολύ περισσότερα για το μέλλον του εγχειρήματος Τσίπρα απ’ όσα λένε όλες οι δημόσιες ομιλίες και τα προσεκτικά σκηνοθετημένα rebranding μαζί.

Υστερόγραφο: Υπάρχει όμως και μια πλευρά του Νίκου Μαραντζίδη που δεν πρέπει να παραβλέπεται. Δεν είναι μόνο ο ακαδημαϊκός ή ο πολιτικός σύμβουλος που εμφανίζεται σήμερα δίπλα στο εγχείρημα επανεκκίνησης του Αλέξη Τσίπρα. Είναι και ένας από τους πιο προβεβλημένους εκπροσώπους της σχολής που επιχειρεί εδώ και χρόνια να ξαναγράψει την ιστορία του ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος μέσα από ένα αντικομμουνιστικό πρίσμα.

Από τον Εμφύλιο μέχρι την Αντίσταση, τα κείμενα και οι παρεμβάσεις του εντάσσονται σε μια ευρύτερη τάση «αναθεώρησης» της ιστορίας, η οποία συχνά παρουσιάζεται ως επιστημονική ουδετερότητα, αλλά καταλήγει να δικαιώνει βασικές πλευρές της κυρίαρχης αστικής αφήγησης για τον 20ό αιώνα.

Και εδώ προκύπτει ένα ακόμη πολιτικό ερώτημα: μήπως ακριβώς αυτά είναι τα διαπιστευτήρια που καθιστούν τον Μαραντζίδη χρήσιμο στο νέο εγχείρημα; Μήπως η επιλογή του δεν αφορά μόνο την επικοινωνία ή τη στρατηγική, αλλά και την ανάγκη να δοθούν εγγυήσεις προς συγκεκριμένα κέντρα του πολιτικού, οικονομικού και μιντιακού κατεστημένου ότι η «νέα αρχή» του Τσίπρα θα είναι οριστικά απαλλαγμένη από κάθε ίχνος ριζοσπαστικής αριστερής αναφοράς;

Αν ισχύει κάτι τέτοιο, τότε ο Μαραντζίδης δεν αποτελεί απλώς έναν σύμβουλο του εγχειρήματος. Αποτελεί ένα από τα πολιτικά του πιστοποιητικά.